Просмотр содержимого документа
«Праздник прощания с букварем (Букубаар, баьыыба)»
Баһыыба, букубаар!
- Аламай күммүт сарыала
Арчылаатын бүгүҥҥү күнү!
Мин бүгүн үөрэнэ кэллим,
Ааҕарга, суруйарга дьулуһуом.
Үгүс билиини ылан барарга
Мин бэлэммин...
- Биһиэхэ бүгүн ыалдьыттар кэллилэр. Ыалдьыттарбыт диэки хайыһан дорооболоһуоҕуҥ.
- Бүгүн биһиги тугу сатыырбытын, билэрбитин барытын көрдөрө сатыахпыт. Уруокпутун саҕалыаҕыҥ.
- Маҥнай саҥарар органнарбытын эрчийиэҕин, хатылааҥ
Со-со-со – собо буһан сырдьыгыныыр
Ха-ха-ха – хатыҥ үүнэн турар
Ти-ти-ти – тииҥ маска олорор
Бу-бу-бу – букубаар бастакы кинигэм
Ааспыт уруоктарга тугу барбыппытын хатылаан ылыаҕыҥ.
Дорҕоон уонна буукуба туох уратылаахтарый?
Саха тылын алфавитыгар хас буукуба баарый?
Саха тылыгар хас аһаҕас дорҕоон баарый?
Хас уһун аһаҕас баарый?
Хас дифтонг баарый?
Ханнык аһаҕас дорҕоону бэлиэтиир аһаҕастар нуучча тылыттан киирбиттэрэй?
Онтон дорҕоону бэлиэтээбэт буукубалар бааллар дуу?
Бу ханнык сурук бэлиэтэй? Кини ханна турарый?
- Оҕолор, бугун биһиэхэ үөрүүлээх күн. Бастакы кинигэбитин букубаары бүтэрэн быраһаайдаһар күммүт буолар. Бу үөрүүлээх күнүнэн күндү оҕолору, түрөппүттэри, ыалдьыттары эҕэрдэлиибин!
- Ханнык баҕарар врач, агроном, учуутал, летчик, инженер, ученай, бу биһиги төрөппүттэрбит – оскуолатааҕы олохторун, букубаартан саҕалаабыттара. Ол иһин букубаардар араас норуоттар тылларынан бэчээттэнэн тахсаллар. Саха бастакы букубаарын Семен Андреевич Новгородов айыаҕыттан, 98 сыл ааста. Ити сыллар усталарыгар кини олус элбэхтик уларыйда, үгүс көлүөнэ дьону үөрэттэ. Ол эрээри, кини кылаабынай соруга – оҕолору ааҕарга үөрэтиитэ, хаһан да уларыйбат.
- Көрүҥ эрэ, биһиэхэ бүгүн букубаарбыт бэйэтэ эмиэ ыалдьыттыы кэлбит?
Б – Күндү оҕолор! Мин эһигини кытта быраүаайдаһаары, эһиги ааҕар, суруйар буолбут үөрүүгүтүн үллэстээри кэллим. Бастатан туран эһиги мин буукубаларбын барытын билбиккитинэн, ааҕар, суруйар буолбуккутунан эҕэрдэлиибин!
Билигин аны миигин билиигитинэн үөрдүөхтээххит (букубаар иһиттэн сорудахтары хостуур).
1 сорудах – сүһүөхтэри холбоон тыллары таһаарын.
2 сорудах – тыллары дьаарыстаан этии оҥоруу.
3 сорудах – уруһуйга этии оҥоруу.
4 сорудах – ааҕыы. (лиистэри түҥэтэр)
5 сорудах – Миэхэ 7 устуука “Тоҕо?” диэн ыйытыыга хорйдуур тыллары этиҥ.
Букубаар: Күндү_________1_________1 кылаас оҕолоро!
Эһигини__________2______ күнүнэн итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибин. Баҕарабын үөрэххитигэр _________3_______ ситиһиини, өссө да _________4___ ааҕаҥҥыт билиилээх дьон буолуҥ! Сорудахтары бары толорбуккутунан эҕэрдэлиибин.
Вия
Мин А диэни билэбин
Үөһэ өттө уһуктаах,
Алын өттө атахтаах,
Ортотунан туорайдаах.
Алина
Мин О диэни билэбин,
Оҕуруо курдук төкүнүк,
Оҕурсу курдук бөкүнүк,
Уобуруччу курдук төгүрүк.
Сардаана
Мин Ж диэни билэбин,
Дып-дыыгынас саҥалаах,
Хомурдуоска маарынныыр,
Аахтахха да атаҕа
Алта буола туруоҕа
Бары:
Махтанабыт, букубаар!
Ырыа “Саҥа дьыл”
Ырыа “Чугдаарыйар чуораанчык”
Букубаар:
Доҕотторбун, саха тылы уонна литература ааҕыытын эһиэхэ туттарабын, эһиги кинилэри эмиэ маннык харыстаан, таптаан илдьэ сылдьын, кинилэр эмиэ эһиэхэ элбэх билиини биэриэхтэрэ!
Баһыыбаларыҥ!
Үөрэнээчилэрбэр, бу букубаары бүтэрбиппит түмүгүнэн анал аат туттарыам.
“Саамай бастыҥ кэпсээнньит” – Дмитриева Алина
“Саамай тэтимнээх ааҕааччы” – Новгородова вия
“Саамай өйдөөн ааҕааччы” – Варламова Сардаана
Тыл барар алын сүһүөх кылаастарын метод холбоһук салайааччытыгар Северьянова Айталина Николаевнаҕа;
Тыл барар оскуола дириэктэрин үөрэх чааһыгар солб. Таркайцева НФ;
Тыл барар оскуола дир. Иитии үлэтигэр солбуйааччыга Егорова Оксана Петровнаҕа;
Тыл барар оскуола иннинээҕи сүһүөх дириэктэри солбу йааччытыгар Цыпандина Татьяна Евгеньевнаҕа;
Билигин бэйэлэрин эҕэрдэлэрин тиэрдиэхтэрэ саамай күндү дьоннут, төрөппүттэргит. (Варламова Ж.А.)
Манан бүгүҥҥү мероприятиебыт түмүктэнэр. Биһиги үөрүүбүтүн үллэстэ кэлбиккитигэр, күүс-көмө буолбуккутугар махтанабыт!