Ուսուցանող գնահատում

ՈՒՍՈՒՑԱՆՈՂ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ

(ԱՐԺԵՎՈՐՈՒՄ)

Գայանե Կոստանդյան

Կրթական վերափոխումների ներկա փուլում առավել արդիական է դառնում գնահատումը օգտագործել ոչ միայն որպես ուսուցման արդյունքների ստուգման և վերահսկման միջոց, այլ նաև այն դարձնել ուսումնական գործընթացի անբաժանելի մաս:

Ուսուցանող գնահատումը սովորողի ուսումնական առաջընթացն ապահովելու նպատակով ուսուցման ընթացքում տեղեկությունների հավաքման և արժևորման միջոցով կատարվող աշխատանքներն են:

Հետադարձ կապի կիրառմամբ իրականացվում է ուսումնական գործընթացում տեղեկությունների հավաքագրման և արժևորման միջոցով կրթական չափորոշիչների, ուսումնական ծրագրերի ու դասավանդման մեթոդների բարելավումը: Ուսուցանող գնահատման սկզբունքն է`

«Յուրաքանչյուր սովորող կարող է և պետք է առաջ գնա»:

Գայանե Կոստանդյան

Ուսուցանող գնահատումը կարելի է ներկայացնել այսպիսի ուրվապատկերի միջոցով.

Դասավանդում

Ուսումնառու-թյուն

Ուսուցանող գնահատում

Հետադարձ կապ

Բարելավված ուսուցում

Գայանե Կոստանդյան

Ուսուցանող գնահատման նպատակն է ճշգրտել դասավանդվող նյութի բովանդակությունը, ծավալը, խորությունը, դասավանդման արդյունավետ մեթոդները, շարունակաբար բացահայտել ուսումնական նյութի յուրացման տարրապատկերը:

Ուսուցանող գնահատումը հնարավորություն է տալիս ուսուցչին պարզել ուսումնական գործընթացում յուրաքանչյուր սովորողի, խմբի, դասարանի ձեռքբերումները, դժվարությունները, խոչընդոտները, բացթողումները և իրավիճակի վերլուծությունից հետո մշակել գործողությունների հետագա քայլերը յուրաքանչյուր սովորողի, խմբի կամ դասարանի ընթացիկ առաջադիմությունը բարելավելու համար:

Գայանե Կոստանդյան

Գնահատման այս ձևում կարևորվում է հետադարձ կապի առկայությունը: Հետադարձ կապը մեկնաբանությունների, վերլուծությունների միջոցով պետք է հանգեցնի դասավանդման ընթացքում առաջացած թերությունների շտկման գործողությունների: Այդ դեպքում սովորողը համեմատվում է հիմնականում ինքն իր հետ` պարզելով իր առաջընթացը:

Ուսուցանող գնահատման արդյունքների հիման վրա հետադարձ կապով ուսուցիչը գնահատում է պետական չափորոշիչների, ուսումնական ծրագրերի և ուսուցման մեթոդների արդյունավետությունը, կատարում իրավիճակից բխող փոփոխություններ:

Գայանե Կոստանդյան

Սովորողներն ուսուցչի օգնությամբ, ինքնագնահատմամբ ու փոխադարձ գնահատումների միջոցով պարզում են տվյալ ուսումնական նյութի յուրացման ընթացքի արդյունքները և իրենցից յուրաքանչյուրի առաջադիմության իրական պատկերը:

Ուսուցանող գնահատման դեպքում օգտագործվում են սովորողի առաջընթացը բնութագրող որակումներ, վերլուծություններ և մեկնաբանություններ: Ուսուցանող գնահատման ժամանակ միավորային, տառային և որևէ այլ պայմանանշաններով գնահատում չի կատարվում, այլ սովորողի տվյալ պահին ունեցած ձեռքբերումները համեմատվում են պետական չափորոշիչների պահանջների հետ:

Գայանե Կոստանդյան

Ուսուցանող գնահատման ձևեր ու միջոցներ են`

• բանավոր հարցում,
• տնային աշխատանք,
• կարճ ժամանակի համար նախատեսվող հայտորոշիչ թեստ,
• ուսուցանող ստուգում,
• բաց հարցերով քննարկում,
• ինքնագնահատում և փոխադարձ գնահատում,
• համագործակցային աշխատանք,
• գործնական աշխատանք, կիրառություն,
• ռեֆերատ, նախագիծ:

Գայանե Կոստանդյան

Ուսուցանող գնահատման տարբեր տեսակների կիրառման ընթացքում օգտագործվում են նաև կարճ ժամանակի համար նախատեսվող առաջադրանքներ: Դրանց նպատակն է պարզել ուսումնական ծրագրի ենթաթեմաների, նոր գաղափարների և հասկացությունների յուրացման աստիճանը: Կարճ ժամանակի համար նախատեսվող առաջադրանքները կարող են լինել տարբեր տիպերի և բնույթի, որը բխում է տվյալ ուսումնական առարկայի առանձնահատկություններից, թեմայից և ուսուցման նպատակից: Նման առաջադրանքներից են՝ թելադրությունը, շարադրությունը, կարճ ժամանակի համար նախատեսվող հարցարանի կամ թեստի միջոցով ուսումնասիրությունը, գործնական աշխատանքը:

Գայանե Կոստանդյան

Ուսուցանող գնահատումը օգտակար և արդյունավետ է ԿԱՊԿՈՒ սովորողի համար :

Ուսուցանող գնահատումը պետք է ճանաչվի որպես կենտրոնական` դասարանային պրակտիկայում, ինչպես ԿԱՊԿՈՒ, այնպես էլ մյուս սովորողների համար, քանի որ դասարանում ուսուցչի և աշակերտի կատարած աշխատանքի մեծ մասը կարելի է որակավորել որպես գնահատում:

Ուսուցանող գնահատումը պետք է իրականացվի նրբանկատորեն, լինի կառուցողական, քանի որ ցանկացած գնահատում ունի իր հուզակամային ազդեցությունը` հատկապես ԿԱՊԿՈՒ սովորողի վրա: Ուսուցանող գնահատման առանձնահատկությունը, որ դրա միջոցով սովորողն ուրիշների հետ չի համեմատվում` հատկապես կարևոր է դառնում ԿԱՊԿՈՒ սովորողի պարագայում:

Գայանե Կոստանդյան

Ուսուցանող գնահատումը պետք է նպաստի յուրաքանչյուր սովորողի հնարավորությունների լիարժեք բացահայտմանը և իրենց նվաճումները գնահատելու կարողությունների ձևավորմանը:

Գայանե Կոստանդյան

Օգտագործված գրականության ցանկ

• Սեմինար պարապմունքների ուղեցույց: Ձեռնարկ, Ա. Արնաուդյան և ուրիշ. - Եր.: Տրգրան Մեծ, 2004
• Մասնագիտական զարգացման ձեռնարկ ուսուցիչների համար, Ա. Արնաուդյան, Ա. Գյուլբուդաղյան և ուրիշ. - Եր.: ԿԱԻ, 2004

Գայանե Կոստանդյան

Պատրաստեց` Կոտայքի մարզի Ֆանտանի միջնակարգ դպրոցի ինֆորմատիկայի ուսուցիչ Գայանե Կոստանդյանը 2017 թվական

Գայանե Կոստանդյան