MySQL. Деректер базасын басқару жүйесі.

MySQL

деректер базасын басқару жүйесі

( ДББЖ )

SQL - құрылымдық сұраныс тілі - язык структурированных запросов

ДББЖ -ның бірнеше деректер базасымен тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін SQL стандарты ұсынылған. SQL 1986 жылы Америка ұлттық стандарттар институтының (ANSI) және 1987 жылы Халықаралық стандарттау ұйымының (ISO) стандартына айналды.

ДББЖ -дағы деректер жазба жиынтығы саналатын кестелерге (TABLE) топтастырылған. Кестенің құрылымы өріс (баған) арқылы анықталады. Кестедегі әр бағанда аты мен деректер түрі болуы керек. Сондықтан деректер базасында ақпараттың қандай түрі сақталатынын, деректер үшін қанша жад керек екенін ескеру керек.

Келешекте MySQL ДББЖ ортасында жұмыс істейтіндіктен, біз осы жүйедегі дерек түрлерінің тізімін ұсынамыз.

MySQL дерек түрлері үш топқа бөлінеді:

• жолдық;
• сандық (жылжымалы нүкте (бөлшек сандар), бүтін сандар);
• күн және уақыт.

Дерек түрлері

Сипаттамасы

CHAR(size)

Бекітілген ұзындықтағы жолдар (әріптер, сандар және арнайы таңбалар болуы мүмкін). Бекітілген өлшем жақшада көрсетілген. 255 таңбаға дейін жазуға болады

VARCHAR(size)

Жолдың ұзындығы 255 таңбадан аспайды

TEXT

Жол шамасының ұзындығы 65 535 символдан

ЖОЛДЫҚ

Дерек түрлері

Сипаттамасы

INT(size)

-2 147 483 648-ден 2 147 483 647-ге дейінгі сандар ауқымы

BIGINT(size)

-9 223 372 036 854 775 808-ден 9 223 372 036 854 775 807-ге дейінгі сандар ауқымы

FLOAT(size,d)

Аз дәлдіктегі жылжымалы нүктесі бар сан

DOUBLE(size,d)

Екі еселенген дәлдіктегі жылжымалы нүктесі бар сан

САНДЫҚ

Дерек түрлері

DATE()

Сипаттамасы

DATETIME()

ЖЖЖЖ-АА-КК форматындағы күн

ЖЖЖЖ-АА-КК СС:ММ:СС форматындағы күн мен уақыт

TIME()

YEAR()

СС:ММ:СС форматындағы уақыт (сағат, минут, секунд)

Екі немесе төрт таңбалы форматтағы жыл

КҮН ЖӘНЕ УАҚЫТ

MySQL -дің phpMyAdmin графикалық интерфейсін жүктеу

https://www.apachefriends.org/ru/download.html сілтеме бойынша ресми сайттан XAMPP жинағын жүктеуге болады. Жүктеген кезде желілік компьютерде орнату файлының сақтау орнын және операциялық жүйенің нұсқасын көрсету керек.

XAMPP Control Panel

Жасыл түс олардың жұмыс күйін көрсетеді. MySQL модуліне қарама-қарсы орналасқан Admin батырмасын басқан кезде деректер қорымен жұмыс істеуге арналған php MyAdmin графикалық интерфейсі ашылады.

php MyAdmin интерфейсі

Сыртқы түрін өзгерту кезінде суретте көрсетілгендей интерфейс тілін таңдауға болады.

php MyAdmin – MySQL деректер базасын веб-сервер арқылы басқаруға арналған бағдарламалық өнім. Деректер қорын құру және онымен жұмыс істеудің екі жолы бар: интерфейс арқылы және SQL сұраныс терезесі арқылы бағдарламалық жолмен жұмыс істей аласың.

MySQL-де біркестелі деректер базасын құру

ТАПСЫРМА

Бір отбасының Есімдері , Тегі және жасы берілген. Осы отбасының деректер базасын құру қажет.

1-ші қадам

2-ші қадам

3-ші қадам

Енгізетін деректерді теріп болған соң батырмасын басу керек.

НӘТИЖЕ

MySQL-де көпкестелі деректер базасын құру

Деректер базасындағы нысандар туралы ақпарат бірнеше кестеде болуы мүмкін. Мұндай деректер базасы көпкестелік деп аталады, ал кестелер арасында байланыс (қатынас) орнатылуы керек.

Алдыңғы тапсырмадағы  кесте құру мысалын қолданып, FirstDatabase10 көпкестелік деректер базасын құруды қарастырайық. Тапсырма соңында MySQL қағидасы бойынша 3 сұраныс жасап көрейік .

FirstDatabase10  деп аталған деректер базасында тұтынушылардың жеке мәліметтерін сақтайтын  Customer  кестесі бар. Осы деректер базасына өнімдер туралы ақпаратты қосу керек, содан кейін бірнеше сұранысты орындау қажет.

Ол үшін  Products  кестесін құрып, оларға жазбалар қосу керек.

ДЕРЕКТЕР БАЗАСЫ

( FirstDatabase10 )

Customer-Тұтынушы

Products-Өнімдер

Екінші кесте

Бірінші кесте

( Products )

( Customer )

PRIMARY KEY

КЕСТЕЛЕР АРАСЫНДАҒЫ БАЙЛАНЫС

FOREIGN KEY

(алғашқы кілт)

(сыртқы кілт)

Customer кестесі

CustomerId

CustomerFName

01

CustomerLname

Arnur

02

Age

Madina

03

Baitursynov

20

Saparbaeva

Indira

04

21

Mukanova

Ramazan

17

Bolat

18

Products кестесі

prodId

1

prodTitle

2

prodCategory

Pride and Prejudice

3

Education

Book

prodPrice

Scientifice journal

2500

CustomerId

Knowledge is power

4

5

1

Scientifice journal

780

Principles. Life and work

3000

2

Natural sciences

Book

3

Scientifice journal

11000

1200

4

4

Жазбалар:

Өрістер:

Pride and Prejudice - Абырой мен жалған сенім

prodTitle - Өнім атауы

Education - Білім

prodPrice - өнімнің бағасы

Knowledge is power - Білім - күш

prodCategory - Өнім санаты:

Principles. Life and work - Қағидалар. Өмірі мен жұмысы.

А) Boo k- кітап

Natural sciences - Жаратылыстану ғылымдары

В) Scientifice journal- Ғылыми журнал

Алгоритм

CREATE DATABASE FirstDatabase10;

1)

2)

3)

4)

5)

СҰРАНЫСТАР

№ 1

Бұл сұраныс тұтынушылар қандай өнімдер алғанын анықтайды.

№ 2

Бұл сұраныс ғылыми журнал алған тұтынушыларды және өнімнің бағасын анықтайды.

СҰРАНЫСТАР

№ 3

Бұл сұраныс 4-ші тұтынушының жас ерекшелігін және ол қандай өнім алғанын анықтайды.

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!

Бейнесабақты жасаған

Еңбекшіқазақ ауданы

М. Горький атындағы орта мектеп

ұстазы

Ахметов Қайырғали Мәуленұлы

email: kaimaumet@gmail.com