Презентация по роману Д.Юлтыя "Кровь"

Хәйерле иртә!

Асҡыс һүҙҙе билдәләгеҙ:

Йөҙ вә мең саҡрым һуҙылған

Киң фронтта ҡан аға,

Йәнҡыярҙар унда асҡан

Ит вә ҡандан ҙур баҙар!

Ҙур пожар, ҡандан баҙар!..

Дауыт Юлтыйҙың “Ҡан” романында күтәрелгән проблемаларҙың бөгөнгө көндә актуаллеге

(Дауыт Юлтыйҙың “Ҡан” романы буйынса йомғаҡлау дәресе)

Маҡсат:

• Д.Юлтыйҙың “Ҡан” романын өйрәнеү.
• ” Ҡан ” романында күтәрелгән проблемаларҙы асыҡлау.
• Күтәрелгән проблемаларға бөгөнгө көн күҙлегенән байҡау яһау.

«...Һуғыш – империяларын киңәйтер өсөн – батшаларға, чиндарын арттырыр, дан ҡаҙаныр өсөн – генералдарға, тауарҙарын күберәк үткәрер, кеҫәләрен ҡалынайтыр өсөн капиталистарға кәрәк. Ә беҙҙең ағай-энегә – эшсе-крәҫтиәнгә унан ни файҙа ? Бер файҙа ла юҡ. Ә һуғышта кемде ҡыралар тиһәң – беҙҙең ағай-энене. Ә күпме кеше өйөнә эшкә яраҡһыҙ булып зәғифләнеп ҡайта ? Һуғыш бөткәс, улар өсөн кем ҡайғыртыр, хәстәрлек күрер тип уйлайһығыҙ ?..» (255-се бит)

Сәйәси проблемалар

“ Һуғыш – ул ҡан, үлем, ҡайғы-хәсрәт, кешеләрҙең яфа-ғазаптары, емереклектәр, уңалмаҫ яралар”. Шундай һуғыш нимәгә кәрәк?

«…Тимашев бик й әш, ҡыҙҙар төҫлө бер малай. Тауышы нәҙек, биттәре саф, күҙҙәре сабыйлыҡтан да сығып бөтмәгән. Хәйләһеҙ ҡарайҙар. Ә бармаҡтары, ҡыҙҙар бармағы кеүек, нәҙек һәм нәфистәр. Уның төҫөнә һәм ҡулдарына ҡарағанда, үҙ ғүмерендә ул ауыр эш тотмаған. Ләкин ул бармаҡтар менән мылтыҡ тоторға, уның менән атырға ҡалай өйрәнгәндер, беҙ уға барыбыҙ ҙа ғәжәпләндек...» (80-се бит)

Әҙәп-әхлаҡ проблемалары

Ниндәй генә һуғыш булмаһын, ҡасып ҡалыусылар булған

« ...Бында беҙҙең мосолмандарға ғаилә мәсьәләһе ҡыйын, бына балаларҙы үҫтерәһең, улар кеше булалар, уҡып сығалар, егеттәребеҙ рус ҡыҙҙарына өйләнәләр, ҡыҙҙарыбыҙ рус офицерҙарына кейәүгә сығалар. Ғаиләһе ҡалай төҙөлһә, дине шулай була, христиан диненә ислам динен алмашалар. Ата-әсә булған кешеләр яңғыҙҙары ҡөрьәндәре эргәһендә тороп ҡалалар...» (176-сы бит)

Ғаилә, тормош-көнкүреш проблемаһы

“ Егеттәребеҙ рус ҡыҙына өйләнәләр,ҡыҙҙарыбыҙ рус офицерҙарына кейәүгә сығалар. Ғаиләһе ҡалай төҙөлһә, дине шулай була…” Мостафа Ҡарашайский (“Ҡан” романы)

Һығымта:

• Һуғыш бер ҡасан да, бер кемгә лә кәрәк түгел.
• Беҙ,егеттәр,киләсәктә ил һаҡсылары булараҡ, физик һәм рухи яҡтан көслө булырға тейешбеҙ.
• Ир-егет үҙ ғаиләһен,тыуған төйәген, Республикаһын, Ватанын һәр саҡ һаҡларға әҙер булырға тейеш.
• Башҡорт егеттәре башҡорт ҡыҙҙары менән ғаилә ҡорһон!

Рефлексия:

• Дәрестә мин ниндәй яңылыҡ алдым?
• Алған белемем киләсәктә ҡайҙа кәрәк буласаҡ ?

проблемалар

Сәйәси

Тормош-көнкүреш

Әҙәп-әхлаҡ

Өйгә эш: 1. Д.Юлтыйҙың «Ҡарағол» драмаһын уҡырға. 2. «Ерҙе тартып алалар, ерҙе һатып алалар...» темаһына презентация эшләргә. 3. «Ҡарағол» драмаһынан өҙөк сәхнәләштерергә.