О?т?стік америка?а саяхат

Саба?ты? та?ырыбы: О?т?стік Америка?а саяхат

Саба?ты? ма?саты: 

Білімділік: О?т?стік Америка тарауы бойынша ал?ан білімдерін ?орытындылау, п?нге деген ?ызы?ушылы?ын арттыру, материалды ме?геру д?режесін тексеру.

Дамытушылы?: О?ушыларды? топпен ж?мыс істеу ?абілетін арттыру, есте са?тау да?дыларын дамытып, ?тілген материалды ж?йелей білуге баулу. 

Т?рбиелік: Тап?ырлы??а, белсенділікке, жауапкершілікке т?рбиелеу. 

Саба?ты? т?рі: ?айталау, жина?тау саба?ы 

Саба?ты? типі: Д?ст?рлі емес, сайыс саба?ы 

Саба?ты? ?дісі: Топпен ж?мыс

К?рнекіліктері: Д?ние ж?зілік саяси картасы, О?т?стік Американы? физикалы? картасы, атлас, ?осымша сурет, интерактивті та?тадан к?рсетілетін тапсырмалар, ТСО 

Дидактикалы? материалдар: ?лестірмелі конверттер 

П?наралы? байланыс: Тарих, биология 

Саба?ты? барысы: 

І. ?йымдастыру кезе?і:

• О?ушылармен амандасу, т?гелдеу

• Сынып о?ушыларын 3 топ?а б?леміз 

• Топтар?а ба?алау пара?ын тарату 

Балалар, б?гін біз «О?т?стік Америка»  тарауы бойынша ал?ан білімімізді ж?йелеп, ?орытындылау ма?сатында саба?ымызды сайыс т?рінде ?ткізгелі т?рмыз.

І кезе?: «На?ты с?ра? – ?тымды жауап»

ІІ кезе?: ?алымдар с?йлейді 

ІІІ кезе?: Геологтар бай?ауы

ІV кезе?: С?йкесін тап

V кезе?:  Мені орналастыр

VI кезе?: Географиялы? лото

VII кезе?:Ойлан тап!

VIII кезе?:Сен білесі? бе?

 IX  кезе?: Кестені ая?тау

X кезе?: ?ріптер сыры

XI кезе?:Саяхат диктант 

XII кезе?:Венн диаграммасы

І кезе?: «На?ты с?ра? – ?тымды жауап»

?р топты?  капитан командаларына 10 с?ра? о?ылады, ?рбір д?рыс жауап 1 – ?паймен ба?аланады. 

Амазонка тобы: 

   1.Д?ниеж?зіндегі е? ?лкен арал:  Гренландия

2. Ресейден кейін жер к?лемі бойынша 2 -ші орын алатын жо?ары дамы?ан ел: Канада                                   

3. О?т?стік Американы? жер к?лемі: 18,3 млн км кв

4. “Миссисипи” атауы ?андай ма?ына береді: су атасы                 

5. Солт?стік Американы? те?із де?гейінен е? биік орналас?ан н?ктесі:   Кордильера                              

6. Американы ал?аш зерттеген саяхатшы: Х.Колумб

7. Материкті? батысын тыны?, ал шы?ысын ?ай м?хит шайып жатыр: Атлант

8. Д?ние ж?зіндегі е? биік сар?ырама: Анхель

9. Материкті? м?най?а бай к?лі:  Маракайбо

10. Амазония ормандарыны? топыра?ы: ?ызыл – сары ферралитті 

Анд тобы: 

1. Д?ниеж?зіндегі е? ?зын ел: Чили

2. Ньюфаундленд аралы мен Лабрадор т?бегі жа?алауын аш?ан саяхатшы: Джон Кабот

3. Солт?стік Американы? жер к?лемі: 24,2 млн км кв

4. «Канада» атауы ?ндістер тілінде ?андай ма?ына береді: ?оныс, ?ауымдасты?

5. Лос – Анжелес ?аласында?ы кино ?ндірісіні? орталы?ы: Голливуд 

6. Солт?стік Америкада?ы д?ниеж?зіндегі е? дамы?ан ел: А?Ш 

7. АНДттауларын зерттеген: Гумбольдт 

8. Жер шарында?ы, еі? жасыл материк: О?т?стік Америка 

9. О?т?стік Американы? е? ірі к?лі: Титикака

10. Тайга зонасыны? топыра?ы: К?лгін 

Анхель тобы 

1. Д?ниеж?зіндегі е? ?зын тау: Анд 

2. Еуропалы? пен ?ндістерді? некесінен тара?ан ?рпа? ?алай аталады: метистер 

3. Жер шарында?ы е? мол сулы ?зен: Амазонка

4. Х.Колумбтан кейін материкке ?адам бас?ан саяхатшы: А.Веспучи 

5. А?ш солт?стігінде Канадамен, о?т?стігінде ?ай елмен шектеседі: Мексика 

6. Магеллан б??азы ар?ылы материктен б?лініп жат?ан арал: Отты жер аралы 

7. Титикаканы? о?т?стігінде ысты??а кеуіп ?алатын т?зды к?л: Поопо

8. О?т?стік Американы? те?із де?гейінен биік н?ктесі: Аканкагуа 

9. Автомобильдер астанасы: Детройт 

10. Анд тауында Тыны? м?хит жа?алауында?ы ш?л: Атакама 

ІІ кезе?: ?алымдар с?йлейді 

?р топ ?здеріні? топ атауын таныстырып, слайдпен ж?мыс жасайды.  

ІІІ кезе?: «Геологтар бай?ауы»

Т?менде к?рсетілген материкті? ?рбір б?лігінде орналас?ан ??былыстар мен нысандарды талда, оларды таби?и орталы? компанеттеріні? типтеріне ?арай топтастыр: 

Ла – Плата, Амазонка, Поопо, Перуана, Дрейк, Тыны?, Анд, Анхель, Парана, Ориноко, Пантанал, Маракайбо, Эл-Ниньо, Магеллан, Атакама, Гран – Чако, Атлант,Патагания, Перу, Титикака, Бразилия, Колумбия.

      Мысалы: жазы?тар: (Гран – Чако, ...)

     ІV кезе?: С?йкесін тап (климаты бойынша)

1. Экваторлы? а) б?л белдеумен жазда ыл?алды экваторлы?, ал ?ыста ??р?а? тропик ауа массаларыны? ы?палында болады.

2. Субэкваторлы? ?) Материкті? о?т?стігі жі?ішке б?лікті. Белдеулерді? шы?ысында фолкленд суы? а?ысыны? ?серінен осы к?нгі климат ?алыптасты

3. Тропиктік б) Бразилия таулы ?стіртіні? О?т?стік – шы?ыс жа?алы? б?лігін, Ла – Плата ойпатыны? солт?стігін алып жатыр, жазда орталы?ы температурасы +28С-?а дейін жо?арылайды. 

4. Субтропиктік в) Жауын – шашын жылы бойы мол т?седі.

5. ?о?ыржай: г)Экваторлы? белдеу айма?ында?ы шы?ны? басында жыл бойы ?ар жатады, ал тропиктік белдеу ?амтитын таулы аудандарда климат ??р?а? келеді. 

6. Биік таулы д) материкті? 30 ж?не 40 градус о?т?стік ендігі аралы?ын алып жатыр. 

1.В 2.А 3. Б 4.Д 5.? 6.Г

V кезе?:  Мені орналастыр... (?ай таби?ат зонасына т?н )

1. Ыл?алды экваторлы? орман Пума, шиншилла

2. Саванналар мен сирек ормандар Нанду, кактус

3.Субтропиктік дала Колибри, гевея

VI  кезе?: Географиялы? лото 

?рбір топтан бір о?ушы шы?ып, жасырып с?зді та?дап, ол ?ай елде екенін аны?тап, карта?а жабыстыру. 

Анд – мыс Эквадор – 30 жанартау

Бразилия – темір Перу – Титикака к?лі 

Чили – Атакама ш?лі Боливия – биік ?ала  

VII кезе?: Ойлан тап! 

  Берілген елдерді? астанасын табу.

Д?рыс жауаптары:

Кито - 

Лима -

Сантьяго -

Каракас-

Буйнос - Айрес -

Бразилиа -

Монтевидео -

Парамаримо -

           VIII кезе?: Сен білесі? бе? (и?, жо?)

1. Христофор Колумб Америка?а 4 рет саяхат жасады: и?

2. Испанша Рио – де – Жанейро «Аспан ?зені» деп аталады: жо?

3. О?т?стік Америка е? ысты? материк: жо?

4. А.Гумбольдт О?т?стік Америка таби?атын зерттеп, ал?аш?ы геологиялы? картасын жасады: и?

5. Батыс жарты шарды? е? биік н?ктесі – Аконкагуа: и? 

6. Боливия жеріндегі ?йгілі алтын белдеу батыстан шы?ыс?а ?арай 940 км – ге созылып жатыр: жо?

7. О?т?стік Америка мен Солт?стік Американы Суэц каналы б?ліп т?р: жо?

8. Материкті? батысында Анд тауы орналас?ан: и? 

9. Титикака к?лінде жапыра?ыны? диаметрі 2 метрге жететін виктория – регия кездеседі: жо? 

10: О?т?стік Американы? негізгі хал?ы ?ндістер мен негр ?рпа?тары – самболар ке? тара?ан: и? 

IX кезе?: Кестені ая?тау (Шеткі н?ктелерін табу )

Шеткі н?ктелері Географиялы? координаттары

Солт?стік

О?т?стік

Батыс

Шы?ыс

X кезе?: ?ріптер сыры 

Б – Мемлекеттік ??рылымы 22 штаттан т?ратын Федерациялы? Республика: Бразилия 

В – О?т?стік Америка материгін картоп, ж?гері, ?ызана?ты? отаны екенін д?лелдегенорыс ботанигі: Вавилов 

Г – Таби?и каучук алынатын а?аш т?рі: Гевея 

Д – Отты Жер аралыны? батысымен о?т?стікке ?арай Тыны? пен Атлант м?хитын жал?астырып жат?ан б??аз: Дрейк 

К – XIX ?. Испания мен Португалиядан келгендер материкті? о?т?стік – шы?ысына ?оныс аудар?ан оларды? ?рпа?тары ?здерін ?алай атайды: Креолдар 

С – Жергілікті халы? материкті? ?алы? орманын ?алай атайды: Сельвас 

XI кезе?: Саяхат диктант 

?р топтан бір конверт та?далады. Оны? ішіндегі жасырын с?зді табу керек. 

№1 Біз О?т?стік Американы? солт?стігіндегі е? шеткі н?тесі  . . . ..  м?йісінен якорьді к?теріп, саяхат?а ..... те?ізіні? суымен ж?зіп отырды?. О?т?стік шы?ыс?а ба?ыт алып, ... м?хитына шы?ты?. 

№2 Капитан кешені материкті? шы?ыс жа?алауымен алып ж?рді. Кенет кеме, тез ж?ре бастады. Неге: Біз ... жылы а?ысына т?сіппіз. А?ыс бізді материкті? О?т?стік жа?алауына алыпкелді. Кешікпей жі?ішке.... б??азы к?рінді. Б??азбен ж?зе отырып, сол жа?тан ... аралын к?рдік 

№3  ?рі ?арай солт?стікке ба?ыт алып, ... м?хит суымен ж?зе келе, та?ы бізді а?ыс ?кетті, біра? б?л ... суы? а?ысы еді. ?йтеуір, біз ... каналына жа?ындады?, ол екі м?хитты жал?астырып, екі материкті б?ліп т?р. 

Ба?алау: А) жалпы топ?а ба?а беру 

    Б) жеке о?ушыларды ба?алау 

?йге тапсырма: О?т?стік Америка материгіне эссе жазу