«Нокта. Туры сызык. Кисемтә. Нур

Дәрес этабы

Укытучының эшчәнлеге

Укучылар эшчәнлее

I.Оештыру

Кыңгырау шалтырады.

Дәрес башлана.

Тыңлыйбыз, истә калабыз,

Бер минутны да әрәм итмибез.

Әйдәгез, үзебезгә күз салыйк, барысы да дәрескә әзерме?

Кагыйдәне үтәвегезне сорыйм:

"Игътибар белән тыңла, синнән сорасалар, башкаларга комачаулама, ул чагында җавап бир"

Балалар, укытучыларын сәламләп, үз урыннарына утыралар, дәрескә әзер торалар.

II.

1) - Бу дәрес безгә күп кенә яңа һәм кызыклы нәрсәләр белергә мөмкинлек бирсен.

2) телдән исәп:

- Тактага карагыз һәм саннарның эзлеклелегендә нинди сан «адашкан» дип әйтегез: 5,3,1, 4,2.

- 5 саны өчен үткән санны әйтегез.

- 4 саны өчен аннан соңгы сан

- 2 санының күршеләре

Балалар җавап бирә, тактада дөрес җаваплар куела.

III. уку бурычлары

- җитмәгән фигураны табу

Сез рәсемдә күргән фигураларны әйтегез. Сез аларны таныдыгызмы? Дөрес, бу безнең танышларыбыз: түгәрәк, өчпочмак, квадрат.

Бу дәрестә без башка геометрик фигуралар белән танышырбыз һәм дуслашырбыз.

Нинди фигураларны әле атамадыгыз?

- Дәрес темасын кем атар? Кем белә, без дәрестә нәрсәгә өйрәнербез икән? Бу сызыклар турында сез нәрсә беләсез? Алайса тыңлагыз.

Түгәрәк, квадрат, өчпочмак. Бу геометрик фигуралар.

Нокта, туры сызык, кыек сызык, нур, кискенлек. - Туры сызыкны, нурны, кисемтәне танып алырга һәм сызырга өйрәнергә.

IV.

Геометрия илендә нокта яшәгән. Ул кечкенә иде. Дәфтәр битенә баскач, аны карандаш кына калдырды, һәм аны беркем дә сизмәде. Ул сызыкларга кунакка эләккәнче шулай яшәгән. 1 2 3 4

5

Карагыз: нинди сызык ул?

Аларны ничек атарга мөмкин?

Туры сызыклар тартылган бауларга охшаган, ә бау тартылмаган баулар - кәкре сызыклар. - Туры сызыкларның номерларын әйтегез. Барлык туры сызыклар ничә? Кәкре сызыкларның номерларын әйтегез. Ничә кәкре сызык бар?

Туры сызыклар мактана башлады: «Без иң озын! Башыбыз да, ахырыбыз да юк! Без чиксез!"

Аларны карау ноктасы бик кызык булды. Үзе нәни. Чыкты да шундый мавыгып китте, хәтта ике туры сызыкка ничек басканын да сизмәде. Һәм кинәт... Ике туры сызык юкка чыккан. Алар урынында нурлар күренә.

Алар да бик озын иделәр, ләкин шулай да туры сызыклар кебек түгел. Аларның башы барлыкка килде. «Нишләдем соң мин!» Ул качарга теләгән иде дә, үч иткәндәй, нурларның берсенә килеп басты. Һәм кинәт.... нур юкка чыкты. Аның урынында кисемтә барлыкка килде. Ул мактанмады, әллә ни зур булмаса да, башы да, ахыры да бар иде. (Экранда рәсем)

Бичара нокта тагы да катырак курыкты. Ул йөгереп барды һәм ялгыш тагын бер туры сызыкка тиде. Туры линиягә Щекото булып китте, ул көлеп җибәрде, төрле якка бөгелде. Һәм кинәт... Туры сызык юкка чыкты, ә аның өстендә кәкре сызык пәйда булды. (Экранда рәсем) Шуннан соң нокта, бәла-казаларны булдырмас өчен, беркая да йөгермәскә булды. Ул линияләр алдында гафу үтенде. Ләкин линия үпкәләмәде, киресенчә, ноктаны мактадылар. Хәзер бит туры сызыкның абыйлары (нуры, кисемтәсе) һәм апасы (кәкре линия) барлыкка килгән. - Әкият башында нинди линия булган? Ни өчен аны шулай дип атадылар? Туры линиясе нәрсә булмаган? -                                                                                                                                                   Без нурның нинди үзлекләрен белдек?

Ә нокта ике тапкыр җиткән линия ничек атала? Кисемтәнең нинди үзлеген белдек? Менә шулай кечкенә нокта зур линияләрнең тормышын үзгәртә алды.

Әкият тыңлыйлар

-Туры кыек турылар

Туры. Турының башы да, ахыры да юк. нур. Нурның башлангычы бар, ләкин азагы юк. Кисемтә. кисемтэнең башы һәм ахыры бар.

IV. Физминутка

Бер иелергә - бөгәргә,

Ике иелергә, тартылырга,

Өч кул чабарга,

Өч баш ияргә

. Дүрт кулларны киңрәк җәергә

Биш, алты - акрын гына утырырга.

Җиде, сигез ялкаулыкны алып ташларбыз.

VI. Өйрәнелгән материалны ныгыту. Басма җиһазларда дәреслек һәм дәфтәр белән эшләү.

1. Дәреслектәге сызыкларны 40 биттә карагыз.

- Аларны нинди төркемнәргә бүләргә була?

- Санагыз, ничә туры сызык? Нинди төсләр алар? Ничә кәкре сызык?

2. Бер нокта аша ничә туры сызык үткәрергә була (1 нче рәсем)?

(рәс.2) 40 бит.

3. Нинди кисемтә иң озыны? Стр. 40.

4. Дәфтәрдә 15 нче биттә эшләү

А) барлык линияләрне ике төркемгә бүл.

Б) туры һәм кәкре сызыкны ике ноктадан үткәр

В) һәр рәсем ачылды. Г) тикшереп чык.

Дәреслек белән эш (40 бит)

VIII.йомгаклау

сызыклар турында сез нинди яңалыклар белдегез?

Туры сызыклар кайда яши һәм кайда очрый?

Кривой сызыклармы?

Нурның нәрсәсе бар?

Кисемтәнең нәрсәсе бар?

-турының башына нокта куйсаң, туры һәм кәкре була һәм туры нокта куйсаң, кисемтә килеп чыга һ. б.

Рефлексия.

Менә безнең дәреснең ахыры килеп җитте. Сезгә бигрәк тә нәрсә истә калды?

Ә хәзер, әйдәгез, бәялибез. дәрестә үз эшеңне.

Сездә парталарда нокталар ята.

Сезгә аларның авызларын ясарга кирәк.