Նախադասություն 3

Նախադասություն կազմող բառերը կոչվում են նախադասության անդամներ:

• Մի մարդ բուժում էր գազանների: /5 անդամ/
• Նրա անունն Այբոլիտ էր: /4անդամ/

Նախադասության անդամները լինում են

ԳԼԽԱՎՈՐ

ԵՐԿՐՈՐԴԱԿԱՆ

• Բժիշկը բուժում էր գազաններին:
• Բարի բժիշկը բուժում էր:
• Բարի բուժում էր գազաններին:
• Բարի բժիշկը գազաններին:

3-րդ նախ.-ից հանեցինք բժիշկ , իսկ 4-րդ նախ.-ից` բուժում էր բառերը և նախ.-ը դարձան անիմաստ: Այդ բառերը նախադասության գլխավոր անդամներն են:

Իսկ մյուս բառերը, որոնք լրացնում են նախադա-

սությունը, երկրորդական անդամներն են:

• Մտածի՛ր՝ որ բառերը հանելուց հետո նախադասությունն իմաստ չի ունենա: Նշիր երկու բառ: (Ուշադրություն դարձրու նախադասության գլխավոր անդամներին):

Երեխան հանգիստ քնած է օրորոցում:

• քնած է
• օրորոցում:
• Երեխան
• հանգիստ

Միայն գլխավոր անդամներից կազմված նախադասությունները կոչվում են համառոտ նախադասություններ :

Օրինակ`

Կռունկները չվում են:

Բժիշկը բուժում է:

Աշնանը կռունկները չվում են տաք երկրներ:

Այս նախադասության մեջ մենք ավելացրեցինք երկրորդական անդամներ: Մեր համառոտ նախադասությունը դարձավ ընդարձակ նախադասություն :

Այսպիսով`

Գլխավոր և երկրորդական անդամներից կազմված նախադասությունը կոչվում է ընդարձակ նախադասություն :

• Ցանկացած համառոտ նախադասություն կարող ենք դարձնել ընդարձակ:
• Ցանկացած ընդարձակ նախադասություն կարելի է դարձնել համառոտ:

Գլխավոր անդամներ

• Նախադասության այն անդամը,որը ցույց է տալիս գործողություն կատարող առարկան, կոչվում է ենթակա:

Օրինակ`

• Նապաստակը մռնչաց:
• Քույրիկս ծիծաղում է:
• Ես լալիս եմ:
• Աշակերտները խաղում են:
• Թռչունները թռչում են:

Ենթական պատասխանում է ո ՞վ, ովքե՞ր, ի՞նչ, ինչե՞ր, ի՞նչը, ինչե՞րը հարցերին:

Նապաստակը-ի՞նչը

Քույրիկս-ո՞վ

Ես-ո՞վ

Աշակերտները-ովքե՞ր

Թռչունները-ինչե՞րը

• Նախադասության այն անդամը, որը ցույց է տալիս,թե ինչ է անում, ինչ է լինում ենթական, կոչվում է ստորոգյալ:

Ստորոգյալը պատասխանում է ի ՞ նչ է անում, ի՞նչ է լինում, ի՞նչ եղավ, ի՞նչ է լինելու և նման այլ հարցերի:

Գլխավոր անդամներ

ենթակա

ստորոգյալ

Ո՞վ, ովքե՞ր

Ի՞նչ/ը/, ինչե՞ր/ը/

ի՞նչ է անում, ի՞նչ է լինում