Окуучулар жооп берет

Тема: Математикалык статистиканын элементтери.

7-класс

Сабактын максаты:

• 1. Математикалык статистиканын элементтерин түшүнө алышат.
• 2. Математикалык статистиканын элементтерине берилген мисалдарды иштей алышат.
• 3. Окуучулар бири-бирин сыйлай алышат жана угушат .

Жаңы тема.

• Аныктама:Математикалык статистика-бул массалык кокустук окуялардагы мыйзам ченемдүүлүктөдү аныктоо үчүн жүргүзүлгөн сыноолорду топтоо,ырааташтыруу жана алардын жыйынтыктарын жалпылоо методдорун үйрөнүүгө арналган математиканын бир бөлүгү.

Математикалык статистикага тиешелүү болгон бир нече түшүнүктөр бар.

• Мектептин окуу бөлүм башчысы 7-класстын окучуларынын “Алгебра” сабагынан жетишүүлөрүн аныктоо үчүн 100 окуучуга сурамжылоо жүргүздү.

Эсептөө жеңил болсун үчүн окуучулардын жетишүүлөрүн шартту түрдө

• 1 – таптакыр түшүнбөймүн.
• 2 – анча-мынча түшүнөм.
• 3 – орточо түшүнөм.
• 4 – ортодон жогору түшунөм
• 5 – жакшы түшүнөм
• 6 – абдан жакшы түшүнөм

Мында окуучулардын билим деңгээли белги (критерий),ал эми ал боюнча алынган сандар статистикалык маалыматтар б.э.

• Аныктама: Белгинин байкалган маанилерин өсүү тартибинде жайгаштыруу операциясы статискалык маанилерди ранжирлөө деп аталат.
• Аныктама: Белгинин ар түрдүү маанилери- варианттар ,ал эми белгинин маанилеринин өзгөрүшү вариациялоо д.а.
• Аныктама: Байкоолордун катарында ар бир варианттын канча жолу кайталанышын туюнтуп турган сан варианттын жыштыгы деп аталат.

Ранжирленген катарды төмөнкүдөй таблица түрүндө беребиз.

Билим деңгээлдер х

Окуучулардын саны

1

mx

Окуучулардын үлуштөрү wx

4

2

0,04

6

3

0,06

12

4

5

0,12

16

0,16

44

6

0,44

18

Сумма

0,18

100

1

Аныктама:Варианттардын арасындагы жыштыктардын бөлүштүрулүшүн талдоого мүмкүнчүлүк берүүчү катар дискреттик вариациалык катар деп аталат.

• Вариациалык катарды полигон,гистограмма түрундө сүрөттөшөт.
• Полигон ,эреже катары,дискреттик катарды сүрөттөө үчүн колдонулат.Полигонду түзүү үчүн тик бурчтуу координаталар системасын пайдаланабыз.ОХ огуна варианттарды,ал эми ОУ огунда тиешелүү түрдө алардын жыштыктарын белгилейбиз.Пайда болгон сызык полигон сызык д.а.
• 1-таблицада берилген маалыматтар боюнча полигон түзөбүз.

• 2-маселе:Механикалык цехте иштеп жаткан жумушчу-станочниктердин өткөн жылга салыштырмалуу эмгек өндүрүмдүүлүгүн иликтеп жүргөн адис менеджер 117 жумушчудан процент менен туюнтулган төмөнкүдөй маалыматтарды алды

Өндүрүмдүүлүк

Жумушчулардын саны m

80-90

Ж13умушчулардын үлүшү w

8

90-100

15

Топтомо жыштык mmon

8/117

100-110

Сумма

110-120

46

15/117

Топтомо жыштык

8

120-130

29

23

46/117

117

wmon

8/117

69

13

23/117

130-140

29/117

140-150

98

13/117

3

69/117

111

3/117

3

98/117

3/117

114

111/117

117

114/117

117/117

• Аныктама: Жыштык m канча жолку сыноодо белги бул же тигил интервалда камтылган маанилерди кабыл алгандыгын көрсөтөт.Мындай жыштык интервалдык д.а.ал эми анын байкоолордун жалпы санына болгон катышы- интервалдык жыштык д.а.
• Аныктама: Белгинин маанилеринин интервалдар аралык бөлүштүрүлүшүнүн жыштыгын талдоого мумкунчулук берүүчү таблица интервалдык вариациалык катар д.а .

• Аныктама:Медиана деп- белгинин сыноолордун(байкоолордун) ранжирленген катарынын ортосуна туура келген маанисин айтабыз.
• Аныктама:Мода деп – белгинин вариациалык катарда эң көп байкалган мааниси аталат.