Презентация "Тұйық етістік"

Сабақтың тақырыбы:

Тұйық етістікті қайталау

Сабақтың мақсаты:

• Білімділік: Тұйық етістік туралы алған білімдерін жаттығулар орындау арқылы пысықтау. Тұйық етістіктің түрленуін еске түсіру.
• Дамытушылық: Оқушылардың ойлау, сөйлеу дағдыларын қалыптастыру, өз беттерінше жұмыстануға үйрету.
• Тәрбиелік: Елін, Отанын сүюге, қорғауға тәрбиелеу. Қазақтың салт-дәстүрлерін қастерлеуге, Наурыз мерекесін білуге үйрету.

Саяхат сабақ:

Етістік

Етістіктің шақтары

Етістіктің райлары

Тұйық етістік

Етістік ауылы

Есімше, көсемше, шақтары, райлары, етіс

Не істеді? Не қылды?

• Тапсырма:

Дара, күрделі

Тұйық етістік

Етістік

Туынды, негізгі

Баяндауыш

Заттың қимылын білдіреді.

Етістіктің шақтары ауылы

• Тапсырма.
• Берілген семантикалық картаны толтырыңдар.

Мысалдар

Осы шақ

Жыртып жүр

Жазып отыр

Өткен шақ

Келер шақ

Барар

Келмекші

Айтыппын

Оқыған едік

Келесіңдер

Барғанмын

Келіп отыр

Келіп кетпек

Етістіктің райлары ауылы

• Тест

1. Етістіктің неше райы бар?

• 1;
• 3
• 4

2. Шақ арқылы жасалатын райды атаңдар.

• Ашық рай
• Шартты рай
• Қалау рай

3. –са, -се қай райдың жұрнақтары?

• Бұйрық рай
• Шартты рай
• Қалау рай

4. “Барайын” етістігі қай райға жатады?

• Бұйрық рай
• Ашық рай
• Шартты рай

5.Тілек, ниетті білдіретін райдың түрі.

• Шартты рай
• Қалау рай
• Ашық рай

Тұйық етістік ауылы

Заттанған тұйық етістіктердің мағынасын ашу:

Көсеу

Тұсау

Жасау

Сабау

Қашау

Егеу

Ою

Заттанған тұйық етістіктер:

• көсеу (отты, шоқты көсейтін құрал)
• сабау (жүнді сабайтын таяқ)
• егеу (темірді егейтін құрал)
• жасау (қызға жиналған дүние-мүлік)
• қашау (ағашты кесетін, жонып, қырнайтын құрал)
• тұсау (жылқының алдыңғы екі аяғына салатын құрал)
• ою (ойып салынған өрнек)

Тұйық етістік есімдерше түрленеді

Көптеледі

Тәуелденеді

жүгіру-лер, жарысу-лар, тексеру-лер

І. айту-ым, айту-ымыз

Септеледі

А. білу

ІІ.айту-ың, айту-ларың

І. білу-дің

айту-ыңыз, айту-ларыңыз

Б. білу-ге

Т. білу-ді

ІІІ.айту-ы

Ж. білу-де

Ш. білу-ден

К. білу-мен

Берілген тұйық етістікті түрлендір

• 1. “Оқу ” етістігін септеу;
• 2. “Алу, жазу, оқу, келу” етістігін көптеу;
• 3. “Келу” етістігін тәуелдеу.

Ребус

Мына ребусты дұрыс шешсең Қазақ тілінің негізін салушы ғалымның аты-жөнін оқисың.

Сөзжұмбақ

е

қ

т

ұ

й

ы

г

г

е

н

і

з

і

с

ы

д

н

ы

у

т

і

ү

р

д

е

л

і

к

а

р

а

Наурызға байланысты салт-дәстүрлер, ойындар

Тұйық етістігі қатысқан салт-дәстүрлер мен

ұлттық ойындарды атаңдар.

Қыз қуу

Бесікке бөлу

Сәйкестендір

• Оқып отыр шартты рай
• Келіп есімше
• Жазады көсемше
• Алған бұйрық рай
• Бар өткен шақ
• Айтқым келеді осы шақ
• Жүгірді тұйық етістік
• Ексең келер шақ
• Қуу қалау рай

Венн диаграммасы

Тұйық етістік

Есімше

Пайдаланған әдебиеттер:

1. “Қазақ тілі оқулығы”. 7-класс.

Алматы “Атамұра”-2007ж.

2. “Қазақтың салт-дәстүрлері” кітапшасы

3. “Шың” оқулығы, 2010ж.

4. “Қазақ тілі” С.М.Исаев, Алматы “Қайнар”-1993.

5. “Жаңа технологиялар” кітапшасы. Обл ИПК-2007

6. “Қазақ тілі” дидактикалық материалдар, Алматы “Рауан”,1995ж.

7. Түсіндірмелі сөздік

Назарларыңызға

рахмет!