Презентация "Жизнь и творчество Х. Б. Андрухаева"

Еутых Аскэр Унэмк I э гъэцэк I эн я 5-рэ класс

Зыгъэхьазырыгъэр: к I элэегъаджэу Щыщэ Ж.Л

• Зыгъэхьазырыгъэр: к I элэегъаджэу Щыщэ Ж.Л

Тхак I оу Еутыхым ыц I э къыхэгъэщ

• Аслъан

• Аскэр

• Мурат

Еутых Аскэр ипортрет къэгъэнаф

Сыд илъэса Еутых Аскэр къызыхъугъэр?

• 1916

• 1925

• 1915

Аскэр иусэу зэдгъэш I агъэм сыда ыц I эр?

• «Нурбый»

• «Арамбый»

• «Налбый»

Усэу «Налбый» зыфи I орэр сыда зыфэгъэхьыгъэр?

• Пц I ыусхэмрэ шъхьахынэхэмрэ

• Шъэогъуныгъэмрэ гук I эгъумрэ

• Пшъэшъэ хъупхъэмэ афэгъэхьыгъ

Налбый иш сыда ыц I эр?

• Мишка

• Гришка

• Тхъожый

Сыд фэдэ литературнэ ш I ык I э амала Еутыхым усэм щигъэфедагъэхэр?

• Диалогыр

• Зэгъэпшэныр, рифмэр

• Баснэр

Сыд фэдэ плъышъуац I а Мишкэ епхьыл I эн плъэк I ыщтхэр?

Андырхъое Хъусен (1920 – 1941)

Хъусенэ гъэтхапэм и 2-м 1920-рэ илъэсым Хьакурынэхьаблэ къыщыхъугъ

«Колхоз быракъым» Хъусенэ фэгъэхьыгъэу къыхиутыгъагъэр

Хъусенэ лагерым к1уагъэ.

Андырхъое Хъусенэ Мамхыгъэ НСШ-м ч I эс еджак I омэ ащыщ.К I элак I эу дэгъоу I оф зыш I энэу езгъэжьагъэмэ ащыщ. Андырхъое Хъусен мыгъэрэ илъэс еджэныр дэгъоу къыухыгъ. Предметэу зэджэрэ пстэумк I и дэгъухэр и I эх. Общественнэ I офэу еджап I эм щызэрахьэрэмэ чанэу ахэлажьэ. Андырхъое Хъусены ихьатырк I э литкружокэу НСШ-м и I эм дэгъоу I оф ыш I эу ыгъэпсыгъ. Хъусен дэгъоу зэреджагъэм фэдэ къабзэу ипсауныгъи гъэпытагъэ зэрэхъунэу хэкум ипионер лагерэу къызэ I уахыгъэм агъэк I уагъэу джы зегъэпсэфы.

Хъусенэ педагогическэ техникумэу зыщеджагъэр

Хъусенэрэ Жэнэ Къырымызэрэ

Еджэныр къызеухым 1940-рэ илъэсым дзэм ащэ. Сталининградскэ военнэ-политическэ училищэм еджак1о агъак1о .

Бэдзэогъум и 22-м

1941 илъэсым

Хэгъэгу зэошхо къежьэ,

Хъусенэ дзэм мак1о.

1941-рэ илъэсым I оныгъом и 8 Хъусенэ заом зыдехьы.

Къэзыухъурэигъэ нэмыцмэ апсэ I уехы,

Хъусени ыпсэ егъэ I ылъы.

Украинэр. Дьяково. Хъусенэ зыщыфэхыгъэ ч I ып I эр.

Хъусенэ винтовкэу заом щи I ыгъыгъэр зыфагъэшъошэжьыгъэхэр.

Алексей Гордиенкэр

Николай

Ильиныр

Хъусенэ и I ашэ Н. Ильиным ы I ыгъэу.

Хъусенэ къыфагъэшъошагъэхэр

Орден Ленина

Медалэу Золотая Звезда

Хъусенэ педучилищэу зыщеджагъэм ыц I э ехьы

Хьакурынэхьаблэ Хъусенэ музееу къыфызэ I уахыгъэр

Хъусенэ зыщагъэ I ылъыгъэм тет саугъэтыр

Жэнэ Къырымызэ Хъусенэ фэгъэхьыгъэ тхылъэу къыдигъэк1ыгъэр

Хъусенэ фэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр:

• Кэстэнэ Дмитрий иповестэу «Батыр», ипоэмэу «Батыр»
• Пэрэныкъо Мурат иочеркэу «Патриот унагъу»

• Жэнэ Къырымызэ иусэу «Андырхъое Хъусен иорэд», повестэу «Андырхъое Хъусен»

• Яхъул I э Сэфэр ипоэмэу «Хъусен»

• Хьэдэгъэл I э Аскэр ипоэмэу «Л I ыхъужъ»
• Мэщбэш I э Исхьакъ ипоэмэу «Сшынахьыжъ»

«…Тхъагъом сыгу ш I угъэм фегъэпсэушъ,

Чэфыныгъэ щы I ак I эм иорэд зезгъэ I этэу,

Сэ къэс I ощт зэпысымгъэоу…»

Андырхъое Хъусен

«…Сыдыгъуи гъаш I эм сэ сык I эхъопсыщт.

Жъыгъо, зэгъаш I э, бэны I ур сигугъоп.

Сыфаеп сыл I энэу, сыщы I э сш1оигъу…»

Андырхъое Хъусен

«… I офш I энк I э сыбланэу, пц I ашхъом фэдэу

орэд ныбжьык I эхэм къадас I оу сахэтмэ сш I оигъу…»

Андырхъое Хъусен

Хэта непэ тхак I оу нэ I уасэ тызфэхъугъэр?

Андырхъое Хъусенэ хэт щыща?

• Поэт, л I ыхъужъ

• Ш I эныгъэлэжь

• Зэол I

Хъусенэ чылэу зыдэщыщыр къэгъэнаф

• Хьатикъуай

• Хьалъэкъуай

• Хьакурынэхьабл

Хъусенэ сыд фэдэ л I ыгъа зэрихьагъэр?

• Пыимэ язаорэ ыпсэ ыгъэт I ылъыгъ

• Усэхэр дэтэу тхылъ къыдигъэк I ыгъ.

• К I элэегъэджэ ц I эры I о хъугъэ

Хъусенэ иусэу шъузэджагъэм сыда ыц I эр?

• « Гъатхэ»

• «К1ымаф»

• «Бжыхьэ»

Сыда усэу «Бжыхьэ» зыфи I орэр зыфэгъэхьыгъэр?

• Дунаеу тыкъэзыуцухьэрэм, ащ къыздихьырэ I офыгъохэм афэгъэхьыгъ

• Псэушъхьэмэ афэгъэхьыгъ

• К I элэ ныбжьык I эмэ афэгъэхьыгъ

Унэмк I э гъэцэк I эн

• Андрыхъое Хъусенэ ищы I эныгъэ ык I и итворческэ гъогу. Н. 173-174

• Усэу «Бжыхьэ» н.174

• Л I ыгъэм фэгъэхьыгъэу гущы I эжъ лъаузэ къэшъутх.

• Усэм бжыхьэм исурэтэу шъунэгу къык I игъэуцорэр сурэт къэшъуш I .