Просмотр содержимого документа
«Он жана терм сандар»
№ 42 Самат Ашимов атындагы орто мектеби мекемеси
Математика мугалими: Билим берүүнүн мыктысы Муратова Жыпаргүл Абдраимовна
«Оӊ жана терс сандар»
60
60
50
50
40
40
30
30
20⁰ жылуу +20⁰ С
20
20
10
10
0
0
10
10
20
20
30
30
40
40
50
50
60
60
50
50
40
40
30
30
20
20
10⁰ суук -10⁰ С
10
10
0
0
10
10
20
20
30
30
40
40
50
50
20⁰ жылуу болчу +20⁰ С 10⁰ суук болуп калды -10⁰ С Абанын температурасы канча градуска төмөндодү? 20 ⁰ - 30 ⁰ = -10 ⁰ Демек, 20 – 30 = - 10
60
60
60
60
50
50
50
50
40
40
40
40
30
30
30
30
20
20
20
20
10
10
10
10
0
0
0
0
10
10
10
10
20
20
20
20
30
30
30
30
40
40
40
40
50
50
50
50
Терс сандар
Алдында "+" белгиси менен жазылса оң сан болот.
Алдында " -" белгиси менен жазылса терс сан болот. 0 саны оң да, терс да сан эмес.
Оң сандардын алдына "+" белгисин жазбайбыз
Мисалы, +7 санын 7 деп жазабыз
Байыркы Кытайда математиктер терс сандарды оң сандардан айырмалуу болсун деп башка түстө жазышкан. Бирок, азыркы учурда бүткүл дүйнө жүзү боюнча терс сандарды «-» белгиси менен жазуу кабыл алынган.
Координаталык түз сызык
Сан түз сызыгында кандайдыр бир чекит өзүнүн координатасы менен берилсин. Ал чекиттин оң жагында белгилүү бир аралыкта жаткан экинчи чекиттин координатасын табуу талап кылынсын. Ал үчүн биринчи чекиттин координатасына экинчи чекит андан канча аралыкта жаткандыгын көрсөтүүчү оң санды кошуу керек.
Мисал: координата туз сызыгында чекиттерди белгилегиле.
А(-7), В(-3), С(2), D (5).
Оң сандар
10; +50; 27; +35; 12
- 10; - 25; - 34; - 2; - 65
Терс сандар
0
Оң да, терс да сан эмес
Координаталык түз сызык – бул бирдик кесиндилерге бөлунгөн, эсептөө башталышы бар, оӊ багытталган түз сызык
Х
0
Оӊ сандар
Терс сандар
- 0 санынын оӊ жагында жайгашкан сандар «оӊ» сандар болушат;
- 0 санынын сол жагында жайгашкан сандар «терс» сандар болушат;
Жообун тап:
Туура жообу:
40 -75= - 35
-18 + 20 =2
-35 + 53 = 18
2+(-33) = -31
18 – 35 = -17
-31 -51 =-82
18 + (-17)+(-35) = -34
-31 + (-82) + 2 = -111
ЭСЕП ДҮКϴНҮ