Дыуан районы Мәсәғүт гимназияһының Ҡәҙер ауылындағы филиалы муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы
| Ҡаралды: ММО ултырышы Протокол № 1 «29.08. 2018 йыл. ММО етәксеһе _______Дәүләтова Р.С.. | Килешелде: уҡытыу эштәре буйынса директор урынбаҫары _______ Ғәлләмова Ф.М. « 30. 08.2018 йыл. | Раҫланды: Дыуан районы Мәсәғүт гимназияһының Ҡәҙер ауылындағы филиал уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары _________/Әхмәтйәнов К.З./ приказы № «__» ________ 2018 йыл. |
V- VI кластар өсөн башҡорт теленән
эш программаһы
Эш программаһы нигеҙләнеп төҙөлдө:
- Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм Фән министрлығы тарафынан башланғыс, дөйөм, төп дөйөм, урта дөйөм белем биреү учреждениеларына тәҡдим ителгән федераль дәреслектәр исемлеге 31.03. 2014 № 253 бойороғо менән раҫланған;
- Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм Фән министрлығы тарафынан башланғыс, дөйөм, төп дөйөм, урта дөйөм белем биреү учреждениеларына тәҡдим ителгән федераль дәреслектәр исемлегенә 08.06.2015 № 576 һәм 18.06.2016 № 870 бойороғо менән үҙгәртеүҙәр индерелгән;
-Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән Төп дөйөм белем биреү буйынса башҡорт мәктәптәре өсөн башҡорт теле (5-9-сы кластар) буйынса өлгө программалар. Төҙөүсеһе: Ғәбитова З.М., Өфө: Китап, 2017. – 68 бит., - “Башҡорт теле” дәреслегенә методик уҡыу ҡулланмаһы 5-9 кластар өсөн/ З.М.Ғәбитова, Х.В.Солтанбаева, С.А.Таһирова, Л.Х.Сәмситова, В.Ш.Псәнчин һ.б .-Өфө: Китап,2017.-540 бит. Дәреслек:Башҡорт теле ,авторҙары: Л.Х.Сәмситова,С.А.Таһирова,Э.Ф.Рәхимова,Т.М.ИсламоваФ.Ф.- Өфө:«Китап» ,2017 й.
- Федераль дәүләт белем биреү стандарттарына ярашлы Дыуан районы муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы Мәсәғүт гимназияһының Ҡәҙер ауылындағы филиалы ҡабул иткән уҡыу планы туған(башҡорт) телендә уҡытыу алып барылған дөйөм белем биреү ойошмалары өсөн.
Төҙөүсеһе:
юғары категориялы
башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы
Хилажева Зөлфиә Фәиз ҡыҙы
Ҡәҙер 2018
Аңлатма яҙыу
Әҙәбиәт курсының базис уҡыу планындағы урыны
Башҡортостан Республикаһының башҡорт телендә уҡытылған дөйөм белем биреүсе мәктәптәр өсөн йыллыҡ уҡыу планы тел курсын базис уҡыу планындағы урыны 420 сәғәт күләмендә уҡытыуҙы күҙ уңында тота: 5-6 кластарҙа 105-әр сәғәт.Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Дыуан районы Ҡәҙер төп дөйөм белем биреү бюджет учреждениеhының 34 аҙналыҡ «Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла. Эш программаһы 5-6 кластар өсөн төҙөлгән. Бөтәһе 102 сәғәткә бүленгән, аҙнаһына 3 сәғәт.
Уҡытыу- методик комплект (УМК)
1. Дәреслек: 5-се класс уҡыусылары өсөн”Башҡорт теле” дәреслеге, автор-төҙөүселәре: В.Ш.Псәнчин,Ю.В.Псәнчин,З.М.Ғәбитова,Р.Р.Әйүпов,Р.М.Мөхәмәтова.-Өфө:Китап,2017й.;6-сы класс өсөн “Башҡорт теле дәреслеге” авторҙары:Х.В.Солтанбаева,Л.С.Балапанова.
2.- 5-се,6-сы класс өсөн “Башҡорт теле”дидактик материалдар, автор-төҙөүсе В.Ш.Псәнчин -Өфө; Китап,2017.
3.Башҡорт теленән күргәҙмә әсбап (таблицалар) авторҙары: А.Һ.Байғарин,А.А.Байғарина-“Информреклама”,2005
Мәктәптә башҡорт телен уҡытыу бурыстары һәм маҡсаттары:
Башҡорт теле – башҡорт халҡының туған теле һәм Башҡортостан Республикаһының дәүләт теле булып һанала. Программала уҡыусыларҙың туған телгә, һуҙгә булған ҡыҙыҡһыныуын һәр саҡ үҫтерә барыу, туған телдең байлығын, төрлө һүрәтләү сараларын күрһәтеү, һүҙ һәм уның формалар төрлөлөгөн телмәрҙә ҡулланыуҙа ынтылыш тәрбиәләү, уҡыусыларҙы туған телдән ныҡлы, аңлы белем алырлыҡ итеп уҡытыу бурысы ҡуйыла.
Теоретик белешмәләрҙе үҙләштереү уҡыусыларҙың тел факттарын сағыштырыу, төркөмләү, фонетик, морфологик, синтаксик, орфографик, пунктуацион һәм башҡа төрлө анализ яhay кеүек практик эштәр барышында тормошҡа ашырыла. Башҡорт теле уҡытыусыларының хәҙерге шарттарҙа мөһим бурысы - уҡыусыларзың грамоталы яҙыу һәм әҙәби тел нормаларын күҙәтеп һөйләү телмәрен үҫтереү. Орфографик һәм пунктуацион ҡағиҙәләрҙе өйрәнгәндә, уҡыусыларҙың ул ҡағиҙәләрҙе аңлауҙарын, хәтерҙәрендә тотоуҙарын тәьмин итеү, ҡағиҙәләрҙе миҫалдар менән дәлилләй алыуҙарына, дөрөҫ ҡулланыуҙарына ирешеү мотлаҡ шарт булып ҡала.Башҡорт теле программаһының һәр бүлеген, hәp темаһын өйрәнеү уҡыусыларҙың фекерләүен, телмәрен үҫтереүгә ныҡлы ярҙам итергә тейеш.
Бөгөнгө ижтимағи шарттарҙа мәктәп алдына башҡорт телен уҡытыуға ҡуйылған юғары талаптарҙан сығып, башҡорт телен өйрәнеү буйынса түбәндәге етди бурыстар йөкмәтелә:
- уҡыусыларға башҡорт теленең фонетикаһынан, лексикаһынан, һүҙьяһалыш менән грамматикаһынан, стилистикаһы менән пунктуацияһынан, шулай уҡ телдең ижтимағи тормоштағы функцияһы, телдең үҫеше хаҡында программала билдәләнгән күләмдә ныҡлы белем биреү;
- уҡыусыларҙың фекерләүен, танып-белеү һәләтлелеген үҫтереү;
уҡыусыларҙа әсә теленең hүҙ байлығына һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү;
уҡыусыларҙы, телдең орфоэпик, интонацион нормаларын күҙәтеп, дөрөҫ, асыҡ һәм тасуири уҡыу күнекмәләре менән ҡоралландырыу;
- балаларҙың орфографик һәм пунктуацион күнекмәләрен үҫтереү;
- башҡорт теленең байлығын, тасуирлау мөмкинлектәрен асыу аша уҡыусыларҙа туған телде өйрәнеүгә әүҙем ҡыҙыҡһыныу, туған телгә, туған халыҡҡа, Ватанға тоғролоҡ һәм hөйөү, ғәҙеллек, донъяға киң ҡараш, кешеләр араһында татыулыҡ, ата-әсәгә, туған халыҡтың быуаттар буйына тупланған тормош ҡағиҙәләренә, әхлаҡ нормаларына хөрмәт тәрбиәләү.
Башҡорт телен уҡытыу маҡсаттары:
1)Туған телгә ҡарата һөйөү, мәҙәниәт күренеше булараҡ, телгә ҡарата аңлы ҡараш тәрбиәләү; туған телдең төп аралашыу, кеше эшмәкәрлегенең төрлө сфераһынан белем алыу ҡоралы булыуын, йәмғиәттә ҡабул ителгән әхлаҡ-этик нормаларҙы үҙләштереү сараһы булыуын аңлау; туған телдең эстетик ҡиммәттәрен үҙләштереү;
2)көндәлек тормошта һәм уҡыу эшмәкәрлегендә туған телде аралышыу сараһы булараҡ үҙләштереү; уҙ-ара аңлашыу һәм уҙ-ара фекер алышыуға һәләтлелекте үҫтереү;универсаль уҡыу хәрәкәттәрен(эшмәкәрлек маҡсаттарын аныҡ итеп әйтә белеү,библиографик эҙләнеү үткәреү, төрлө типтағы лингвистик һүҙлектәрҙән, сығанаҡтарҙан,Интернеттан тейешле мәғлүмәтте алыу һәм эшкәртеү һ.б.) үҙләштереү;
3) тел системаһы төҙөлөшөн һәм уның хәрәкәттә булыу законлығын үҙләштереү; анализлау, сағыштырыу,классификациялау һәм тел факттарын баһалау һәләттәрен үҫтереү;яҙма һәм һөйләү телмәрен, телмәр этикет нормаларын үҙләштереү;алынған белемде,күнекмәне аралашыу процесында, уҡыу эшмәкәрлегендә һәм көндәлек тормошта ҡулланыу һәләтлеген камиллаштырыу.
Башҡорт теле” предметының өйрәнеү һөҙөмтәләре
Төп мәктәп сығарылыш уҡыусыларының башҡорт теленән программаһы үҙләштереүҙең шәхси һөҙөмтәләре булып түбәндәгеләр тора:
1) башҡорт телен башҡорт халҡының төп милли-мәҙәни ҡиммәте булараҡ аңлау, интеллектуаль, ижади һәләттәрен һәм шәхестең мораль-этик сифаттарын үҫтереүҙә башҡорт теленең роле, уның мәктәптә белем алыу процесындағы әһәмиәтен билдәләү;
2) башҡорт теленең эстетик ҡиммәтен аңлау; башҡорт теленә ҡарата ихтирам, уның менән ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү; милли мәҙәни сағылыш булараҡ, башҡорт теленең таҙалығын һаҡлау тураһында хәстәрлек күреү; телмәр үҙ камиллаштырыуға ынтылыу;
3) аралашыу процесында кәрәкле һүҙлек запасын эйә булыу һәм үҙ фекереңде иркен еткереү өсөн тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү; үҙ телмәреңде күҙәтең һәм уны баһалау күнекмәһен булдырыу.
Башҡорт теле программаһын үҙләштереүҙең метапредмет һөҙөмтәләре булып:
1) телмәр эшмәкәрлегенең бөтә төрҙәрен үҙләштереү:
аудирование һәм уҡыу:
телдән һәм яҙма хәбәр иткән мәғлңмәтте (коммуникатив йүнәлеш, текст темаһы, төп фекер; төп һәм өҫтәмә мәғлүмәт) адекват ҡабул итеү;
төрлөсә уҡыу күнекмәләрен булдырыу (эҙләнеү, ҡарап сығыу, танышыу, өйрәнеү), төрлө стилдәге, жанрҙағы текстарҙы үҙләштереү;
төрлө стилдәге һәм жанрҙағы тексты ишетеп, адекват ҡабул итеү; төрлө төрҙәге аудирование менән эш итеү (һайлап алыу, танышыу);
төрлө сығанаҡтарҙан мәғлүмәтте һайлап алыу һәләтлеге (матбуғат саралары, уҡыу өсөн тәғәйенләнгән компакт-дискылар, Интернет ресурстары); төрлө типтағы һүҙлектәр менән иркен ҡулланыу, белешмә өсөн әҙәбиәт, шулай уҡ электрон ҡулланмаларҙан һайлап алыу күнекмәләрен булдырыу;
һайлап алыу алымдары менән эш итә белеү һәм тәғәйен темаға материалды системаға килтереү; уҡыу йә аудирование һөҙөмтәһендә алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу; мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекәләренә эйә булыу; мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу; мәғлүмәтте ҡайтанан эшләй алыу, еткерә белеү;
стилистик үҙенселектәрҙе иҫәпкә алып, йөкмәткенән һәм ҡулланылған тел сараларынан сығып, фекерҙе сағыштыра алыу;
һөйләү һәм яҙыу:
алдағы уҡыу эшмәкәрлегенең (индивидуаль һәм коллектив) маҡсатын билдәләү һәләтлелеген, хәрәкәттең эҙмә-эҙлелеге, өлгәшелгән һөҙөмтәләрҙе баһалау һәм уларҙы телдән һәм яҙма формала адекват аныҡ итеп әйтеү;
тыңлаған йә уҡылған тексты тәҡдим ителгән кимәлдә (план, һөйләү, конспект, аннотация) һөйләй алыу;
төрлө стилдә һәм жанрҙа, адресланыуға ҡарап һәм аралашыу ситуацияһына ҡарап телдән һәм яҙма текст төҙөй алыу;
телдән һәм яҙма формала үҙ фекереңде иркен еткерә белеү, тексты логик яҡтан эҙмә-эҙлекле төҙөү талаптарын һаҡлау;
төрлө төрҙәге монологты (хәбәрләү, һүрәтләү, фекер йөрөтөү; төрлө төрҙәге монологтарҙың берләшеүе) һәм диалог (этикеты һүҙ эсенә алған, диалог-һорашыу, диалог-аралашыуға өндәү, диалог-фекер алышыу һ.б; төрлө төрҙәге диалогтың берләшеүен) үҙләштереү;
ғәмәлдә төрлө телмәрҙәге аралашыуҙың орфоэпик, лексик, грамматик, хәҙерге башҡорт әҙәби теленең стилистик нормаларын һәм яҙма телдә төп орфографик һәм пунктуацион ҡағиҙәләрҙе һаҡлау;
телмәр этикет нормаларын һаҡлап, аралаша алыу, телмәр аралашыу процесында ым-ишара, мимиканы урынлы ҡулланыу;
уҡыу процесында һәм көндәлек аралашыуҙа үҙ контролдә тота алыу; йөкмәткенән, һүҙҙәрҙе урынлы ҡулланыуҙан сығып, үҙ телмәренеңде баһалай белеү; грамматик һәм телмәр хаталарын таба һәм уларҙы төҙәтә алыу; үҙ тексыңды мөхәррирләү һәм камиллаштыра белеү;
2) алынған белем һәм күнекмәләрҙе көндәлек тормошта ҡуллана белеү; башҡорт теленән башҡа фәндәрҙә белем алыу сығанағы булараҡ файҙаланыу;
3) аралашыу процесында тир-яҡтағы кешеләр менән коммуникатив маҡсатлы бәйләнештә, ниндәйҙер эш төрөн бергә эшләү, бәхәстә, күтәрелгән көнүҙәк темаларҙа фекер алышыуҙа ҡатнашыу; шәхестәр менән мәҙәни аралашыу барышындағы төрлө ситуациялаҙа телмәр этикетының мили-мҙәни нормаларын үҙләштереү.
Предмет һөҙөмтәләре:
1) телдең төп функциялары тураһында, башҡорт теленең башҡорт халҡының милли теле, Башҡортостан Республикаһының дәүләт теле булыуы тураһында, тел менән халыҡ мәҙәниәтенең бәйләнештәре тураһында, кеше һәм йәмғиәт тормошондағы роле тураһында ҡараш булдырыу;
2) гуманитар фәндәр системаһында башҡорт теленең урынын һәм мәғарифта тулыһынса уның ролен аңлау;
3) башҡорт теле тураһында төп фәнни нигеҙҙе үҙләштереү; уның кимәл һәм берәмектәр бәйләнешен аңлау;
4) тел ғилеменең төп аңлатмалары: лингвистика һәм уның төп бүлектәре; тел һәм телмәр, телмәр аралашыуы, һөйләү һәм яҙма телмәр, монолог, диалог һәм уларҙың төрҙәре; аралашыу ситуациялары, фәнни, публицистик, рәсми-эшлекле стилдәр, матур әҙәби тел;
5) башҡорт теленең лексикаһы һәм фразеологияһының төп стилистик ресурстарын, башҡорт әҙәби теленең төп нормаларын, һөйләү этикет нормаларын үҙләштереү;
6) телдең төп берәмектәрен, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу, тел берәметәрен аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу;
7) һүҙгә төрлө анализ төрҙәрен (фонетик, морфематик, һүҙьяһалыш, лексик, морфологик), төп билдә һәм структура күҙлегенән сығып, күп аспектлы анализ яһау;
8) тел-һүрәтләү саралары һәм уларҙы үҙ телмәрендә ҡулланыу;
9) башҡорт теленең эстетик функцияһын таныу, матур әҙәбиәт текстарын анализлағанда телмәрҙең эстетик кимәлен баһалау.
5-6 класта белем кимәленә белергә, аңларға, эшләй алырға тейешле талаптар
йәмғиәт тормошонда телдең роле;
фонетика, телмәр өндәре,ижек, һүҙ баҫымы, һуҙынҡыһәм тартынҡы өндәр; өндәрҙең бер-береһенә оҡшашыуы (сингармонизм) төшөнсәләре;
орфоэпия (дөрөҫ әйтелеш), төп орфоэпик норма төшөнсәләре;
орфография, һуҙынҡыларҙың һәм тартынҡыларҙың дөрөҫ яҙылышы. Ялғауҙарҙа һәм һүҙ араһында яҙылышы һәм әйтелеше, һүҙҙе юлдан юлға күсереү;
лексика, һүҙҙең лексик һәм грамматик мәғәнәһе. һүҙҙең тура һәм күсмә мәғәнәһе; синонидар, антонимдар, омонимдар;
грамматика, морфема; тамыр, нигеҙ, яһаусы ялғау. Үҙгәртеүсе ялғау, тамырҙаш һүҙҙәр, һүҙьяһалыш юлдары;
йәнле һөйләү,фәнни, күркәм стилдәр;
телмәр төрҙәре; хикәйәләү,тасуирлау, хөкөм сығарыу.
телмәр эшмәкәрлегенең бөтә төрҙәрен үҙләштереү;
төрлө сығанаҡтарҙан мәғлүмәтте һайлап алыу, һүҙлектәр менән иркен ҡулланыу, электрон ҡулланмаларҙан кәрәкле мәғлүмәтте һайлап алыу күнекмәләрен булдырыу;
тыңланған йә уҡылған тексты тәҡдим ителгән кимәлдә һөйләй алыу;
башҡорт теленең лексикаһы һәм фразеологияһының төп стилистик ресурстарын, башҡорт әҙәби теленең төп нормаларын, һөйләү этикет нормаларын үҙләштереү;
төрлө типтағы күнегеүҙәр;
тестар;
тәржемә эштәре (башҡорт теленән рус теленә һәм киреһенсә);
дәреслектәрҙәге әҙәби текстарға пландар төҙөү;
һорауҙарға яҙма яуаптар, диктанттар, изложениелар һәм иншалар;
тел һәм әҙәби материалдар буйынса аналитик һәм дөйөмләштереү тибындағы схемалар, проекттар һ.б. төҙөү.
5-се класта уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе:
| | Тема | Сәғәттәр һаны | Диктант | Изложение | Инша | Тикше-реүэше (тест) |
| 1 | Инеш.башланғыс класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 5 | 1 | | | |
| 2 | Синтаксис һәм пунктуация | 18 | 2 | 1 | 1 | 1 |
| 3 | Фонетика һәм графика.Орфография.Телмәр мәҙәниәте | 15 | 1 | 1 | | 1 |
| 2 | Лексика | 7 | | | 1 | |
| | Һүҙьяһалыш. Орфография | 8 | 1 | 1 | | |
| 3 | Морфология | 22 | 3 | 2 | 3 | 1 |
| 4 | Ҡабатлау | 3 | | 1 | 1 | 1 |
| 5 | бөтәһе | 78 | 8 | 6 | 6 | 4 |
5-се класта уҡыу предметының йөкмәткеһе
| № | Бүлек һәм дәрес темаһы | сәғәт һаны | Планлаштырылған һөҙөмтәләр |
| Предмет | Метапредмет | Шәхси |
| 1 | Инеш дәрес.Һаумы, мәктәп! Һаумы, Белем байрамы! | 1 | Һорауҙарға дөрөҫ яуап бирә белеү, Тел тураһында белемде күрһәтеү, мәҡәлдәр туплау | Телдән һәм яҙма формала үҙ фекерен иркен еткерә алыу. | Йәмғиәттә белем, туған тел йоғонтоһон, уның ролен билдәләү. Телдең сафлығына һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү. |
| 2 | 1-4 кластарҙа морфология һәм орфографиянан үтелгәндәрҙе ҡабатлау. Һүҙҙең морфологик киҫәктәре.:. Исемдәр буйынса ҡабатлау. Сифат буйынса ҡабатлау. Ҡылымдар, уларҙың үҙгәреше. | 4 | Башланғыс кластарҙа үтелгәнде ҡабатлау. Тыуған ер, туған тәбиғәт тураһында текст төҙөй белеү. Күнегеү текстары менән танышыу, әңгәмә ҡороу. Тасуири уҡыу. | .Төрлө сығанаҡтарҙан мәғлүмәтте һайлап алыу һәләтлеген булдырыу | Туған тәбиғәтебеҙ тураһында һөйләшеү, уға һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү. • телдән һәм яҙма формала үҙ фекереңде иркен еткерә белеү, тексты логик яҡтан эҙмә-эҙлекле төҙөү талаптарын һаҡлау; |
| 3 | Синтаксис һәм пунктуация. Телмәр мәҙәниәте ҺүҙбәйләнешҺөйләм. Хәбәр, һорау, өндәү һөйләмдәр Һөйләмдең баш киҫәктәре. Һөйләмдең эйәрсән киҫәктәре. Аныҡлаусы. Тултырыусы. Хәлдәр. Һөйләмдең тиң киҫәктәре. Текст. Өндәш һүҙ. Ҡушма һөйләм. Тыныш билдәләренең ҡуйылышы. | 18 | Телмәр үҫтереү. Логик фекерләү ҡеүәһен үҫтереү. Әңгәмәлә ҡатнашыу, фекер менән уртаҡлашыу Әңгәмәлә ҡатнашыу, фекер менән уртаҡлашыу Өҫтәлмә мәғлүмәттәр табыу, улар менән менән уртаҡлашыуПлан буйынса һөйләү күнекмәләре. Үҙ аллы өҫтәлмә мәғлүмәттәр табыу. Бәйләнешле текст төҙөү. Һорауҙарға яуап биреү. Фекер алышыуҙа ҡатнашыу. Дәреслекте ҡулланып, һорауҙарға яуап биреү. Тасуири уҡыу, анализлау, һөйләй белеү оҫталығын үҫтереү. | Һөйләм тураһында төшөнсә. Һөйләм аҙағында тыныш билдәләренең ҡуйылышы. Уның вазифалары. Һүҙ, һүҙбәйләнеш һәм һөйләм араһындағы бәйләнеш. Текстың, йөкмәткеһенән сығып, өлөштәргә бүленеше. Һөйләмдең грамматик нигеҙен барлыҡҡа килтереүсе эйә менән хәбәр, эйәрсән киҫәктәр. Һөйләм киҫәктәре буйынса анализ.. Текст тураһында төшөнсә. Уның эсендәге һөйләмдәрҙең эҙмә-эҙлекле бәйләнештә килеүе. Өндәш һүҙ. Уның һөйләмдәге урыны. Өндәш һүҙҙең айырымланыуы. Ябай һөйләмде тикшереү тәртибе. | Синтаксистың вазифалары. Һүҙ, һүҙбәйләнеш һәм һөйләм араһындағы бәйләнешеше. Текстың, йөкмәткеһенән сығып, өлөштәргә бүле Логик фекерләү ҡеүәһен үҫтереү.Уларҙың төрлө һүҙ төркөмөнән килеүе. Йыйнаҡ һөйләм. Икмәк ҡәҙере, Башҡортостан ҡоштары тураһында белешмә биреү, тәрбиәүи әңгәмә. Ябай һөйләмдәрҙең бер-береһенә бәйләнеше.Һөйләм киҫәктәрен,ҡушма һөйләмде тикшереү тәртибен белеү. |
| 4 | Фонетика. Графика. Орфография. Орфоэпия. Телмәр мәҙәниәте Фонетика тураһында төшөнсә. Телмәр өндәре. Телмәр ағзалары. Өндәрҙең яһалышы. Һуҙынҡылар һөм тартынҡылар. Ҡалын һәм нәҙек һуҙынҡылар. Яңғырау һәм һаңғырау тартынҡылар. Өн һәм хәреф. Алфавит. Орфография тураһында төшөнсә. Ижек, төрҙәре.. Һүҙҙәрҙе юлдан-юлға күсереү. Баҫым. | 15 | Телмәрҙе камиллаштырыуға ынтылыу. Телдән һәм яҙма хәбәр иткән мәғлүмәтте ҡабул итеү. Төрлө жанрҙағы текстарҙы үҙләштереү. Дәреслекте ҡулланып, һорауҙарға яуап биреү. Тасуири уҡыу, анализлау, һөйләй белеү оҫталығын үҫтереү. Дәреслекте ҡулланып, һорауҙарға яуап биреү. Тасуири уҡыу, анализлау. | . Һуҙынҡы өндәрҙең системаһы. Тартынҡы өндәрҙең системаһы. Телмәр ағымында өндәрҙең үҙгәреше. Фонетик транскрипцияның элементтары. яҙыуҙа бирелешен өйрәнә торған фән булараҡ графика. Яҙыуҙың үҫеше тураһында элементар белешмә. . Өн һәм хәрефтәрҙең нисбәте. Һүҙҙә өн һәм хәрефте таныу. Норматив әйтелеш һәм һәм баҫымдың төп ҡағиҙәләрен үҙләштереү. Һүҙҙәрҙе юлдан юлға күсереү буйынса практик күнегеүҙәр башҡарыу. | • телмәр этикет нормаларын һаҡлап, аралаша алыу, телмәр аралашыу процесында ым-ишара, мимиканы урынлы ҡулланыу;Лингвистика бүлеге булараҡ фонетиканы өйрәнеү. Телдең берәмеге булараҡ өнгә анализ яһай белеү. . Яҙыуҙың үҫеше тураһында мәғлүмәтле булыу. Башҡорт алфавитының составын яттан белеү,Һүҙҙә өн һәм хәрефте таныу, анализ тәртибен өйрәнеү. Алған белемде практикала ҡулланыу буйынса эш. Алған белемде практикала ҡулланыу буйынса эш. |
| 5 | Лексика. Телмәр мәҙәниәте Лексика тураһында дөйөм төшөнсә. Башҡорт теленең һүҙ байлығы. Һүҙлектәр. Һүҙҙең лексик мәғәнәһе. Тура һәм күсмә мәғәнәле һүҙҙәр. Синонимдар. Антонимдар. Омонимдар. | 7 | Башҡорт теленең эстетик ҡиммәтен аңлау. Туған телгә ҡарата хөрмәт, ихтирам тәрбиәләү. Тәғәйен темаға текст төҙөй белеү. Милли-мәҙәни сағылыш булараҡ башҡорт теленең таҙалығын һаҡлау тураһында хәстәрлек күреү.Телмәреңде камиллаштырыуға ынтылыу. Алынған белем, күнекмәләрҙе көндәлек тормошта ҡуллана белеү. Һүҙгә лексик анализ яһай белеү. Аралашыу процесында ҡатнашыу. Матур әҙәбиәт текстарын анализлағанда телмәрҙең эстетик кимәлен баһалау. | Лексика тураһында төшөнсә. Һүҙҙең мәғәнәһе. Һүҙҙең лексик һәм грамматик мәғәнәһе. Телдең лексик составы. Башҡорт теле һүҙлектәре. Ғәмәлдә төрлө телмәрҙәге аралашыуҙың орфоэпик, лексик, грамматик, хәҙерге башҡорт әҙәби теленең стилистик нормаларын һәм яҙма телдә төп орфографик һәм пунктуацион ҡағиҙәләрҙе һаҡлау; | Лексика тураһында төшөнсә аңлата белеү. Һүҙҙең мәғәнәһе. Һүҙҙең лексик һәм грамматик мәғәнәһе айырыу. Телдең лексик составын айырыу. Башҡорт теле һүҙлектәре менән эш итеү. Фекерҙе, хисте, эмоцияны белдереүҙә һүҙҙең мәғәнәһен аңлау, үҙ лексиконыңды тәрәнәйтеү кәрәклегенә төшөнөү. Һүҙҙәргә лексик тикшереү үткәреү. |
| 6 | Һүҙьяһалыш. Орфография. Телмәр мәҙәниәте Тамыр һәм ялғауҙар. Яһаусы һәм үҙгәртеүсе ялғауҙар. Һүҙьяһалыш. . Һүҙьяһалыш юлдары. Ҡушма һүҙҙәрҙең дөрөҫ яҙылышы. | 8 | Башҡорт телен башҡорт халҡының төп милли-мәҙәни ҡиммәте булараҡ аңлау. Уҡыу күнекмәләрен булдырыу. | Туған тел тураһында төп фәнни нигеҙҙе үҙләштереү. Һүҙгә анализ яһау. Текст төҙөй белеү. Телдән һәм яҙма формала үҙ фекереңде еткерә белеү. Төрлөсә уҡыу күнекмәләрен булдырыу. | Лингвистика бүлеге булараҡ һүҙьяһалыш. Дөрөҫ яҙыу ҡағиҙәләре системаһы булараҡ орфографияны белеү. Белем һәм күнекмәләрҙе ғәмәлдә ҡулланыу. Дөрөҫ яҙыу өсөн орфографик һүҙлектәр һәм белешмәләр ҡулланыу Әҙәби телмәрҙә һүҙ яһауҙың тасуири сараларын ҡулланыуҙы күҙәтеү. |
| 7 | Морфология. Телмәр мәҙәниәте. Һүҙ төркөмдәре тураһында төшөнсә Үҙ аллы һм ярҙамсы һүҙҙәр Исем һәм уны телмәрҙә ҡулланыу Исемдең дөйөм мәғәнәһе. Морфологик билдәләре һәм синтаксик вазифалары. Уртаҡлыҡ һәм яңғыҙлыҡ исемдәр. Уларҙың дөрөҫ яҙылышы. Исемдәрҙең яһалыу юлдары. Ҡылым Ҡылымдың мәғәнәһе. Морфологик билдәләре. Үҙ аллы һәм ярҙамсы ҡылымдар. Ҡылымдарҙың яһалыу юлдары. Ҡылымдарҙың затлы формалары. Һөйкәлештәре. | 22 | Туған тел тураһында төп фәнни нигеҙҙе үҙләштереү. Яҙма һәм телдән текст төҙөү. Үҙ фекереңде еткерә белеү. Кәрәкле мәғлүмәтте эҙләп таба белеү. Телмәреңде камиллаштырыуға ынтылыу. Алынған белем, күнекмәләрҙе көндәлек тормошта ҡуллана белеү. | Грамматиканың бүлеге булараҡ морфология. Һүҙҙең лексик-грамматик разряды булараҡ һүҙ төркөмдәрен классификациялау Төрлөсә уҡыу күнекмәләрен булдырыу.Үҙ тексыңды мөхәррирләй һәм камиллаштыра белеү. Диалогта ҡатнашыу. Өҫтәлмә материал һайлап ала белеү. Уҡыусыларҙың белемен баһалау. Үтелгәндәрҙе системалаштырыу. Текст менән эшләү күнекмәләрен үҫтереү | . Һүҙ төркөмдәрен классификациялау принцибы. Башҡорт телендә һүҙ төркөмдәре системаһы. Үҙ аллы һүҙ төркөмдәре. Телдән һәм яҙма текст төҙөү. Текстың стилен билдәләү. Аудиторияла сығыш яһау. Башҡортостан тәбиғәтенә һөйөү тәрбиәләү. Уҡыусыларҙың белемен үҙбаһалау. Үтелгәндәрҙе системалаштырыу. Текст менән эшләү күнекмәләрен үҫтереү |
| 8 | Ҡабатлау | 3 | Телмәрҙе камиллаштырыуға ынтылыу. Аралашыу процесында кәрәкле һүҙ запасына эйә булыу, тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү. Төрлө жанрҙағы текстарҙы үҙләштереү. | Телмәр үҫтереү. Логик фекерләү ҡеүәһен үҫтереү. Алған белемде практикала ҡулланыу буйынса эш. | Алған белемде практикала ҡулланыу буйынса эш. Үтелгәндәрҙе ҡабатлау. |
Календарь-тематик план
5-се класс
| № | | | Үтәлеү ваҡыты | Иҫкәрмә |
| Бүлек исеме Дәрес темаһы | Сәғәт һаны | план | факт |
| 1. | Һаумы, мәктәп! Һаумы, Белем байрамы! | 1 | 1-се сирек 02.09 | | |
| . | Башланғыс кластарҙа өйрәнгәнде ҡабатлау. | 4сәғ. | | | |
| 2 | Һүҙ киҫәктәрен ҡабатлау. | 1 | 06.09 | | |
| 3. | Исемде ҡабатлау | 1 | 07.09 | | |
| 4. | Сифат, Һан буйынса ҡабатлау | 1 | 09.09 | | |
| 5. | Ҡылымды ҡабатлау | 1 | 13.09 | | |
| 6. | Биремле диктант. Көҙ етте | 1 | 14.09 | | |
| 7 | Хаталар өҫтөндә эш | 1 | 16.09 | | |
| | Синтаксис һәм пунктуация. Телмәр мәҙәниәте | 18 | | | |
| 8. | Һүҙбәйләнеш. | 1 | 20.09 | | |
| 9. | Һүҙбәйләнештә эйәреүсе һәм эйәртеүсе һүҙ | 1 | 21.09 | | |
| 10 | Һөйләм. | 1 | 23.09 | | |
| 11 | Хәбәр, һорау, өндәү һөйләмдәр. | 1 | 27.09 | | |
| 12. | Хәбәр, һорау, өндәү һөйләмдәр | 1 | 28.09 | | |
| 13. | Һөйләмдең баш киҫәктәре. | 1 | 30.09 | | |
| 14. | Һөйләмдең эйәрсән киҫәктәре. Аныҡлаусы. | 1 | 04.10 | | |
| 15. | Тултырыусы. | 1 | 05.10 | | |
| 16 | Хәлдәр. | 1 | 07.10 | | |
| 17. | Һөйләм киҫәктәре буйынса йомғаҡлау | 1 | 12.10 | | |
| 18. | Бәйләнешле телмәр үҫтереү. Ә.Сәйетовтың «Бесәндән ҡайтыу» картинаһыбуйынса һүрәтләү иншаһы. | 1 | 14.10 | | |
| 19. | Һөйләмдең тиң киҫәктәре. | 1 | 18.10 | | |
| 20. | Текст. | 1 | 19.10 | | |
| 21 | Өндәш һүҙ. | 1 | 21.10 | | |
| 22 | Аңлатмалы диктант Ҡош юлы | 1 | 25.10 | | |
| 23 | Контроль диктант. | 1 | 26.10 | | |
| 24 | Хаталар өҫтөндә эш. Үтелгәндәрҙе ҡабатлау.Тест | 1 | 28.10 | | |
| 25 26 | Ҡушма һөйләм. Ҡушма һөйләмдә тыныш билдәләренең ҡуйылышы. | 2 | 2-се сирек 08.11 09.11 | | |
| 27 | Тура телмәр. | 1 | 11.11 | | |
| 28 | Диалог. Диалог алдында һыҙыҡ. | 1 | 15.11 | | |
| 29 | Телмәр үҫтереү.Өйрәтеү изложениеһы «Тейен | | 16.11 | | |
| | Фонетика һәм графика. Орфография. Телмәр мәҙәниәте | 15 | | | |
| 30. | Башланғыс кластарҙа үтелгәнде иҫкә төшөрөү. Фонетика тураһында төшөнсә. | 1 | 18.11 | | |
| 31 | Һуҙынҡы һәм тартынҡы өндәр. | 1 | 22.11 | | |
| 32 33 | Өн һәм хәреф. Алфавит. Орфография.Ъ,Ь билдәләренең дөрөҫ яҙылышы | 2 | 23.11 25.11 | | |
| 34 | Һуҙынҡыларҙың дөрөҫ яҙылышы. О, ө, ы, е | 1 | 29.11 | | |
| 35 | Я,ю,е хәрефтәренең дөрөҫ әйтелеше һәм яҙылышы | 1 | 30.11 | | |
| 36 | Тартынҡы өндәрҙең дөрөҫ яҙылышы(к,ҡ, п) | 1 | 02.12 | | |
| 37- | Контроль изложение.Ҡотҡарҙы. | 1 | 06.12 | | |
| 38-39 | Ижек. Уларҙың төрҙәре. Һүҙҙәрҙе юлдан-юлға күсереү. | 2 | 07.12 09.12 | | |
| 40-41 | Баҫым. Баҫымлы, баҫымһыҙ ижектәр. Логик баҫым. Рус теленән үҙләштерелгән һүҙҙәрҙә баҫым. | 2 | 13.12 14.12 | | |
| 42. | Һуҙынҡыларҙың дөрөҫ әйтелеше. | 1 | 16.12 | | |
| 43. | Тартынҡыларҙың дөрөҫ әйтелеше. | 1 | 20.12 | | |
| 44. | Өндәрҙең оҡшашыуы. | 1 | 21.12 | | |
| 45. | Контроль диктант.Ҡара айғыр. | 1 | 23.12 | | |
| 46. | Хаталар өҫтөндә эш Үтелгәндәрҙе ҡабатлау. | 1 | 27.12 | | |
| 47 | Тест һорауҙарына яуаптар | 1 | 28.12 | | |
| | Лексика. Телмәр мәҙәниәте | 6 | | | |
| 48 | Лексика тураһында дөйөм төшөнсә. Һүҙҙең мәғәнәһе. | 1 | 30.12 | | |
| 49. | Һүҙҙең күп мәғәнәлелеге. | 1 | 17.01 | | |
| 50. | Һүҙҙәрҙең күсмә мәғәнәһе. | 1 | 18.01 | | |
| 51 | Синонимдар. | 1 | 20.01 | | |
| 52 | Антонимдар. | 1 | 24.01 | | |
| 53 | Лексика буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 1 | 25.01 | | |
| 54 | Телмәр үҫтереү. А.Костиндың “Ҡыш” картинаһы буйынса һүрәтләү иншаһы. | 1 | 27.01 | | |
| | Һүҙьяһалыш. Орфография | 8 | | | |
| 55 | Тамыр һәм ялғауҙар. | 1 | 31.02 | | |
| 56 | Ялғауҙарҙың төрҙәре. | 1 | 01.02 | | |
| 57. | Тамыр һәм яһалма һүҙ. | 1 | 03.02 | | |
| 58. | Ялғауҙарҙың дөрөҫ яҙылышы. | 1 | 07.02 | | |
| 59. | Ялғауҙарҙың дөрөҫ яҙылышы. | 1 | 08.02 | | |
| 60 | Һүҙьяһалыш. Һүҙҙәрҙең яһалыу юлдары. | 1 | 10.02 | | |
| 61 | Ҡушма һүҙҙәр. | 1 | 14.02 | | |
| 62. | Ҡушма һүҙҙәрҙең дөрөҫ яҙылышы. | 1 | 15.02 | | |
| 63 | Аңлатмалы диктант. Нефть разведчиктары. | 1 | 17.02 | | |
| 64 | Телмәр үҫтереү.«Янғантау» тасуирламаһы буйынса изложение яҙыу. | 1 | 21.02 | | |
| | Морфология. Орфография. Телмәр мәҙәниәте | 22 | | | |
| 65 | Үҙ аллы һәм ярҙамсы һүҙҙәр. Һүҙ төркөмдәре. | 1 | 22.02 | | |
| 66 67 | Исем. Исемдең мәғәнәһе, морфологик билдәләре. Синтаксик функцияһы. | 1 | 24.02 | | |
| 68 | Уртаҡлыҡ һәм яңғыҙлыҡ исемдәр. Яңғыҙлыҡ исемдәрҙең дөрөҫ яҙылышы | 2 | 28.02 01.03 | | |
| 69 | Телмәр үҫтереү. Инша. Ф.Кащеевтың “Бабай” исемле картинаһы буйынса һүрәтләү иншаһы | 1 | 03.03 | | |
| 70 | Исемдәрҙең яһалышы. Ялғауҙар ҡушыу юлы менән исем яһалыу. | 1 | 07.03 | | |
| 71. | Һүҙҙәрҙе ҡушыу юлы менән исем яһалыу. | 1 | 09.03 | | |
| 72 | Һүҙҙәрҙе парлау юлы менән исем яһалыу. | 1 | 14.03 | | |
| 73 | Һүҙҙәрҙе бәйләү һәм ҡыҫҡартыу юлы менән исем яһалыу. | 1 | 15.03 | | |
| 74 | Телмәр үҫтереү. Өйрәтеү изложениеһы. Ағиҙел. | | 17.03 | | |
| 75. | Контроль диктант. Балыҡ тонсоғоуы | 1 | 21.03 | | |
| 76. | Хаталар өҫтөндә эш. | 1 | 22.03 | | |
| 77 | Исем буйынса йомғаҡлау. Тест | 1 | 24.03 | | |
| 78 | Ҡылым. Ҡылымдың мәғәнәһе. Морфологик билдәләре, синтаксик роле. | 1 | 4 сирек 04.04 | | |
| 79 | Ҡылымдарҙың заман, зат, һан менән үҙгәреше. | 1 | 05.04 | | |
| 80 | Үҙ аллы һәм ярҙамсы ҡылымдар. | 1 | 07.04 | | |
| 81. | Үҙемде-үҙем тикшерәм диктанты. Һаҡларға мохтаж ҡалҡан. | 1 | 11.04 | | |
| 82. | Тамыр һәм нигеҙ ҡылымдар. | 1 | 12.04 | | |
| 83. | Ҡылымдарҙың яһалышы. | 1 | 14.04 | | |
| 84. | Ҡылымдың затлы формалары. Бойороҡ һөйкәлеше. | 1 | 18.04 | | |
| 85. | Бойороҡ һөйкәлеше ҡылымдарының зат, һан, барлыҡ-юҡлыҡ менән үҙгәреше. | 1 | 19.04 | | |
| 86. | Бәйләнешле телмәр үҫтереү. Өйрәтеү изложениеһы.Айыу. | 1 | 21.04 | | |
| 87 | Хәбәр һөйкәлеше.Хәбәр һөйкәлеше ҡылымдарының заман менән үҙгәреше | 1 | 25.04 | | |
| 88 | Хәбәр һөйкәлеше ҡылымдарының үткән заманы. | 1 | 26.04 | | |
| 89. | Хәбәр һөйкәлеше ҡылымдарының хәҙерге заманы. | 1 | 28.04 | | |
| 90 | Хәбәр һөйкәлеше ҡылымдарының киләсәк заманы. | 1 | 02.05 | | |
| 91. | Бәйләнешле телмәр үҫтереү. Р.Ишбулатовтың “Өфөлә Еңеү байрамы” картинаһы буйынса һүрәтләү иншаһы | 1 | 03.05 | | |
| 92. | Шарт һөйкәлеше. | 1 | 05.05 | | |
| 93. | Теләк һөйкәлеше. | 1 | 10.05 | | |
| 94 | Ҡылым» темаһын ҡабатлау һәм йомғаҡлау | 1 | 12.05 | | |
| | Иҫкәртмәле диктант Ҡайын урманы | 1 | 16.05 | | |
| 95. | Контроль диктант.Әсә шатлығы. | 1 | 17.05 | | |
| 96. | Үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 3 | | | |
| 97. | Фонетика, лексика, һүҙьяһалыш буйынса ҡабатлау | 1 | 19.05 | | |
| 98. | Морфология.Исем, ҡылым буйынса ҡабатлау | 1 | 23.05 | | |
| 99. | Бәйләнешле телмәр үҫтереү. Б. Домашников тың«Һаҙ томбойоғо сәскә ата» төҫлө картинаһы буйынса инша яҙыу. | 1 | 24.05 | | |
| 100 | Бәйләнешле телмәр үҫтереү Контроль изложениеһы.Ҡуян | 1 | 26.05 | | |
| 101. | Синтаксис буйынса ҡабатлау. Һүҙбәйләнеш,һөйләм | 1 | 28.09 | | |
| 102 | Йомғаҡлау.Тест һорауҙарына яуаптар | 1 | 30.05 | | |
6-сы класта уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе:
| | Тема | Сәғәттәр һаны | Диктант | Изложение | Инша | Тикше-реүэше (тест) |
| 1 | Инеш.5-се класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 4 | | | | |
| 2 | Лексика | 8 | | 1 | | |
| 3 | Морфология | 63 | 9 | 3 | 8 | 1 |
| 4 | Ҡабатлау | 4 | | | | 1 |
| 5 | бөтәһе | 79 | 9 | 4 | 8 | 2 |
Уҡыу предметының йөкмәткеһе
| №п/п | Бүлек һәм тема | Сәғ һа ны | Йөкмәткеһе | Планлаштырылған һөҙөмтәләр |
| 1 | Инеш.5-се класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау (3сәғ.) | 4 | 1.Туған тел тураһында әңгәмә.Синтаксис, пунктуация буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау 3.Фонетика, лексика буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау 4.Һүҙьяһалыш буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау | Шәхси : туған телгә ҡарата ихтирам, һөйөү, уның менән ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү; аралашыу процесында кәрәкле һүҙлек запасына эйә булыу һәм үҙ фекереңде иркен еткереү өсөн тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү; үҙ телмәреңде күҙәтеү һәм уны баһалау күнекмәһен булдырыу. Предмет: -туған телдең кеше һәм йәмғиәт тормошондағы роле тураһында ҡараш булдырыу; -башланғыс кластарҙа өйрәнгәнде ҡабатлау һәм системалаштырыу. -төрлөсә уҡыу күнекмәләрен булдырыу; Метапредмет: Регулятив: -Элек өйрәнелгән һәм танышбулғанды иҫкә төшөрөп, айырып, уҡыу мәсьәләһен билдәләү, ҡуйылған маҡсатты аңлау, уны тормошҡа ашырырға тырышыу; -телдән һәм яҙма бирелгән мәғлүмәтте адекват ҡабул итеү; -һорауҙарға яуап биреү,үҙ белемеңде баһалау. Танып-белеү: -төрлө жанрҙағы текстарҙан мәғлүмәтте табыу -телдән һәм яҙма формала үҙ фекереңде иркен еткерә белеү, тексты логик яҡтан эҙмә-эҙлекле төҙөү талаптарын һаҡлау Коммуникатив: -аралашыу процесында тирә-яҡтағы кешеләр менән коммуникатив бәйләнештә,ниндәйҙер эш төрөн бергә эшләү,күтәрелгән көнүҙәк темаларҙа фекер алышыуҙа ҡатнашыу. |
| 2 | Лексика | 6 сәғ. | 1.Башҡорт теленең һүҙлек составы. 2.Килеп сығышы яғынан башҡорт теленең һүҙлек составы. 3.Башҡорт әҙәби теленең дөйөм һәм тар ҡулланышлы һүҙҙәре.4.Иҫкергән һәм яңы һүҙҙәр. 5.Фразеологик берәмектәр. | Шәхси: башҡорт телен башҡорт халҡының төп милли-мәҙәни ҡиммәте булараҡ аңлау, интелектуаль, ижади һәләтлектәрен үҫтереүҙә туған телдең ролен,уның мәктәптә белем алыу процесындағы әһәмиәтен билдәләү; аралашыу процесында кәрәкле һүҙлек запасына эйә булыу һәм үҙ фекереңде иркен еткереү өсөн тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү; үҙ телмәреңде күҙәтеү һәм уны баһалау күнекмәһен булдырыу. Һүҙҙәрҙе төркөмләй, телмәрҙә ҡуллана белеү, лексик анализ эшләүҙе үҙләштереү Предмет: -тел-һүрәтләү саралары һәм уларҙы уҡыусы телмәрендә ҡулланыу. алынған белем һәм күнекмәләрҙе көндәлек тормошта ҡуллана белеү; туған телде башҡа төрлө фәндәрҙән белем алыу сығанағы булараҡ файҙаланыу;тел күренештәрен анализлау буйынса алған белем һәм күнекмәләрҙе предмет-ара ҡулланыу; башҡорт теленең лексикаһы һәм фразеологияһының төп стилистик ресурстарын,башҡорт әҙәби теленең төп нормаларын, һөйләү этикет нормаларын үҙләштереү; Метапредмет: Регулятив: -Элек өйрәнелгән һәм таныш булғанды иҫкә төшөрөп,айырып, уҡыу мәсьәләһен билдәләү,ҡуйылған маҡсатты аңлау,уны тормошҡа ашырырға тырышыу; Танып-белеү: -мәғлүмәтте бер форманан икенсе формаға үҙгәртә белеү (план, схема, таблица төҙөү); һүҙлектәр, белешмә материал менән менән файҙалана белеү,төрлө сығанаҡтарҙан кәрәкле мәғлүмәт алыу,төп һәм өҫтәлмә мәғлүмәттт билдәләү. билдәле кимәлдә башҡорт теленең лексик-фразеологик минимумын үҙләштереү һәм телмәрҙә ҡуллана белеү Коммуникатив: -үҙеңдең фекереңде нигеҙләй белеү һәм дөрөҫ итеп башҡаларға еткерә алыу; башҡаларҙы ла ишетә һәм тыңлай белеү, |
| 3 | Морфология. Исем һәм уны телмәрҙә ҡулланыу Орфография | 10 | Исем.Түбән кластарҙа үтелгәндәрҙе ҡабатлау. Исемдәрҙең һан менән үҙгәреше һәм дөрөҫ яҙылышы. Исемдәрҙең эйәлек заты.Эйәлек заты ялғауҙарының дөрөҫ яҙылышы. Исемдәрҙең хәбәрлек заты. Исемдәрҙең килеш менән үҙгәреше.Төп килеш. Эйәлек килеш. Төшөм килеш. Төбәү, урын-ваҡыт, сығанаҡ килештәр. Исемдәргә анализ яһау. Исем буйынса йомғаҡлау. | Шәхси: -Белем һәм күнекмәләрҙе ғәмәлдә ҡулланыу. Дөрөҫ яҙыу өсөн орфографик һүҙлектәр һәм белешмәләр ҡулланыу. Предмет: - предметтың атамаһын белдереүсе һүҙҙәр, уларҙың категориялары, яһалышы тураһындағы белемде, дөрөҫ яҙыу нормаларын камиллаштырыу -грамматик категорияларын анализлау һәм таныу, тел берәмектәрен аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; Метапредмет:Регулятив: -Элек өйрәнелгән һәм таныш булғанды иҫкә төшөрөп,айырып, уҡыу мәсьәләһен билдәләү,ҡуйылған маҡсатты аңлау,уны тормошҡа ашырырға тырышыу; Танып-белеү: -анализлай һәм синтезлай белеү; сәбәп-һөҙөмтә бәйләнештәрен урынлаштыра белеү;фекерләй белеү;мәғлүмәтте системаға килтереү һәм киренән эшкәртеү,уны төрлө ысулдар менән күрһәтеү. Коммуникатив: -башҡаларҙы ла ишетә һәм тыңлай белеү, уларҙың ҡараштарын аңларға тырышыу, кәрәк булғанда үҙеңдең ҡарашыңды төҙәтә белеү;дөйөм эшмәкәрлек барышында ҡарар ҡабул итә белеү; |
| 4 | 4 | 6 | Сифаттың мәғәнәһе,морфо логик билдәләре,синтаксик вазифаһы.Сифаттарҙың яһалыу юлдары. Төп һәм шартлы сифаттар.Сифат дәрәжәләре, дөрөҫ яҙылышы. Сифаттарҙың исемләшеү осраҡтары. Телмәрҙә синоним,күсмә мәғәнәле сифаттарҙы ҡулланырға өйрәтеү.Сифаттарға телдән һәм яҙып морфологик анализ яһарға өйрәтеү.Бүлек буйынса үтелгәндәрҙе йомғаҡлау. | Шәхси: -туған телебеҙҙең матурлығын аңлау, ижади фекер йөрөтөү. Предмет: -предметтың билдәһен белдереүсе һүҙҙәр, уларҙың категориялары, яһалышы тураһындағы белемде, уҡыу һәм яҙыу нормаларын камиллаштырыу. Метапредмет:Регулятив эшмәкәрлек маҡсатын ҡуя һәм аныҡ итеп әйтә белеү ;һайлап алыу алымдары менән эш итә белеү һәм тәғәйен темаға материалды системаға килтереү;уҡыу йә аудирование һөҙөмтәһендә алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу; Танып-белеү: - текстағы мәғлүмәттең бөтөн төрҙәрен дә иҫәпкә алыу;уҡыу төрҙәрен маҡсатҡа ярашлы файҙаланыу: текст менән танышыу өсөн уҡыу, күҙ йүгертеп уҡып сығыу, мәғлүмәт алыу өсөн ентекләп уҡыу; Коммуникатив: телдән һәм яҙма телмәрҙе адекват ҡабул итеү; ҡуйылған проблема буйынса үҙ ҡарашыңды теүәл, дөрөҫ, логик яҡтан төҙөк һәм тасуири әйтеп биреү, аралашыу процесында яҙма һәм һөйләү телмәр нормаларын , башҡорт телмәр этикетын һаҡлау. |
| 5 | Һан | 5 | һандың мәғәнәһе,морфологик билдәләре,синтаксик вазифаһы. Һан төркөмсәләре. Һандарҙың дөрөҫ яҙылышы. Үлсәү һүҙҙәре. Һандарҙың һөйләмдәге роле Һандар буйынса йомғаҡлау. | Шәхси: -шәхестең мораль-этик сифаттарын үҫтереүҙә һандарҙың ролен билдәләү,туған телгә ҡарата ихтирам,һөйөү тойғоһо тәрбиәләү. Предмет: -предметтың иҫәбен белдереүсе һүҙҙәр, уларҙың категориялары, яһалышы тураһындағы белемде, дөрөҫ яҙыу нормаларын камиллаштырыу. Метапредмет:Регулятив: эшмәкәрлек маҡсатын ҡуя һәм аныҡ итеп әйтә белеү ;һайлап алыу алымдары менән эш итә белеү һәм тәғәйен темаға материалды системаға килтереү;уҡыу йә аудирование һөҙөмтәһендә алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу; Танып-белеү: -алынған белем һәм күнекмәләрҙе көндәлек тормошта ҡуллана белеү; туған телде башҡа төрлө фәндәрҙән белем алыу сығанағы булараҡ файҙаланыу Коммуникатив: - тиңдәштәрең һәм оло кешеләр менән аралашыуҙы ҡороу; телдән һәм яҙма телмәрҙе адекват ҡабул итеү; |
| 6 | Алмаш | 5 | Алмаш тураһында төшөнсә. Алмаш төркөмсәләре. Алмаштарҙың килеш менән үҙгәреше. Мин,һин,ул ,был,шул алмаштарының килеш менән үҙгәреше. Минеке, һинеке алмаштарының килеш менән үҙгәреше. Кемдер, ниҙер, тегелер, алмаштарының килеш менән үҙгәреше. Бүлек буйынса йомғаҡлау. | Шәхси: -Алған белемде практикала ҡулланыу; үҙ телмәреңде, үҙ баһалауҙы камиллаштырыуға ынтылыу; Предмет: -текст,текст төрҙәре,алмаштарҙы,уларҙың билдәләрен һәм телмәрҙә ҡулланылыу үҙенсәлектәрен үҙләштереү;аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу. Метапредмет:Регулятив: -үҙеңдең фекереңде нигеҙләй белеү һәм дөрөҫ итеп башҡаларға еткерә алыу; Эшмәкәрлек маҡсатын ҡуя һәм аныҡ итеп әйтә белеү. уҡыу йә аудирование һөҙөмтәһендә алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу. Танып-белеү: - алынған белем һәм күнекмәләрҙе көндәлек тормошта ҡуллана белеү; туған телде башҡа төрлө фәндәрҙән белем алыу сығанағы булараҡ файҙаланыу; Коммуникатив: -аралашыу процесында тирә-яҡтағы кешеләр менән коммуникатив бәйләнештә,ниндәйҙер эш төрөн бергә эшләү,күтәрелгән көнүҙәк темаларҙа фекер алышыуҙа ҡатнашыу. |
| | Ҡылым | 14 | Ҡылым буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау. Ҡылым төркөмсәләре.Исем ҡылым: мәғәнәһе һәм яһалышы,һөйләмдәге роле. Уртаҡ ҡылым:мәғәнәһе һәм яһалышы,синтаксик вазифалары. Сифат ҡылым: мәғәнәһе һәм яһалышы,һөйләмдәге вазифалары. Сифат ҡылымдың үткән, хәҙерге һәм киләсәк заманы. Сифат ҡылымдың исемләшеүе. Хәл ҡылым:уның мәғәнәһе. Хәл ҡылым төрҙәре. Ҡылым йүнәлештәре. Ҡылым күләмдәре. Ҡылым рәүешлеге. Ҡылым темаһы буйынса йомғаҡлау | Шәхси: -башҡорт теленең таҙалығын һаҡлау тураһында хәстәрлек күреү;үҙ телмәреңде камиллаштырырға ынтылыу,алған белемдең әһәмиәтенә төшөнөү; Предмет: -ҡылымдың вазифаларын, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,ударҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; Метапредмет:Регулятив: -эшмәкәрлек маҡсатын ҡуя һәм аныҡ итеп әйтә белеү. уҡыу йә аудирование һөҙөмтәһендә алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу Танып-белеү: - рәүештең вазифаларын,грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,уларҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; Коммуникатив: -телдән һәм яҙма формала яуап бирә белеү;телмәр сараларын төрлө коммуникатив мәсьәләләрҙе сисеүҙә дөрөҫ ҡулланыу, телмәрҙең диалогик һәм монологик формаларын яҡшы белеү; |
| | Рәүеш | 6 | Рәүеш тураһында төшөнсә:белдергән мәғәнәһе,морфологик билдәләре,синтаксик вазифалары.Рәүеш төркөмсәләре.Рәүештең сифат менән оҡшаш һәм айырмалы яҡтары. Рәүеш дәрәжәләре. Рәүештәрҙең яһалышы һәм дөрөҫ яҙылышы.Бүлек буйынса йомғаҡлау. | Шәхси: -тема буйынса кәрәкле мәғлүмәт туплау, эҙләнеү эше алып барыу, уның буйынса презентация эшләй белеү Предмет: -рәүештең вазифаларын, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,уларҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; Метапредмет:Регулятив:-үҙенең уҡыу эшмәкәрлегенең нигеҙҙәрен проектлау, баһаларға һәләтле булыу, уңышҡа өлгәшеүҙең эффектив юлдарын билдәләй белеү;уҡыу процесына яуаплы ҡарашлы булыу, маҡсат ҡуя, эште планлаштыра, уҡыу мәсьәләләрен сисә белеү; Танып-белеү:-уҡыу күнекмәләре нигеҙҙәрен белеү, үҙенең эшмәкәрлеген ойошторорға һәләтле булыу;билдәне белдерә торған һүҙҙәрҙетелмәрҙә ҡуллана белеүКоммуникатив: әңгәмәсеһенең фекерен тыңларға һәләтле булыу, тикшерелгән предметҡа ҡарата үҙенең нигеҙле ҡарашын әйтә белеү һәм конфликтлы хәлдәрҙән сыға белеү; |
| | Теркәүестәр | 3 | Теркәүестәр һәм уларҙың телмәрҙәге функцияһы.Теркәүестәрҙең бүленеше: теҙеү һәм эйәртеү Бүлек буйынса ҡабатлау:теркәүестәрҙе ябай һәм ҡушма һөйләмдәрҙә урынлаштырыу һәм телмәрҙә ундай һөйләмдәрҙе ҡулланыу күнекмәләре булдырыу. | Шәхси: сағыштырыу, анализ, синтез, дөйөмләштереү кеүек логик эшмәкәрлеккә эйә булыу, оҡшаш сифаттары буйынса классификациялау, сәбәп-эҙемтә бәйләнештәрен һәм оҡшашлыҡты булдырыу; Предмет: - теркәүестәрҙең вазифаларын, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,уларҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; Метапредмет:Регулятив: дәрестең маҡсатын билдәләү,эшмәкәрлекте планлаштырыу, кәрәк саҡта төҙәтмәләр индереү,үҙ белемеңде баһалау. Танып-белеү:-дәреслектән кәрәкле мәғлүмәтте табыу һәм айырып алыу, эҙләнеү характерындағы эштәрҙе башҡарыу,таблица тултырыу Коммуникатив: -тиңдәштәре менән аралашыуҙы ҡороу, башҡаларҙы тыңлай белеү, телдән һәм яҙма формала яуап биреү. |
| | Бәйләүес | 3 | Бәйләүестәрҙең телмәрҙәге вазифаһы. Уларҙың бүленеше. Бүлек буйынса ҡабатлау:: бәйләүестәрҙе ҡулланыу синтаксик ролен билдәләй белеү. | Шәхси:- -үҙ фекереңде иркен еткереү өсөн тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү,үҙ телмәреңде күҙәтеү һәм уны баһалау күнекмәһен булдырыу. Предмет: -бәйләүестәрҙең вазифаларын, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,уларҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; тел берәмектәрен таба,сағыштыра,бүлә,ҡылыҡһырлай алыу оҫталығына эйә булыу; -орфографик ҡағиҙәләрҙе,әйткәнде һәм яҙғанды тикшерә белеү һәләтлегенә эйә булыу. Метапредмет:Регулятив: -дәрестә ҡуйылған маҡсатты аңлау, уны тормошҡа ашырырға тырышыу,үҙ эшеңде,парыңдың эшен тикшерә алыу, дәреслектән кәрәкле мәғлүмәттте таба белеү. Танып-белеү: -тәғәйен темаға материалды системаға килтереү, алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу Коммуникатив:-башҡаларҙы ла ишетә һәм тыңлай белеү, уларҙың ҡараштарын аңларға тырышыу, кәрәк булғанда үҙеңдең ҡарашыңды төҙәтә белеү;һорауҙар бирә белеү; |
| | Киҫәксәләр | 4 | Киҫәксәләрҙең морфологик билдәләре,телмәрҙәге вазифалары. Мәғәнәләренә ҡарап, киҫәксәләрҙең бүленеше. Киҫәксәләрҙең дөрөҫ яҙылышы Бүлек буйынса йомғаҡлау: : киҫәксәләрҙең морфологик һыҙаттарын,синтак сик вазифаларын билдәләй белеү. | Шәхси: -үҙ фекереңде иркен еткереү өсөн тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү, үҙ телмәреңде күҙәтеү һәм уны баһалау күнекмәһен булдырыу. Предмет: -киҫәксәләрҙең вазифаларын, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,уларҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; тел берәмектәрен таба, сағыштыра, бүлә, ҡылыҡһырлай алыу оҫталығына эйә булыу; -орфографик ҡағиҙәләрҙе,әйткәнде һәм яҙғанды тикшерә белеү һәләтлегенә эйә булыу. Метапредмет:Регулятив: - эшмәкәрлек маҡсатын ҡуя һәм аныҡ итеп әйтә белеү ;һайлап алыу алымдары менән эш итә белеү һәм тәғәйен темаға материалды системаға килтереү;уҡыу йә аудирование һөҙөмтәһендә алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу; Танып-белеү: -төрлө жанрҙағы текстарҙан мәғлүмәтте табыу; -телдән һәм яҙма формала үҙ фекереңде иркен еткерә белеү,тексты логик яҡтан эҙмә-эҙлекле төҙөү талаптарын һаҡлау; уҡылған тексты тормош менән бәйләй белеү, Коммуникатив:- - диалогта ҡатнашыу,темаға ярашлы бер-береңә һорауҙар бирешеү; үҙеңдең фекереңде нигеҙләй белеү һәм дөрөҫ итеп башҡаларға еткерә алыу. |
| | Мөнәсәбәт һүҙҙәр | 2 | Мөнәсәбәт һүҙҙәр тураһында төшөнсә Мөнәсәбәт һүҙҙәрҙең синтаксик роле, телмәрҙә ҡулланышы | Шәхси: Үҙ фекереңде иркен еткереү өсөн тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү,үҙ телмәреңде күҙәтеү һәм уны баһалау күнекмәһен булдырыу. Предмет: -мөнәсәбәт һүҙҙәрҙең вазифаларын, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,уларҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; тел берәмектәрен таба, сағыштыра, бүлә, ҡылыҡһырлай алыу оҫталығына эйә булыу; -орфографик ҡағиҙәләрҙе,әйткәнде һәм яҙғанды тикшерә белеү һәләтлегенә эйә булыу. Метапредмет:Регулятив: -уңайлы эш алымдары һайлау, ҡуйылған проблеманы хәл итеү,маҡсат ҡуя белеү. Танып-белеү: -яңы белемдәр туплау, яңы мәғлүмәттәр менән эшләү Коммуникатив: -тыңларға өйрәнеү,аралашып эшләү, белемеңде дөрөҫ төҙөп еткереү. |
| | Ымлыҡтар | 2 | Ымлыҡтар, телмәрҙәге вазифалары, төрҙәре Ымлыҡтарҙың дөрөҫ яҙылышы | Шәхси: -үҙ телмәренә иғтибарлы булып,үҙ-үҙен баһалау һәләтлегенә эйә булыу;дөрөҫ һөйләү теле һәм яҙма тел кешенең мәҙәнилеге күрһәткесе булыуын аңлап эш итеү. Предмет: -ымлыҡтарҙың вазифаларын, грамматик категорияларын анализлау һәм таныу,уларҙы аралашыу шарттарына ярашлы ҡулланыу; тел берәмектәрен таба, сағыштыра, бүлә, ҡылыҡһырлай алыу оҫталығына эйә булыу; -орфографик ҡағиҙәләрҙе,әйткәнде һәм яҙғанды тикшерә белеү һәләтлегенә эйә булыу. Метапредмет:Регулятив: -үҙ эшеңде плашлаштырыу, эҙмә-эҙлекле эшләү,ҡуйылған маҡсатҡа үҙ аллы ирешеү Танып-белеү: -тексты аңлап,кәрәкле мәғлүмәтте билдәләү, яңы белемде үҙләштереү һәләтен камиллаштырыу. Коммуникатив: -диалогта ҡатнашыу- һорауҙар биреү оҫталығы,үҙ фекереңде еткерә белеү, эшмәкәрлекккә аңлы ынтылыш тыуҙырыу. |
| | Оҡшатыу һүҙҙәре | 2 | Оҡшатыу һүҙҙәре тураһында төшөнсә.Уларҙың морфологик билдәләре һәм төрҙәре. Оҡшашыу һүҙҙәре һәм уларҙы телмәрҙә ҡулланыу | Шәхси: -төрлө телмәр стилендә һәм төрлө жанрҙа аралашыу ситуацияһына ҡарап телдән һәм яҙма тест төҙөй алыу;телебеҙҙең эстетик ҡиммәттәрен аңлау. Предмет: -үҙеңдең ғәмәлдәреңде контролдә тотоу,әйткәнде һәм яҙғанды тикшерә белеү һәләтлеге Метапредмет:Регулятив: -уҡыу эшмәкәрлегенең маҡсатын билдәләү,эштең эҙмә-эҙлелеге, өлгәшелгән һөҙөмтәләрҙе баһалау, уларҙы адекват ҡабул итеү; төрлө сығанаҡтарҙан кәрәкле мәғлүмәт табыу һәм ҡулланыу. Танып-белеү: -кәрәкле мәғлүмәтте төрлө сығанаҡтарҙан таба белеү, тема буйынса мәғлүмәттәрҙе анализлап төп билдәләрен күрһәтеү. Коммуникатив: -аралашыу процесында тирә-яҡтағы кешеләр менән коммуникатив бәйләнештә,ниндәйҙер эш төрөн бергә эшләү,күтәрелгән көнүҙәк темаларҙа фекер алышыуҙа ҡатнашыу. |
| | Үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 4 | Лексика буйынса ҡабатлау. Морфология, исем, ҡылым буйынса ҡабатлау. Морфология, Сифат, рәүештәр буйынса ҡабатлау. Морфология, Һан, алмаштар буйынса ҡабатлау | Шәхси: -үҙ аллы һәм коллектив эшмәкәрлекте булдырыу; -бирелгән текстарҙа тупланған мәғлүмәт буйынса ябай һығымталар яһау,дөйөмләштереү. Предмет: -алынған белемде таба, сағыштыра,бүлә һәм ҡылыҡһырлай алыу оҫталығын һәм күнекмәләрҙе көндәлек тормошта ҡуллана белеү; туған телде башҡа төрлө фәндәрҙән белем алыу сығанағы булараҡ файҙаланыу;тел күренештәрен анализлау буйынса алған белем һәм күнекмәләрҙе предмет-ара ҡулланыу. Метапредмет:Регулятив: - Элек өйрәнелгән һәм таныш булғанды иҫкә төшөрөп,айырып, уҡыу мәсьәләһен билдәләү, ҡуйылған маҡсатты аңлау, уны тормошҡа ашырырға тырышыу; -телдән һәм яҙма бирелгән мәғлүмәтте адекват ҡабул итеү; -һорауҙарға яуап биреү,үҙ белемеңде баһалау. Танып-белеү: -тәғәйен темаға материалды системаға килтереү, алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу Коммуникатив: -башҡаларҙы ла ишетә һәм тыңлай белеү, уларҙың ҡараштарын аңларға тырышыу, кәрәк булғанда үҙеңдең ҡарашыңды төҙәтә белеү;һорауҙар бирә белеү; |
Календарь - тематик план
6 класс
| № | Бүлек һәм дәрестең темаһы | Сәғәт-тәр һаны | Үткәрелгән ваҡыты | Иҫкәрмә |
| план | факт |
| 1 | Туған тел –тел алтын асҡысы | 1 | 06.09 | | |
| | Үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 3 | | | |
| 2 | Синтаксис, пунктуация буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 1 | 07.09 | | |
| 3 | Фонетика, лексика буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 1 | 08.09 | | |
| 4 | Һүҙьяһалыш буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 1 | 13.09 | | |
| | Лексика | 6 | | | |
| 5 | Башҡорт теленең һүҙлек составы | 1 | 14.09 | | |
| 6 | Һүҙҙәрҙең килеп сығышы буйынса төркөмләнеүе. | 1 | 15.09 | | |
| 7 | Башҡорт телендә дөйөм һәм тар ҡулланылышлы һүҙҙәр | 1 | 20.09 | | |
| 8 | Иҫкергән һәм яңы һүҙҙәр. | 1 | 21.09 | | |
| 9 | Фразеологик берәмектәр.. | 1 | 22.09 | | |
| 10 | Бүлек буйынса йомғаҡлау | 1 | 27.09 | | |
| 11 | Телмәр үҫтер.Изложение “Урманда” | 1 | 28.09 | | |
| | Исем һәм уны телмәрҙә ҡулланыу | 10 | | | |
| 12 | Исем.Түбән кластарҙа үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 1 | 29.09 | | |
| 13 | Исемдәрҙең һан менән үҙгәреше һәм дөрөҫ яҙылышы | 1 | 04.10 | | |
| 14 | Исемдәрҙең эйәлек заты.Эйәлек заты ялғауҙарының дөрөҫ яҙылышы | 1 | 05.10 | | |
| 15 | Исемдәрҙең хәбәрлек заты | 1 | 06.10 | | |
| 16 | Исемдәрҙең килеш менән үҙгәреше.Төп килеш. | 1 | 12.10 | | |
| 17 | Эйәлек килеш | 1 | 13.10 | | |
| 18 | Төшөм килеш | 1 | 18.10 | | |
| 19 | Төбәү, урын-ваҡыт, сығанаҡ килештәр | 1 | 19.10 | | |
| 20 | Өйрәтеү диктанты | 1 | 20.10 | | |
| 21 | Контроль диктант | 1 | 25.10 | | |
| 22 | Телмәр үҫтереү Инша Нимә ул матурлыҡ? | 1 | 26.10 | | |
| 23 | Исем буйынса йомғаҡлау | 1 | 27.10 | | |
| | Сифат | 6 | 2-се сирек | | |
| 24 | Сифат.Үтелгәндәрҙе ҡабатлау. Һөйләмдәге роле. | 1 | 08.11 | | |
| 25 | Сифаттарҙың яһалышы | 1 | 09.11 | | |
| 26 | Төп һәм шартлы сифаттар.Сифат дәрәжәләре. | 1 | 10.11 | | |
| 27 | Сифат дәрәжәләренең, сифаттарҙың дөрөҫ яҙылышы | 1 | 15.11 | | |
| 28 | Синоним сифаттар. | 1 | 16.11 | | |
| 29 | Телмәр үҫтереү.Инша Башҡортостан дуҫлыҡ иле | | 17.11 | | |
| 30 | Сифаттар буйынса йомғаҡлау. | | 22.11 | | |
| 31 | Өйрәтеү диктанты | 1 | 23.11 | | |
| 32 | Һан | 5 | | | |
| 33 | Һан тураһында ҡабатлау | 1 | 24.11 | | |
| 34 | Һан төркөмсәләре. | 1 | 29.11 | | |
| 35 | Һандарҙың дөрөҫ яҙылышы. Үлсәү һүҙҙәре. | 1 | 30.11 | | |
| 36 | Һандарҙың һөйләмдәге роле | 1 | 01.12 | | |
| 37 | Һандар буйынса йомғаҡлау. | 1 | 06.12 | | |
| 38 | Телмәр үҫтер.Изложение Валерий Чкалов | 1 | 07.12 | | |
| | Алмаш | 5 | | | |
| 39 | Алмаш тураһында төшөнсә. Алмаш төркөмсәләре. | 1 | 08.12 | | |
| 40 | Алмаштарҙың килеш менән үҙгәреше. Мин,һин,ул ,был,шул алмаштарының килеш менән үҙгәреше. | 1 | 13.12 | | |
| 41 | Минеке, һинеке алмаштарының килеш менән үҙгәреше | 1 | 14.12 | | |
| 42 | Кемдер, ниҙер, тегелер, алмаштарының килеш менән үҙгәреше. | 1 | 15.12 | | |
| 43 | Телм. үҫтер. Р.Ишбулатовтың “Буйһонмаҫ ихтыяр” картинаһы буйынса инша | 1 | 20.12 | | |
| 44 | Бүлек буйынса йомғаҡлау. Иҫкәртмәле диктант | 1 | 21.12 | | |
| 45 | Контроль диктант | 1 | 22.12 | | |
| 46 | Хаталар өҫтөндә эш.Тест һорауҙарына яуаптар | 1 | 27.12 | | |
| | Ҡылым | 14 | | | |
| 47 | Ҡылым буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау. | 1 | 28.12 | | |
| 48 | Ҡылым төркөмсәләре | 1 | 29.12 | | |
| 49 | Исем ҡылым | 1 | 3-сө сирек 17.01 | | |
| 50 | Уртаҡ ҡылым | 1 | 18.01 | | |
| 51 | Сифат ҡылым | 1 | 19.01 | | |
| 52 | Сифат ҡылымдың үткән, хәҙерге һәм киләсәк заманы | 1 | 24.01 | | |
| 53 | Сифат ҡылымдың исем урынында килеүе | 1 | 26.01 | | |
| 54 | Телмәр үҫтереүи Изложение Сәскә-сәғәттәр | | 31.01 | | |
| 55 | Хәл ҡылым | 1 | 01.02 | | |
| 56 | Хәл ҡылым төрҙәре | 1 | 02.02 | | |
| 57 | Ҡылым төркөмсәләре буйынса йомғаҡлау | 1 | 07.02 | | |
| 58 | Телмәр үҫтер. Өйрәтеү иншаһы “Салауат һәйкәле”. | 1 | 08.02 | | |
| 59 | Ҡылым йүнәлештәре | 1 | 09.02 | | |
| 60 | Ҡылым күләмдәре | 1 | 14.02 | | |
| 61 | Ҡылым рәүешлеге. | 1 | 15.02 | | |
| 62 | Өйрәтеү диктанты | 1 | 16.02 | | |
| 63 | Хаталар өҫтөндә эш Ҡылым темаһы буйынса йомғаҡлау | 1 | 21.02 | | |
| | Рәүеш | 6 | | | |
| 64 | Рәүеш тураһында төшөнсә | 1 | 22.02 | | |
| 65 | Рәүеш төркөмсәләре | 1 | 28.02 | | |
| 66 | Сифат менән оҡшаш һәм айырмалы яҡтары | 1 | 01.03 | | |
| 67 | Рәүеш дәрәжәләре. | | 02.03 | | |
| 68 | Рәүештәрҙең яһалышы һәм дөрөҫ яҙылышы. | 1 | 07.03 | | |
| 69 | Бүлек буйынса йомғаҡлау. | 1 | 09.03 | | |
| 70 | Телмәр үҫтер. Изложение Айыу мажаралары. | | 14.03 | | |
| | Теркәүестәр | 3 | | | |
| 71 | Теркәүестәр тураһында төшөнсә. Теркәүестәрҙең бүленеше | 1 | 15.03 | | |
| 72 | Теркәүестәрҙең дөрөҫ яҙылышы. | 1 | 16.03 | | |
| 73 | Аңлатмалы диктант | 1 | 21.03 | | |
| 74 | Контроль диктант | 1 | 22.03 | | |
| 75 | Бүлек буйынса ҡабатлау. Тест һорауҙарына яуаптар | 1 | 23.03 | | |
| | Бәйләүес | 3 | 4-се сирек | | |
| 76 | Бәйләүестәр тураһында төшөнсә. | 1 | 04.04 | | |
| 77 | Бәйләүестәрҙең бүленеше | 1 | 05.04 | | |
| 78 | Бүлек буйынса ҡабатлау | 1 | 06.04 | | |
| 79 | Телм. үҫтер.Б.Домашниковтың “Май.Яҙ” картинаһы буйынса инша | 1 | 11.04 | | |
| | Киҫәксәләр | 4 | | | |
| 80 | Киҫәксәләрҙең телмәрҙәге вазифаһы | 1 | 12.04 | | |
| 81 | Киҫәксәләрҙең бүленеше һәм дөрөҫ яҙылышы | 1 | 13.04 | | |
| 82 | Киҫәксәләрҙең дөрөҫ яҙылышы | 1 | 18.04 | | |
| 83 | Бүлек буйынса йомғаҡлау | 1 | 19.04 | | |
| 84 | Телмәр үҫтер. Инша“Ауылымдың аҫыл кешеләре” | 1 | 20.04 | | |
| 85 | Мөнәсәбәт һүҙҙәр тураһында төшөнсә | 2 | 25.04 | | |
| 86 | Мөнәсәбәт һүҙҙәрҙең синтаксик роле, телмәрҙә ҡулланышы | 1 | 26.04 | | |
| 87 | Ымлыҡтар, телмәрҙәге вазифалары, төрҙәре | 1 | 27.04 | | |
| 88 | Ымлыҡтарҙың дөрөҫ яҙылышы | 1 | 02.04 | | |
| 89 | Оҡшатыу һүҙҙәре | 1 | 03.05 | | |
| 90 | Ярҙамсы һүҙҙәрҙе ҡабатлау | 1 | 04.05 | | |
| 91 | Өйрәтеү диктанты | 1 | 10.05 | | |
| 92 | Контроль диктант | 1 | 11.05 | | |
| 93 | Хаталар өҫтөндә эш | 1 | | | |
| | Үтелгәндәрҙе ҡабатлау | 4 | | | |
| 94 | Лексика буйынса ҡабатлау | 1 | 16.05 | | |
| 95 | Морфология, исем, ҡылым буйынса ҡабатлау.. | 1 | 17.05 | | |
| 96 | Сифат, рәүештәр буйынса ҡабатлау | 1 | 18.05 | | |
| 97 | Һан, алмаштар буйынса ҡабатлау | 1 | 23.05 | | |
| 98 | Телмәр үҫтереү.Ижади эш. Йәмле йәй | 1 | 24.05 | | |
| 99 | Морфологик анализ | 1 | 25.05 | | |
| 100 | Тест һорауҙарына яуаптар. | 1 | 30.05 | | |
| 101 | Йомғаҡлау | 1 | 31.05 | | |
| 102 | | | | | |