Паскаль – программалау тілі, тіл алфавитімен ж?мыс

Саба? та?ырыбы:  Паскаль – программалау тілі, тіл алфавитімен ж?мыс

Ма?саты:

Паскаль программалау тіліні? алфавитімен таныстыру ж?не алгоритмді программалау тілінде жазу  ережелерін т?сіндіру.

Жасанды тілді? ?алай ??рылатынын сезіну.

Т?ртіптілік пен жина?ылы? да?дыларыны? ?алыптасуына ?сер ету.

К?рнекілігі:

Саба? жоспарын экранда проекциялау, мульт.мед.жабды?тар, компьютер, Паскаль-программа.

?тілу ?дісі: Мультитехникамен жабды?тал?ан д?ст?рлі саба?.

І.  Саба?ты? барысы: Жа?а саба?.

1. Паскаль тілі

ПС. Алгоритмні? б?рі формулалармен ?ана емес с?здерменде жазылады. Ол с?здерді компьютер ?алай т?сінеді? Компьютер деген машина болса, ол командаларды ?алай орындайды?

Алгоритмді компьютерде орындау ?шін оны машина?а т?сінікті тілде жазамыз. Ондай тілдер ?те к?п. Соларды? ке? тара?ан бір т?рі Паскаль. Одан бас?а АЛГОЛ, ФОРТРАН, БЕЙСИК, ДЕЛФИ... т.с.с болып кете береді. Паскаль тілін 1968-1970 жылдары швейцариялы? ?алым Никалус Врит о?ып-?йренуге ?олайлы тіл ретінде ?сы?ан.

Паскал тілінде программа ?ш б?ліктен т?рады:

Т?йінді с?з – ма?анасы алдын ала аны?тал?ан, Паскаль тіліні? ??рамына кіретін а?ылшын с?зі. (О?улы?ты? 39 бетіндегі 2.2 кестені ?ара)

Мыс:  program, var, begin, while…

Идентификатор – айнымалыларды белгілеу ?шін ж?не программалау ?рдісінде ?олданылатын арнайы та?балар мен белгілер к?бінесе латын ?ріптері ж?не цифрлар).

Мыс:

x=9, y01:=0.1, y02:=0.5, mektep:=’Уалиханов’

м?нда?ы: x, y01, y02, mektep шамалары идентификатор болып табылады.

2. Тілді? алфавиті.

Паскаль – тіл деп атал?ан со? оны? к?дімгі тілдегідей ?з алфавиті бар.

Барлы? латын ?ріптері – A … z;

Сандар: 0...9, 2-лік, 16-лы?; (16-лы? санды шатастырмау ?шін оны? идентификаторына $ белгісі тіркеліп жазылады, $1F);

Арифметикалы? амалдар: +, -, *, /

Б?ларды біз математикадан білеміз. Паскалда б?лардан бас?а мынадай да амалдар ?олданылады:

div — б?тін б?лу (б?тін санды б?тін сан?а б?лгендегі б?лiндіні? б?тін б?лігін табу), мысалы, 10 div 3 = 3.

10 div 3 = 3

mod — ?алды?ты табу (б?тін сандарды б?лген кездегі б?тін ?алды?ты табу), мысалы, 10 mod 3 — н?тижесі 1.

Логикалы? амал белгілері:

and— ж?не (логикалы? к?бейту) операциясы;      

or — немесе (логикалык косу) операциясы;

x and y > 0 

not — емес (терістеу немесе жо??а шы?ару) операциясы;

true – а?и?ат

false - жал?ан

div – б?тін б?лу. Мыс: 10 div 3 =3 ?алды?ы еленбейді.

mod – ?алды?ты табу. Мыс: 10 mod 3 =1  б?тін б?лігі еленбейді.

And – ж?не (логикалы? к?бейту);

 or  - немесе (логикалы? ?осу);

not – емес (терістеу).

‘ (апостроп) – символды? немесе жолды? шамаларды ?оршау (тырна?ша?а алу) белгісі

 := - меншіктеу белгісі

;  - операторлар арасын б?лектеу ?шін ?олданылады.

Б?дан бас?а да к?птеген та?балар бар. Оларды болаша? саба?тарымызда ?ажеттігіне ?арай біртіндеп аны?тап отырамыз.

?атыс та?балары : >, <, >=, <=

3.  Саба?ты бекіту

Суреттегі жа?та?ы есептерді талдау, осы?ан ??сас ауызша есептер шы?ару.

4. ?йге тапсырма:

§5,   о?у.