Презентация "Муса Джалиль"

МУСА ҖӘЛИЛ

1906-1944

МУСА ҖӘЛИЛ

МУСА ҖӘЛИЛ

Татар халкының бөек улы, герой шагыйрь Муса Җәлил (Муса Мостафа улы Җәлилов) 1906 нчы елның 15 нче февралендә крестьян гаиләсендә алтынчы бала булып дөньяга килә.

Великий сын татарского народа, поэт-Герой Муса Джалиль (Муса Мустафович Джалилов) родился 15 февраля 1906 года шестым ребенком в крестьянской семье.

МУСА ҖӘЛИЛНЕҢ ТУГАН АВЫЛЫ МОСТАФА Оренбург өлкәсе

РОДИНА МУСЫ ДЖАЛИЛЯ – ДЕРЕВНЯ МУСТАФА ОРЕНГБУРГСКОЙ ОБЛАСТИ

ӘНИСЕ РӘХИМӘ АПА

ӘТИСЕ МОСТАФА АБЫЙ

ОТЕЦ МУСТАФА АБЫЙ

МАТЬ РАХИМА АПА

МУСАНЫҢ УКУ ЕЛЛАРЫ

Муса 6 яшеннән авыл мәктәбенә укырга керә, гаилә шәһәргә күчкәч, укуын «Хөсәения» мәдрәсәсендә дәвам иттерә. Мәдрәсә елларында (1914—1917) матур әдәбият әсәрләрен яратып укый, үзе дә шигырьләр язып, аларны мәдрәсәдәге кулъязма журналга урнаштыра бара.

С 6 лет Муса поступил в сельскую школу, а когда семья переехала в город, продолжил обучение в медресе «Хусаиния». В годы учебы в медресе (1914-1917) увлекся чтением произведений художественной литературы, сам писал стихи и помещал их в рукописном журнале медресе.

МОСТАФА АВЫЛЫ МӘКТӘБЕ

МУСТАФИНСКАЯ СЕЛЬСКАЯ ШКОЛА

РАБФАКТА УКУ ЕЛЛАРЫ

1922 нче елның көзендә М. Җәлил Казанга килә. Башта ул «Татарстан» газетасы редакциясендә эшли, ә 1923 елдан Татрабфакта укый башлый.

Осенью 1922 года М. Джалиль приехал в Казань. Сначала он работал в редакции газеты» Татарстан", а с 1923 года стал учиться на татрабфаке.

МУСА ҖӘЛИЛ КОММУНИСТЛАР ПАРТИЯСЕНДӘ

1929 нчы елда Мәскәү университеты партия оешмасы студент Муса Җәлилне Коммунистлар партиясе сафына кабул итте.

В 1929 году партийная организация Московского университета приняла студента Мусу Джалиля в ряды Коммунистической партии.

СУГЫШ ЕЛЛАРЫ

1941 нче елның июль аенда М. Җәлил армиягә алына. Башта ул Казан гарнизоны хәрби частендә рядовой кызылармеец булып хезмәт итә, аннары Курск өлкәсендәге политработниклар әзерли торган алты айлык курсларга укырга җибәрелә.

В июле 1941 года М. Джалиль был призван в армию. Сначала он служил рядовым красноармейцем в воинской части Казанского гарнизона, затем был направлен на шестимесячные курсы подготовки политработников в Курской области.

Курск өлкәсенә фашист гаскәрләре якынлашкач, курслар Татарстанның Минзәлә шәһәренә эвакуацияләнә. 1941 елның декабрендә курсларны тәмамлагач, өлкән политрук М. Җәлил Мәскәү аша фронтка китә .

С приближением фашистских войск к Курской области курсы были эвакуированы в город Мензелинск. В декабре 1941 года после окончания курсов старший политрук м. Джалиль через Москву отправился на фронт.

ТОТКЫНЛЫКТА

1942 нче елның июнендә Волхов юнәлешендә барган канлы сугышлар вакытында, аларның часте чолганышта калып, М. Җәлил каты яраланган хәлендә дошман кулына эләгә.

В июне 1942 года во время кровопролитных боев на Волховском направлении, когда их части оказались в окружении, м. Джалиль был тяжело ранен и попал в руки врага.

1944 елның 25 августында Плетцензее төрмәсендә Муса Җәлилов һәм аның көрәштәшләре җәзалап үтерелә.

25 августа 1944 года в тюрьме Плетцензее Муса Джалилов и его соратники были казнены.

«МУСА ҖӘЛИЛ МУЗЕЕ»

Муса Җәлил музее ике янәшә квартирны биләп тора. Музей фонды составында: М.Җәлил тормышы һәм иҗат юлына багышланган басмалар, М.Җәлилнең басма әсәрләре, шагыйрьнең шәхси фотографияләре, хатлары, Советлар Союзы һәм Ленин премиясе лауреаты грамоталары саклана.

Музей Мусы Джалиля занимает две смежные квартиры. В составе фонда музея хранятся: издания, посвященные жизни и творчеству М. Джалиля, печатные произведения М. Джалиля, личные фотографии, письма поэта, грамоты лауреатов Советского Союза и Ленинской премии.

Һәр елны 15 нче февраль көнне М.Җәлилнең фашистларда пленда булган чакта язылган “Моабит дәфтәрләре” тәкъдим ителә.

Ежегодно 15 февраля демонстрируются” Моабитские тетради " М. Джалиля, написанные им во время пребывания в фашистском плену.

«МОАБИТСКИЕ ТЕТРАДИ " - ВЕРШИНА ПОЭЗИИ МУСЫ ДЖАЛИЛЯ. В МОАБИТСКИХ СТИХАХ ЧЕРЕЗ ЛИЧНЫЕ ОБРАЗЫ, ПЕРЕЖИВАНИЯ, ФИЛОСОФСКИЕ РАЗМЫШЛЕНИЯ ПОЭТА С НЕОБЫКНОВЕННОЙ ЭМОЦИОНАЛЬНОЙ СИЛОЙ И ХУДОЖЕСТВЕННЫМ СОВЕРШЕНСТВОМ ВОПЛОЩАЮТСЯ ВЕЛИЧИЕ, БЕССТРАШИЕ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО ДУХА, ВЕРА В ТОРЖЕСТВО СПРАВЕДЛИВОСТИ И ИСТИНЫ, БЕЗГРАНИЧНАЯ ЛЮБОВЬ К РОДИНЕ, РОДНОМУ НАРОДУ.

«МОАБИТ ДӘФТӘРЛӘРЕ» - ҖӘЛИЛ ПОЭЗИЯСЕНЕҢ ИҢ ЮГАРЫ НОКТАСЫ. МОАБИТ ШИГЫРЬЛӘРЕНДӘ ШАГЫЙРЬНЕҢ ШӘХСИ ОБРАЗЫ, КИЧЕРЕШЛӘРЕ, ФӘЛСӘФИ УЙЛАНУЛАРЫ АША КЕШЕ РУХЫНЫҢ БӨЕКЛЕГЕ, КУРКУСЫЗЛЫГЫ, ГУМАНИСТИК ТАБИГАТЕ, ГАДЕЛЛЕК ҺӘМ ХАКЛЫК ТАНТАНАСЫНА ЯКТЫ ЫШАНЫЧЫ, ТУГАН ИЛЕНӘ, ТУГАН ХАЛКЫНА ЧИКСЕЗ МӘХӘББӘТЕ ГАҖӘЕП ЗУР ЭМОЦИОНАЛЬ КӨЧ ҺӘМ СӘНГАТЬЧӘ КАМИЛЛЕК БЕЛӘН ГӘҮДӘЛӘНӘ.

Әсирлектә күрсәткән батырлыгы һәм туган илгә тугры калганы өчен Муса Җәлилгә 1956нчы елның 2нче феврале Указы белән Советлар Союзы Герое исеме бирелә, ул Ленин ордены белән бүләкләнә.

За мужество, проявленное в плену, и верность Родине указом от 2 февраля 1956 года Мусе Джалилю присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина.

“ Моабит дәфтәре” шигырьләр циклы өчен – Ленин премиясе лауреаты исеменә лаек була.Аңа кадәр,аннан соң да берьюлы бу ике югары бүләкне алган кеше булмады,андый шәхес Муса Мостафа улы Җәлил генә иде.

За цикл стихов” Моабитская тетрадь " удостоен звания лауреата Ленинской премии.Ни до,ни после него не было человека, получившего сразу две эти высокие награды, такой личностью был только Муса Мустафович Джалиль.