Օրինակելի դասի պլան

Դասարան` III

Առարկան` Ես և շրջակա աշխարհը

Դասի թեման` Երկիր մոլորակը: Երկնքում մի ավազահատիկ

Դասի տեսակը` Հաղորդման

Դասի կառուցվածքը ` ԽԻԿ համակարգով

Կապահովվի միջառարկայական կապը:

Կահավորումը` Աշակերտական նստարանները դասավորված են խմբային աշխատանք կատարելու համար: Յուրաքանչյուր խմբի համար նախատեսված է մեկ անուն`Երկիր, Արեգակ, Աստղեր, Լուսին:

Անհրաժեշտ պարագաներ` դասագիրք, մեծադիր նկարներ, պաստառներ, գլոբուս, լապտեր, սլայդներ, տեսանյութ:

Դասի նպատակները` 1. Աշակերտները նախնական գիտելիքներ կստանան գալակտիկայի, արեգակնային համակարգի, երկնային

մարմինների մասին:

2. Կիմանան տիեզերական մարմինների տեսակները և բնութագրիչները:

3. Կկարողանան դիտարկել և նկարագրել բնության մեջ կատարվող պարբերական փոփոխությունները(գիշեր-ցերեկ):

4.Կստանան ճանաչողական գիտելիքներ:

Արժեքային համակարգ` 1. Կկարևորեն բնության պահպանության և

մաքրության անհրաժեշտությունը`

որպես հրատապ և կարևոր խնդիր:

2. Կիմանան, որ բնական հարստությունը

անսպառ չէ:

Դասի ընթացքը – 1. Կազմակերպչական մաս.

Աշակերտները կբաժանվեն 4 խմբի` Արեգակ,

Երկիր, Լուսին, Աստղեր/քարտեր վերցնելով/:

Շոպենի

երաժշտության ներքո կվերցնեն

քարտերը և կնստեն համապատասխան սեղանների

շուրջ:

ԽԹԱՆՈՒՄ- Հիմա ուշադիր լսեք մի փոքրիկ հեքիաթ` կորած աստղերի և լուսնի մասին: Կար-չկար մի փոքրիկ աղջիկ կար: Նա քնելուց առաջ սիրում էր նայել աստղազարդ երկնքին և զրուցել աստղերի ու լուսնի հետ: Աղջկան դուր էր գալիս աստղերի չարաճճի փայլը , նրանց գույնզգույն շողիկներն ու պայծառ ժպիտները:

Նա զրուցում էր աստղերի հետ, բարի գիշեր մաղթում իր փայլուն ընկերներին և գնում քնելու: Սակայն առավոտյան շատ էր վշտանում, երբ իր երկնային ընկերներին այլևս չէր գտնում երկնքում: Ոչ ոք նրա հարցին չէր պատասխանում`թե ու±ր էին չքանում իր գողտրիկ ընկերները… Իսկ ըստ ձե±զ…

Այսօր մենք կուսումնասիրենք մի թեմա` , որը կտա ձեր շատ հարցերի պատասխանները, ինչպես նաև դուք կկռահեք փոքրիկ աղջկա հարցի պատասխանը:

ԻՄԱՍՏԻ ԸՆԿԱԼՈՒՄ – 1. ԼՈՒՍԻՆ- ԿԿարդան առաջին պարբերությունը:

Ի±նչ է տիեզերքը- Տիեզերքը ողջ աշխարհն է և նրանից դուրս գտնվող ամեն ինչ:Տիեզերքը բոլոր աստղերն են ու մոլորակները, երկրագունդը, նրա բուսականությւոնը, կենդանական աշխարհը: Ես, դու, մի խոսքով` ամեն ինչ:

ԳԱԼԱԿՏԻԿԱ- Աստղերի և մոլորակների հսկայական խմբերը գալակտիկաներ են: Տիեզերքում կան միլիարդավոր գալակտիկաներ, որոնցից մեկում ապրում ենք մենք, և մեր գալակտիկան կոչվում է Ծիր Կաթին կամ Հարդագողի ճանապարհ: Այս գալակտիկայի մեջ մտնում է`

Արեգակնային Համակարգը. բյուրավոր աստղեր և նրա շուրջը պտտվող մոլորակներ:

Ըստ հայկական առասպելի, մի խիստ ձմեռ հայերի նախնի Վահագնը` ռազմի աստված(հին հաայկական դիցարանում պատերազմի, քաջության ու հաղթանակի, ամպրոպի ու կայծակի աստվածն է ասորիների նախնի Բարշամից հարդ է գողացել և երկնքում թափվել է` ՀԱՐԴԱԳՈՂԻ ՃԱՆԱՊԱՐՀ կամ ԾԻՐ ԿԱԹԻՆ(ըստ հուն. դիցաբ. Զևսի որդի Հերակլեսը ծնվել էր մահկանացու կնոջից: Զևսը Հերակլեսին դնում է քնած կնոջ` Հերայի մոտ, որ աստվածային կաթ ուտի: Հերան իմանում և հեռացնում է երեխային, կաթի շիթը ցայտում է):

2.ԱՐԵԳԱԿ- Կկարդան երկրորդ պարբերությունը/Ծիր Կաթինում բյուրավոր…/:

(Միայն Ծիր Կաթինում 100 միլիարդ աստղ կա: Երկրագնդի յուր. բնակչի 200 աստղ է բաժին հասնում):

ա) Ինչե±ր են աստղերը (Արևներ: Աստղերը երկնային մարմիններ են):

բ) Ինչու± են կետիկներ թվում մեզ(շատ հեռու են):

գ) Ո±րն է մեզ ամենամոտ աստղը(Արեգակը-10 միլիարդ տարի կյանք ունի: Երկրից հեռու է 150 միլիոն կմ և լույսը երկիր է հասնում 8րոպեում) և ի±նչ է տալիս երկիր մոլորակին:

դ) Անդրադառնալ հեքիաթի փոքրիկ աղջկա հարցին:

ե) Ցուցադրել սլայդներ (Արեգակնայ. համակարգ, արեգակ)

3) ԱՍՏՂԵՐ- Կկարդան երրորդ մասը/Երկիրը պտտվում է…/:

Արեգակի շուրջը պտտվում են 8 մոլոր.

Ցուցադրել սլայդներ , պաստառ` մոլորակներ:/քննարկել/

Մերկուրի- Փայլածու - 1 օրը հավ. է երկրային 58 օրվա:

Վեներա - Լուսաբեր, Արուսյակ

Երկիր պտտվում է արեգակի շուրջը ժամ. սլաքի հակառակ ուղղ.

Մարս - Հրատ

Յուպիտեր – Լուսնթագ

Սատուրն - Երևակ

Ուրան - եղանակը տևում է 20 տարի:

Նեպտուն - 1 պտույտը կազմում է 165 երկրային տարի:

Բացի Վեներայից և ուրանից մնաց. մոլ. պտտվում են և իրենց առ.շուրջը, և արևի:

Մոլորակները աստղեր չեն, չունեն սեփական լույս, բայց լուսարձակում են, որովհետև անդրադարձնում են արևի լույսը:

Ինչքան էլ հսկա ու անծայրածիր թվա մեզ Երկիրը, այն շատ փոքր է արեգակնային համակարգի այլ մարմինների ու գալակտիկայի և վերջապես` ողջ տիեզերքի համեմատ`երկնքում մի ավազահատիկ է :

Մեր գալակտիկայում ադամանդե մոլորակ կա, որը երկրից մեծ է:

4) ԵՐԿԻՐ - ԿԿարդան վերջին մասը:

Ցուցադրել սլայդներ: /քննարկել/

Երեխաները կցուցադրեն մոլորակների պտույտները Արեգակի շուրջը/յուր. երեխա մի մոլորակի անուն կկրի/, և երկրի պտույտն իր առանցքի շուրջը:

Երկիրն իր առանցքի շուրջը մեկ օրում մեկ պտույտ է կատարում` մերթ մի կողմով շրջվելով դեպի Արեգակը, մերթ` մյուս (գիշեր-ցերեկ):

Ցուցադրել տեսաֆիլմ` ±նչ կպատահի, եթե երկիր մոլորակն իր առանցքի շուրջը չպտտվի, կանգ առնի /3 րոպե/: