Փոխներգործուն մեթոդներ

Փոխներգործուն /ինտերակտիվ/ մեթոդ

Փոխներգործուն մեթոդներով ուսուցումը հնարավորություն է տալիս դասապրոցեսի ընթացքում մասնակցելու ողջ դասարանին, ուսուցչի կողմից չի մատուցվում պատրաստի գիտելիքները,այլ հնարավորություն է տրվում աշակերտներին ակտիվացնել իրենց գիտելիքները, հիշողությունը, ինչպես նաև պրակտիկ գործունեության ընթացքում ձեռքբերել նորանոր գիտելիքներ և հմտություններ: Ուսուցման ճանաչողական գործընթացը ակտիվացնելու համար կիրառվում են ուսուցման ավանդական մեթոդները` օգտագործելով այնպիսի հնարներ, ինչպիսիք են պրոբլեմային իրավիճակի ստեղծումը, հարցադրումը` ներառելով պրակտիկ վարժություններ, խնդիրներ: Իհարկե, այս մեթոդների կիրառումը ուղղված է առաջնային գիտելիքի ձեռք բերմանը, մտածողության զարգացմանը, հետաքրքրությունների, հմտությունների, կարողությունների ձևավորմանը, սակայն պետք է հաշվի առնել, որ այդ գործընթացը բավականին ժամանակ է պահանջում և այդ պատճառով անհնար է անցկացնել ողջ ուսուցումը միայն փոխներգործուն մեթոդներով: Դրանց հետ զուգահեռ կիրառվում են նաև ավանդական մեթոդներ, ինչպիսիք են պատմելը, բացատրելը, դասախոսությունը: Փոխներգործուն մեթոդները պետք է կիրառվեն ուսուցման գործընթացի այն հատվածում, երբ անհրաժեշտ է զարգացնել աշակերի մտածողությունը, ճանաչողական ակտիվությունը , հաղորդակցական կարողությունը: Այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս փոխել նաև ավանդական սեղանների դիրքը: Սեղանները զույգ-զույգ միացնելով ստանում ենք կլոր սեղանների տպավորություն և աշակերտները կարողանում են կատարել խմբային աշխատանքներ, մեկը մյուսին օգնելով, այստեղ բացառվում է որևէ մեկի առաջնությունը: Տեղի է ունենում գիտելիքների ու մտքերի փոխանակում իրար մեջ, որը կատրվում է բարիացակամորեն: Դա նպաստում է ոչ միայն նոր գիտելիքներ ստանալուն, այլև զարգացնում է իմացական գործընթացը, այն բերելով ավելի բարձր մակարդակի՝ համագործակցային ձևի: Փոխներգործուն մեթոդը դառնում է արդյունավետ, երբ ցանկացած աշակերտ զգում է իր մասնակցության և անձի կարևորության դերը: Ինտերակտիվ ուսուցման էությունն ան է, որ բոլոր սովորողները ընդգրկվում են ուսումնառության մեջ:

Ինտերակտիվ ուսուցման սկզբունքներն են.

1.Փոխներգործություն,փոխուսուցում

2.Սովորողի ակտիվություն

3.Համագործակցություն

4.Ինքնաարտահայտման խրախուսում

5.Հետադարձ կապի ապահովում և այլն:

Փոխներգործուն մեթոդների հիմքում ընկած է երկխոսությունը, ինչպես ուսուցչի և աշակերտների միջև, այնպես էլ իրենց` աշակերտների միջև: Երկխոսության ընթացքում զարգանում է հաղորդակցման հմտությունները, խնդիրները միասին լուծելու կարողությունները, և ամենակարևորը զարգանում է աշակերտների խոսքը: Այս մեթոդների կիրառման նպատակն է աշակերտներին ներգրավել ինքնուրույն իմացական գործունեության մեջ, ստեղծել անձնական շահագրգռվածություն ցանկացած ճանաչողական խնդիրներ լուծելու համար, սովորեցնել կիրառել ուսանողների կողմից ձեռք բերված գիտելիքները:

Փոխներգործուն /ինտերակտիվ/ մեթոդիառանձնահատկուտյուններն են.

• աշակերտը նյութը սովորում է ինչ-որ բան կատարելով, մասնակցելով որոշակի գործընթացի

• աշ.ը հենվում է ոչ այնքան իր հիշողությանը,այլ ինքնուրույն, ստողծագործական, քննադատական մտածողությանը

• աշ.ի համար հնարավորություն է ստեղծվում ինչպես անհատական,այնպես էլ խմբային աշխատանքի համար

• աշ.ը ձեռք է բերում համագործակցային կարողություններ, սոցալական փոխազդեցության,հաղորդակցական կարողություններ

• նյութը յուրացման ընթացքում աշակերտը հնարավորություն է ստանում ի մի բերել, ամփոփել,ակտիվացնել և կիրառել սովորածը

• ստեղծվում է ինքնակրթության միջավայր:

Մեթոդներ, որոնք հարմար են կիրառել դասի խթանման փուլում.

• Մտագրոհ

• Խմբավորում

• Պրիզմա

• Մտածիր, զույգ կազմիր, քննարկիր

• Գուս /գիտեմ,ուզում եմ սովորել, սովորել եմ/

• Դերայի խաղ

Մեթոդներ, որոնք հարմար են կիրառել դասի իմաստի ընկալման փուլում

• T-աձեվ աղյուսակ

• Գաղափարների /հասկացությունների/ քարտեզագրում

• Վենի դիագրամ

• Փոխներգործուն նշանների համակարգ

• Բանավեճ

• Զրույց

• Համառոտ դասախոսություն

• Խորանարդում

• Խճանկար

• Շրջագայություն պատկերասրահում

• Երեք բանալի և մեկ կողպեք

• Կարուսել

Մեթոդներ, որոնք հարմար են կիրառել դասի կշռադատման փուլում.

• Քառաբաժան

• Ձնագնդի

• Գնահատման անիվ

• Իրավիճակների վերլուծության մեթոդ

• Ուղեղային (մտային) գրոհ կամ մտքերի տարափ (բրեյնստորմինգ)