"Неоганик матдәләрнең төп класслары"

Тема: Неорганик матдәләрнең төп класслары.

Дәреснең максаты: неорганик матдәләрнең төп класслары турында белемнәрне гомумиләштерү һәм системалаштыру.

Планлаштырылган нәтиҗәләр: неорганик матдәләрнең төп классларына билгеләмә бирергә,химик матдәләрнең классларын танып белергә, матдәләргә исем бирергә;классификацияләрен белергә;формулалар төзергә

Укыту методлары: индивидуаль, парлап, төркемдә, фронталь.

Дәрес барышы.

I.Оештыру моменты.

-Укучылар,бүген бездә ачык дәрес.Дәрестә кунаклар бар.Бу-читтән килгән кунаклар түгел,ә сезнең укытучыларыгыз.Дәрестә каушамассыз, актив эшләрсез дип уйлыйм.

II. Мотивация. Проблемага керү этабы.

-Укучылар,карагыз әле, минем өстәлдә төрле пыяла савытлар бар.Һәр савытның эчендә нәрсәдер бар.Нәрсә икән?(химик матдәләр)

-Без сезнең белән,куркынычсызлык кагыйдәләре буенча,һәр савытта матдәнең исеме язылган булырга тиешлеген беләбез.Савытларның этикеткаларына игътибар итегез.Нинди нәтиҗә ясый аласыз Бу матдәләрне ничек аерырга була?Төркемләп куя алабызмы?

-Матдәләрне ничә класска бүлербез? Ниндиләргә?

-Димәк, бүгенге дәресебезнең темасы ничек булыр? (неорг.матдәләрнең төп класслары)

Без инде һәр классны аерым өйрәндек.Бүгенге дәрестә без нәрсә эшләргә тиеш?

• Максатыбызга ирешү өчен, без нинди сорауларны тикшерербез,нинди сорауларга җавап бирербез?

• (нәрсә ул оксид,кислота,нигезләр,тозлар?Алар нинди булалар. Төрле класс матдәләренә дөрес итеп ничек исем бирергә? Ничек матдәләрнең формулаларын төзергә? Ничек аларны танып белергә).

III. Эшчәнлекне оештыру этабы.

• Укучылар,мин сезгә карточкалар тәкъдим итәм.Анда неорг.матдәләрнең 1 классы исеме язылган.(оксидлар,нигезләр)Сезгә шул биремнәрне эшләргә туры килер.Сезнең алдыгызда таблицалар. Аларны куллана аласыз.Сорауларыгыз туса,миннән сорый аласыз.

IV.Эшчәнлек этабы.

1). Индивидуаль эш.

-Укучылар,биремнәрне үзлектән башкарасыз,нәтиҗәләрне теркәгез.Сезгә минут бирелә.Аннары эшне бергәләп тикшерербез.

2)Яклау.

Һәр укучы үзенең эше белән таныштыра.Укучылар бер-берсен тыңлыйлар,сораулар бирәләр.

Дәрес башында куелган сорауларга нигезләнеп,әңгәмә коралар.Җавапларның дөреслеген презентация буенча тикшерәләр.

-Нәрсә ул-оксид?нигезләр?

-Нинди төркемнәргә бүленәләр?

-Формулаларны ничек язалар.

-Исемнәрен атыйлар.

- Оксидларны ,нигезләрне ничек танып белергә була?

Физминутка.

3)Парда эш. Укучылар,без карамаган класс калдымы?(әйе,кислоталар һәм тозлар)

-Кислота классына караган биремнәрне бергә,парда эшләрсез.

4)Биремнең үтәлешен тикшерү.

5) фронталь эш.

-Неорганик матдәләрнең тагын нинди классы калды? (тозлар)

-Нинди матдәләр тозлар дип атала?Алар нинди төркемнәргә бүленәләр?

-Таблица буенча тактада тозларның формулаларын язырга.(язалар,бер-берләрен тикшерәләр)

Аларны ничек танып белергә була?

V. Ныгыту.

-Укучылар,әйдәгез карыйк әле, дәрестә игътибарлы булдыгызмы икән? Бирелгән формулаларны 4 төркемгә бүлеп, таблицаны тутырырга:

H₂S, K₂SO₄, NaOH, CO₂, Fe(OH)₃, Al₂O₃, Mg₃(PO₄)₂, HNO₃, CuCl₂, Ba(OH)₂, Na₂O, H₂CO₃

VI.Рефлексия

• Бүген без нинди тема өстендә эшләдек?

Дәресебез ахырына якынлаша. Бүген барыгыз да яхшы эшләдегез

• Укучылар,сезнең дәрес турындагы фикерегезне ишетәсем килә.Үз эшегезне ничек бәялисез?

“Мин үземнең эшемнән кәнәгать.Дәрес тиз узып китте.”

«Миңа өйрәнгән белемнәр киләчәктә кирәк булыр дип уйлыйм»;

“Дәрес барышында туган сорауларга җаваплар алдым”.

“Дәрестә мин яхшы эшләдем һәм куйган максатларга ирештем”

-Дәрестәге эшегезне ничек бәяләр идегез?

VII. Өй эше

Контроль эшкә әзерләнергә.Теманы кабатларга. Карточкалардагы биремнәрне үтәргә.

VIII. Йогаклау.

• Дәрес тәмам. Билгеләр кую

1.

2.H₂S, K₂SO₄, NaOH, CO₂, Fe(OH)₃, Al₂O₃, Mg₃(PO₄)₂, HNO₃, CuCl₂, Ba(OH)₂, Na₂O, H₂CO₃

1.

2. H₂S, K₂SO₄, NaOH, CO₂, Fe(OH)₃, Al₂O₃, Mg₃(PO₄)₂, HNO₃, CuCl₂, Ba(OH)₂, Na₂O, H₂CO₃

Оксидлар

1. Матдәләрнең формулаларын карагыз,төшеп калган сүзләрне өстәп,кагыйдәләрне язып бетерегез.

Оксидлар - ... элементтан торган һәм аларның берсе ... булган ... матдәләр.

Формулалар: Na₂O, CaO, SO_2, P₂O₅, Al₂O₃.

2. Формулалар һәм аларның исемнәрен туры китерегез.

Исемнәр ничек бирелә?

3. Формулалар төзегез.

1) тимер(III) оксиды

2) күкерт (IV) оксиды

3) углерод (II) оксиды

4. 2 пробиркада бакыр (2) оксиды һәм корым бар.

Кайсында оксид булуын ничек белерсез?

Нигезләр

1.Нигезләр- составына бер яки берничә ... белән тоташкан ... атомнары кергән ... матдәләр.

Формулалар: NaOH, Fe(OH)_2, Ca(OH)_2, KOH, Al(OH)_3, Fe(OH)₃

1. 3 рәт формулалар бирелгән. Һәр рәттән 1 артык нигезне табыгыз, җавабыгызны дәлилләгез.

А. NaOH, Ba(OH)_2, Cu(OH)_2, KOH (таблица растворимости)

Б. Fe(OH)_2, Pb(OH)_2, LiOH, Ba(OH)₂

В. LiOH, KOH, Al(OH)_3, NaOH

3. Беренче биремдәге формулаларны исемнәре янына языгыз.

А. кальций гидроксиды - …

Б. тимер (III) гидроксиды - …

В. натрий гидроксиды - …

Г. алюминий гидроксиды - …

Д. тимер (II) гидроксиды - …

Е. калий гидроксиды - …

4. Эрүчәнлек таблицасына нигезләнеп 3 эремәүчән нигез формуласын һәм исемнәрен әйтегез.

Кислоталар

1.Формулалар: HCl, H₂SO_4, HNO_3, H₂CO_3, H₃PO₄.

Аларны карап, төшеп калган сүзләрне куеп.кагыйдәне язып бетерегез.

Кислоталар - ... атомына алмаштырыла ала торган ... атомнарыннан һәм ... торучы ...матдәләр.

2.Раслаулар дөресме?

А. Нитрат кислотасы формуласы HNO₃

Б. хлорид кислотасы H₂S

В. H₃PO₄ – фосфат кислотасы.

Г. H₂SO₃ сульфат кислотасы.

Д. H₂CO₃ – карбонат кислотасы.

Е. Силикат кислотасы формуласы H₂SiO₃

Ж. Хлорид кислотасы формуласы HCl

З. H₂SO₄ сульфид кислотасы дип атала.

3.Формулаларны һәм аларның исемнәрен туры китерегез

4. Этикеткасыз 3 пробиркада төссез эремәләр бар.

№1.сульфат кислотасы

№2 калий гидроксиды

№3 су.

Кайсында кислота булуын ничек белеп була?

Тозлар

1.Формулалар: NaCl, K₂CO₃, BaSO₄, Li₃PO₄

Формулаларны анализлагыз һәм төшеп калган сүзләрне куеп,кагыйдәне язып бетерегез.

Тозлар - ... атомнарыннан һәм .... барлыкка килгән ... матдәләр.

1. А. Тозларның формулалары бирелгән : K₂SO₄, KHSO₄, CuCl₂, NaHCO₃, CuOHCl, FeS, Al(NO₃)₃, Fe(OH)₂CL, BaSO₄.

Аларны төркемнәргә бүлегез.

Б.Эрүчән һәм эремәүчән тозларга 2 шәр мисал китерегез.

3. Таблица буенча тозларның формулаларын языгыз.

4 Тозларны ничек танып була?