Математика пәні бойынша 5 сынып оқушыларына тірек конспектісі
4 - тоқсан
Сабақ нөмірі: №138
Сабақтың тақырыбы: Ондық бөлшектер және оларға амалдар қолдану
Сабақтың мақсаты: • Ондық бөлшектерге амалдар қолдана алады
Бірліктен де кіші разрядтары бар ондық жүйеде жазылған сан ондық бөлшек деп аталады.
Кестеде 26,8056 және 457,3258 сандары разрядтық бірліктермен көрсетілген.
| Бүтін бөлігінің разрядтары | Бөлшек бөлігінің разрядтары |
| Жүздік тер | Ондық тар | Бірлік тер | Ондық үлестер | Жүздік үлестер | Мыңдық үлестер | Он мыңдық үлестер |
| | 2 | 6 | 8 | 0 | 5 | 6 |
| 4 | 5 | 7 | 3 | 2 | 5 | 8 |
I. Бөлімдері 10, 100, 1000 және т.с.с. разряд бірліктері болатын сандарды ондық бөлшек түрінде жазу үшін:
1)санның бүтін бөлігін (ол нөлге тең болуы мүмкін) жазып, одан кейін үтір қою керек;
2)үтірдің оң жағына берілген бөлшектің алымын жазу керек;
3)бөлшектің бөлімінде қанша нөл болса, үтірден кейін сонша ондық таңба жазылады.Алфмдағы таңбалар аз болған жағдайда үтірден кейінгі (алымдағы) цифрлардың алдына қажетінше нөлдерді (нөлді) жазу керек.
Мысалдар.
= 0,3; (оқылуы: нөл бүтін оннан 3);
3
= 3
= 3,07, қысқаша : 3
= 3,07 ( оқылуы: 3 бүтін жүзден 7 );
15
= 15
= 15,009, қысқаша : 15
= 15,009 ( оқылуы: 15 бүтін мыңнан 9).
Бөлімдерінің жай көбейткіштерге жіктелуінде 2 мен 5 ( 2 немесе 5) сандары ғана болатын қысқартылмайтын жай бөлшектерді ондық бөлшек түрінде жазуға болады.
= 0,5;
= 0,25;
= 0,2;
= 0,75;
= 0,1;
= 0,2;
= 0,04;
Кез – келген ондық бөлшекті жай бөлшек түрінде жазуға болады.
Ондық бөлшектер мен жай бөлшектерді қосу және азайту, көбейту және бөлу
Мысал 1
Шешімі:
Тапсырмалар:
№1
1)Дұрыс бөлшек түрінде жазыңдар:
0,3; 0,516; 0,88; 0,01; 0,402; 0,038; 0,609;
0,91; 0,5; 0,171; 0,815; 0,27; 0,081; 0,803;
2)Аралас сан түрінде жазыңдар:
7,3; 9,21; 14,79; 4,09; 15,038; 8,027; 25,4015;
10,04; 15,45; 9,909; 2,77; 16,77; 2,014; 77,077;
Үлгі: 0,913 =
; 0,071 =
;
№2.
Ондық бөлшек түрінде жазыңдар:
1)
;
;
;
;
;
;
;
2)
;
;
;
;
;
;
;
3)2
; 5
; 4
; 7
; 6
; 15
;
Әзірлеушілер:Регинбаева Н.А., С.А.Ходжиков атындағы №39 мамандандырылған лицейдің математика пәні мұғалімі.
Әшірова А.А., С.А.Ходжиков атындағы №39 мамандандырылған лицейдің математика пәні мұғалімі.
Алматы қаласы Білім басқармасының Қалалық білім берудегі жаңа технологиялардың ғылыми-әдістемелік орталығының қолдауымен ұсынылып отыр.