План конспект Канаттуулар классы

1) Жерде-сууда жашоочулардын азыркы кезде канча түрү бар?

А) 2000ге жакын

Б) 2000ден ашык

Г) 1800

В) 2000ге жетпейт

2) Жерде-сууда жашоочулар кантип көбөйүшөт?

А) жумуртка тууп

Б) тируу тууйт

В) жумурткасын көмөт

Г) икра таштоо менен

2) Жерде-сууда жашоочулардын сырткы түзүлүшү эмнеси менен айырмаланат?

Б) Түсү, дем алуу жана кан айлануу системалары менен өзгөчөлөнөт.

А) Түсү, дем алуу менен өзгөчөлөнөт.

В) Кан айлануу системалары менен өзгөчөлөнөт.

Г) Түсү жана кан айлануу системалары менен өзгөчөлөнөт.

3) Жерде-сууда жашоочулардын скелети кандай?

Б) Омуртка тутумунан жана кол-бут сөөктөрүнөн турат.

А) Баш сөөгүнөн, кол-бут сөөктөрүнөн турат.

Г) Баш сөөгүнөн, омуртка тутумунан турат.

В) Баш сөөгүнөн, омуртка тутумунан жана кол-бут сөөктөрүнөн турат.

Баканын жүрөгүндө кандай кан болот?

Б) Вена

А) Артеря

Г) аралаш

В) Кан плазма

Эмне үчүн жылаандарды коргоо керек?

А) зыянкеч кемирууулорду жок кылат

Б) зыяндуу курт-кумурскаларды жок кылат

В) топурак тазалайт

Г) отоо чопту жок кылат

Кескелдириктер ысык күндөрү кыймылдуу болушу,ал эми суукта кыймылсыз болуп калышы эмнеге байланыштуу?

Б) тамактануусуна

А) зат алмашуусуна

Г) көбөйүүсүнө

В) дем алуусуна

Сабактын темасы Канаттуулар классы.

Сабактын максаты

А) Билим берүүчүлүк

Б) Өнүктүрүүчүлүк

Канаттуулар классы менен таанышышат. Канатттуулардын байырлоочу жерлерин үйрөнүшөт. Канаттуулардын сырткы түзүлүшү, каптоолору менен таанышышат.

В) Тарбия берүүчүлүк

Өз ойлорун айта алышат. Сүйлөө речин, ой жүгүртүүсүн, өз алдынча иштей алууну өнүктүрүшөт

Текст аркылуу окуучулар канаттууларды сүйүүгө, канаттуунун пайдалуу жагын, маанисин түшүнүп, аңдап билүүгө, камкордуулукка, тарбияланышат. Топ менен иштей алышат жана бири-бирин сыйлоого адамгерчиликке тарбия алышат.

Көрсөткүчтөрү

Сабак максатына жетет, эгерде:

Сабак максатына жетет, эгерде:

Канаттуулар классы менен таанышышса. Канатттуулардын байырлоочу жерлерин үйрөнүшсө. Канаттуулардын сырткы түзүлүшү, каптоолору менен таанышышса.

Сабак максатына жетет, эгерде:

Өз ойлорун айта алышса. Сүйлөө речин, ой жүгүртүүсүн, өз алдынча иштей алууну өнүктүрүшсө.

Текст аркылуу окуучулар канаттууларды сүйүүгө, канаттуунун пайдалуу жагын, маанисин түшүнүп, аңдап билүүгө, камкордуулукка, тарбияланышса. Топ менен иштей алышса жана бири-бирин сыйлоого адамгерчиликке тарбия алышса.

Сабактын тиби: Жаңы теманы өздөштүрүү сабагы. Сабактын методу : Интерактивдүү усулдар. Сабактын формасы: Топ менен иштөө .

Сабактын жабдылышы: плакаттар, слайд шоу,кластер,тест .

Сабактын жүрүшү: а)Уюштуруу(жагымдуу маанай) б)Тапшырма суроо(өтүлгөн тема менен жаңы теманы байланыштыруу) в)Жаңы теманы түшүндүрүү г)Бышыктоо д) Үйгө тапшырма берүү.

Канаттуулардын Кыргызстанда 368 түрү бар. Бул КМШ өлкөлөрүндөгү канаттуулардын бардык түрлөрүнүн дээрлик жарымын түзөт. Алар (айрыкча таранчы сымалдардын 144 түрү) айыл чарба зыянкечтерин жана оору таратуучу көптөгөн кемирүүчүлөрдү жок кылышат. Үкү, күйкө жана башка жырткыч канаттуулар айыл чарба өсүмдүктөрүнө зыян келтирип, адамга оору (малга ылаң) жуктуруучуларды жок кылышат. Жорулар менен кузгундар болсо тарп жеп, санитардык милдетти аткарат. Кыргызстанда өтө сейрек учуроочу канаттуулардын бири – каракур. Ал Ысыккөл, Кемин өрөөндөрүндөгү карагайлуу токойлордо гана жашайт. Республиканын башка аймагына таралбагандыгынын себеби аныктала элек. Тоодак, безбелдек, булдурук, карабоор, токой чили жарым чөл жана чөл аймактарын мекендейт. Булардын саны барган сайын азаюуда. Ысыккөл, Соңкөл, Чатыркөлдө жылдын бардык мезгилинде өрдөк, кайырма-соно, чүрөк, кыл куйрук боз каз жана башкалар жашайт. Алар промыселдик мааниге ээ. Ысыккөлдө уникалдуу куштар – мала жана тармал бир казандар, тармал кышылдак куу, куркулдак куу, боз каз өңдүү сейрек учуроочу канаттуулар кыштайт. Алгыр куштардан бүркүт, карчыга, шумкар, ителги, кыргый жана башкалар бар. Кыргыздар эзелтен аларды таптап, көп айбанаттар м-н канаттууларга (түлкү, коён, кыргоол, өрдөк, кекилик жана башка) салып келишкен. Бирок азыр бүркүт, шумкар жана башка алгыр куштардын саны бир кыйла азайып кетти. Алардын санын сактап калуу жана көбөйтүү максатында 1979-ж. Ысыккөлдө алгыр куштардын питомниги (Орто Азияда биринчи) уюшулган. Промыселдик маанидеги канаттууларулар, бөдөнө, кекилик, чил, өрдөк. Канаттуулардан айрыкча улар, тоодак, безбелдек азайып кетти. Тоодак менен безбелдек таптакыр жоголуу чегине жетип калды.

  Канаттуунун жалпы түзүлүшү: 1.Тумшугу 2. Башы 3.  Көз кабыгы  4. Кареги 5. Аркасы 6. Кичи жапкыч канаттар 7. Акырек 8. Канат жапкычтары 9. Чалгын канаттарын жапкычтары 10. Куйрук үстү 11. Первостепенные маховые 12. Куйрук асты 13. Жамбашы 14. Предплюсневой сустав 15.  Плюсна  16. Пальцы 17. Шыйрагы 18. Курсагы 19. Капталы 20. Көкүрөгү 21. Тамагы 22. Сыргасы

Үйгө тапшырма: Канаттуулар классын окуп келүү сүрөттүн тарттуу.Интернеттен канаттуулар жөнүндө таап келүү.