Ոչ մետաղներ։ Սիլիցիում

• Սիլիցիում

• Si

• 14

• 28,086

• Վալենտականությունը 4
• Օքսիդացման աստիճաները -4-ից մինչև +4

Գերմաքուր սիլիցիում

Տարաձևությունները

Բյուրեղային

Մետաղային

Ամորֆ

Կիսահաղորդիչ է

Գերհաղորդիչ է

Բնական միացությունները

SiO 2 քվարց

Վանակն կամ լեռնային բյուրեղապակի

Ամեթիստ

Օպալ

Ագաթ

Ավազ

Վանակն, լեռնային բյուրեղապակի

Ամեթիստ

Ագաթ

Օպալ

Ավազ

Սիլիկատներ

• Կավ (կաոլին կամ ճենակավ) Al 2 O 3 • 2SiO 2 • 2H 2 O
• Գրանիտ  SiO 2  68-73 %; Al 2 O 3  12,0-15,5 %; Na 2 O 3,0-6,0 %; CaO 1,5-4,0 %; FeO 0,5-3,0 %; Fe 2 O 3  0,5-2,5 %; К 2 О 0,5-3,0 %; MgO 0,1-1,5 %; ТіO 2  0,1-0,6 %
• Դաշտային սպաթ K 2 O • Al 2 O 3 • 6SiO 2
• Փայլար X + Y 2 3+ [AlSi 3 O 10 ](OH, F) 2 , որտեղ X —հիմնականում K, նաև Na, NH 4 , Y — սովորաբար Mg, Fe, Al, երբեմն Ba, Mn, Ca, Ti, Zn, B, V, UO 2 .
• Ասբեստ 3MgO•2SiO 2 •2H 2 O

Գրանիտ լատիներեն granum - հատիկ

Փայլար

Կավ

Դաշտային սպաթ

Ասբեստ

Սիլիցիումի ստացումը

• 2C + SiO 2 = Si + 2CO
• 3C + SiO 2 = SiC + 2CO
• SiO 2 + 2Mg = Si + 2MgO
• 2Zn + SiCl 4 = 2ZnCl 2 + Si

Ֆիզիկական հատկությունները

• Հալման ջերմաստիճանը 1420°C
• Եռման ջերմաստիճան 2620°C
• Կիսահաղորդիչ է

Քիմիական հատկությունները

Մետաղների հետ

Ոչմետաղների հետ

• 2Mg + Si = Mg 2 Si սիլիցիդ
• Mg 2 Si +4H 2 O = 2Mg (OH) 2 + SiH 4 սիլան
• Mg 2 Si +4HCl = 2MgCl 2 + SiH 4 սիլան

• Si + 2Hal 2 = SiHal 4
• Si + O 2 = SiO 2

Բարդ նյութերի հետ

3Si +HNO 3 + 12HF = 3SiF 4 + 4NO + 8H 2 O

Si + 2NaOH + H 2 O = Na 2 SiO 3 + 2H 2

Սիլիցիումի կիրառությունը

Կիսահաղորդիչ

Արեգակնային մարտկոցներ

Կարբորունդ

Էլեկտրոնիկա

Համակարգիչ

Հեսան

Հղկաթուղթ

Միացությունները

Սիլիցիումի օքսիդ SiO 2

• Անօրգանական պոլիմեր է ( SiO 2 ) n
• SiO 2 + 2NaOH = Na 2 SiO 3 + H 2 O
• SiO 2 + CaO = CaSiO 3
• SiO 2 + 4HF = SiF 4 + 2H 2 O
• Na 2 CO 3 + SiO 2 = Na 2 SiO 3 + CO 2
• SiO 2 + H 2 O չի փոխազդում

Կիրառությունը

Լաբորատոր ամանեղեն

Ճառագայթման լամպեր

Խեցի

Ջրազտիչ կայաններում

Ապակի

Ցեմենտ

Սիլիկաթթու և սիլիկատներ

• Սիլիկաթթու՝ ( H 2 SiO 3 ) n
• Թույլ եկհիմն թթու է
• Չի դիսոցվում
• Քայքայվում է ՝ H 2 SiO 3 = SiO 2 + H 2 O
• Աղերը կոչվում են սիլիկատներ
• Ստացվում է լուծելի սիլիկատներից Na 2 SiO 3 + 2HCl = H 2 SiO 3 ↓+ 2NaCl
• Ջրում լուծելի են նատրիումի և կալիումի սիլիկատները
• K 2 SiO 3 + Ca(NO 3 ) 2 = CaSiO 3 ↓ + 2KNO 3

Սիլիկատային ապարների հողմահարումը

• K 2 O • Al 2 O 3 • 6SiO 2 + CO 2 + 2H 2 O = Al 2 O 3 • 2SiO 2 • 2H 2 O + 4SiO 2 + K 2 CO 3

Սիլիկատների կիրառությունը

• Սոսինձների, լավցող միջոցների, օճառահեղուկների (շամպուն), դոնդողակների (ժելե) արտադրության մեջ
• Սիլիկատներով մշակված գործվածքը և փայտանյութը ձեռք են բերում անջրանցիկություն և ջերմակայունություն
• Մասամբ ջրազրկելիս դառնում են մակակլանիչներ

Սիլիկատային արդյունաբերություն

• Սովորական ապակի Na 2 O • CaO • 6SiO 2
• Քիմիական ապակի K 2 O • CaO • 6SiO 2
• Ջերմակայուն ապակի Na 2 O • CaO • 6SiO 2 + 12%B 2 O 3
• Al 2 O 3 ապակուն տալիս է մեխանիկական ամրությու։ Այս ապակուց պատրաստում են պահածոյի բանկաներ, շշեր։
• Օպտիկական (կապարային) ապակին պարունակում է 40% PbO
• Բյուրեղապակի K 2 O • PbO • 6SiO 2

Գունավոր ապակիներ

• Գունավոր ապակիների ստացման համար ապակու բովախառնուրդին ավելացնում են որոշ օքսիդներ
• Կապտականաչ ապակի՝ CuO
• Կանաչ՝ Cr 2 O 3
• Կապույտ CoO

Կարմիր (սուտակե) ապակի ՝ մանրացված ոսկի

Ածխածին ՝C

Սիլիցիում ` Si

• Ar = 28
• Վալենտականություն -4-ից +4
• Մետաղների հետ առաջացնում է սիլիցիդներ
• Օքսիդը ՝ SiO 2
• SiO 2 պինդ , կարծր նյութ է, ունի ատոմային բյուրեղավանդակ
• Թթուն՝ H 2 SiO 3 Դոնդողանման ջրում չլուծվող նյութ H 2 SiO 3 t° = H 2 O + SiO 2
• Աղերը՝ սիլիկատներ K 2 SiO 3 , Na 2 SiO 3

• Ar = 12
• Վալենտականություն -4-ից +4
• Մետաղների հետ առաջացնում է կարբիդներ
• Օքսիդները ՝ CO 2 , CO
• CO 2 գազային նյութ է , ունի մոլեկուլային բյուրեղավանդակ
• Թթուն ՝ H 2 CO 3 , անկայուն է
• H 2 CO 3 = H 2 O + CO 2
• Աղերը՝ կարբոնատներ Na 2 CO 3 K 2 CO 3
• հիդրոկարբոնատներ NaHCO 3 , KHCO 3