Питон СРС 2 111

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН БИЛИМ БЕРҮҮ ЖАНА

ИЛИМ МИНИСТРЛИГИ

ОШ МАМЛЕКЕТТИК УНИВЕРСИТЕТИ

Математика жана информациялык технологиялар факультети

№1. КУРУЛУШ КЫЗМАТТАРЫНЫН ПЛАТФОРМАСЫ.

Мугалим: Толобаева Кылымкан

Студент: Жапаров Өмүрбек

Курсу, тайпасы: 4 - курс, ИСТ (б) – 2 - 20

Ош - 2023

2022-жылдын башынан бери Кыргызстанда дээрлик 799 миң чарчы метр турак жай аянты пайдаланууга берилди. Былтыр бул көрсөткүч 1,3 миллион чарчы метрди түзгөн.

Бул кыймылсыз мүлктүн бардыгы жеке компаниялар тарабынан курулган, бул тармакка инвестициянын көлөмү 34,4 миллиард сомдон ашты. Улуттук статистикалык комитет тарабынан берилген мындай маалыматтарга карабастан, тармак пандемиядан бери өсүш көрсөткөн жок жана иштеп чыгуучулар али чечиле элек бир катар көйгөйлөр тууралуу айтышат..

Бюрократия жоюлган жок

Курулуш компанияларынын өкүлдөрү биринчи кезекте бюрократизмди белгилешет. «Альфа Строй» камсыздандыруу компаниясынын директору Рустам Сатековдун айтымында , Кыргызстанда уруксат берүү системасы көйгөйлүү. Мындан тышкары, өткөн жылы кабыл алынган деталдык курулуш планы (ДКП) дайыма өзгөрүп турат.

Мындан тышкары, кадрдык башаламандык ишкерлерге да кыйынчылыктарды жаратат: башкы архитектор дайындалат, бирок алты айдан кийин ал ээлеген кызматынан четтетилет, ал эми анын милдетин аткаруучу кызмат адамы бул бош кызматка жаңы адам дайындалмайынча эч кандай чечим кабыл албайт.

Бул жагдай курулуш процессин жайлатып, бюрократизмдин жана коррупциянын пайда болушун шарттайт.

Уруксат берүүдөгү көйгөйлөр

Курулуш компанияларынын биринин жетекчиси ишкерлер да көптөн бери мамлекеттик органдардан уруксат ала албай кыйналып жаткандарын айтышат.

Иштеп чыгуучулар көп учурда техникалык шарттар жок болгондуктан тургундарга техникалык күбөлүк бере алышпайт.

Эгерде алар бар болсо, компаниялар объектилерди тезирээк ишке киргизип, кардарлар техникалык сертификаттарды эрте алышмак. Анткени, келечекте алар документтерди тез чыгарган компанияга кайрылышат. Техникалык шарттар кирешенин көбүн жеп салат жана курулуш компаниялары миллионер деп айтышса, бул туура эмес. Четибиз аз - дейт курулуш уюмунун жетекчиси.

Тармакка узак мөөнөттүү акча керек

Курулуш ишин жеңилдетүү үчүн эки мыйзам кабыл алынды. Сатуудан накталай эмес төлөмдөргө 5%, накталай төлөмдөргө 6% киргизүү сунушталганы менен салыктар 2%га чейин төмөндөтүлдү.

«Азыр негизги көйгөй – бул узак мөөнөттүү акчанын жетишсиздиги. Биз суроо-талапты жаба албайбыз, бизге 5-7 жылга насыя керек. Башка өлкөлөрдө 1-2% менен 30-40 жылга чейин [ипотека] беришет. Биздин тармак эң кооптуу болуп эсептелет жана ар бир кризис менен биз дароо жапа чегип жатабыз. Банктар максималдуу чен менен насыя бере башташат. Жылына 21% менен, үч жылдын ичинде куруп алсак, анда пайданын 63%ын банкка гана беребиз», - деп баса белгиледи Акматов.

«Курулуш материалдарынын 80%ы сырттан алынып келинет, бул өздүк наркына таасирин тийгизүүдө. Казакстан менен Өзбекстанда бул жерге караганда арзаныраак, бирок сатуу баасы башка: ал жакта эконом классты чарчы метри 800 доллардан жана андан жогору сатышат.

«Эмарк Групптун» жетекчиси белгилегендей, тармакта бир топ көйгөйлөр бар: мамлекеттик ипотекалык программанын натыйжасыз иштешинен тарта мамлекеттик заказдардын жоктугуна чейин.