СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Python dasturi презентация на узбекском языке

Категория: Информатика

Нажмите, чтобы узнать подробности

Python dasturi презентация на узбекском языке

Просмотр содержимого документа
«Python dasturi презентация на узбекском языке»

DASTURLASH TILI Tayyorladi R.B.Solikhova

DASTURLASH TILI

Tayyorladi R.B.Solikhova

  ADABIYOT:   1. Изучаем Python.  Марк Лутц  2. Язык программирования Python. Сузи Р.А.

ADABIYOT: 1. Изучаем Python. Марк Лутц 2. Язык программирования Python. Сузи Р.А.

DASTUR.  DASTURLASH TILI Dastur – aniq bajaruvchining instruksiyalar to’plami Dasturlash tili – dasturni yozish uchun mo’ljallangan maxsus rasmiy til (odatda EHMlar uchun) Dasturlash tili Quyi darajali Yuqori darajali

DASTUR. DASTURLASH TILI

Dastur – aniq bajaruvchining instruksiyalar to’plami

Dasturlash tili – dasturni yozish uchun mo’ljallangan maxsus rasmiy til (odatda EHMlar uchun)

Dasturlash tili

Quyi darajali

Yuqori darajali

 KOMPILYATOR va INTERPRETATORLAR Translyator – maxsus dastur bo’lib, u dastur mashina kodini bir tildan boshqa tilga o’girib beradi Kompilyator Interpretator Dastur kodini mashina tiliga darhol o’tkazib beradi. Bajaruvchi faylini yaratib beradi. Satr osti qilib dastur kodini tarjima qiladi. Operatsion tizim bilan to’g’ridan – to’g’ri ishlaydi.

KOMPILYATOR va INTERPRETATORLAR

Translyator – maxsus dastur bo’lib, u dastur mashina kodini bir tildan boshqa tilga o’girib beradi

Kompilyator

Interpretator

Dastur kodini mashina tiliga darhol o’tkazib beradi. Bajaruvchi faylini yaratib beradi.

Satr osti qilib dastur kodini tarjima qiladi. Operatsion tizim bilan to’g’ridan – to’g’ri ishlaydi.

Pythonning xarakteristikasi Interpretatsiyalangan til Aniq sintaksis To’liq universal til Erkin tarqaluvchi interpretator Ikki rejimda ishlaydi: interaktiv va dasturlashgan 4

Pythonning xarakteristikasi

  • Interpretatsiyalangan til
  • Aniq sintaksis
  • To’liq universal til
  • Erkin tarqaluvchi interpretator

Ikki rejimda ishlaydi: interaktiv va dasturlashgan

4

Ma’lumotlar va ularning turi Butun sonlar(integer)  – musbat va manfiy sonlar, shuningdek 0 ( masalan: 4, 687, -45, 0 ). Suzuvchi nuqtali sonlar (float point) – drobli sonlar  ( masalan: 1.45, -3.789654, 0.00453 ).  Izoh: butun va kasr(drob) qismlarni bo’luvchi bo’lib  nuqta(.) xizmat qiladi, vergul(,) emas. satrlar (string)  — qo’shtirnoq ichiga olingan belgilar majmui  ( masalan:

Ma’lumotlar va ularning turi

  • Butun sonlar(integer) – musbat va manfiy sonlar, shuningdek 0 ( masalan: 4, 687, -45, 0 ).
  • Suzuvchi nuqtali sonlar (float point) – drobli sonlar

( masalan: 1.45, -3.789654, 0.00453 ).

Izoh: butun va kasr(drob) qismlarni bo’luvchi bo’lib

nuqta(.) xizmat qiladi, vergul(,) emas.

  • satrlar (string) — qo’shtirnoq ichiga olingan belgilar majmui

( masalan: "ball", "What is your name?",

'dkfjUUv', '6589' ).

Izoh: Python dasturida qo’shtirnoq birtali(‘) hamda ikkitali (“) bo’lishi mumkin.

Operatsiyalar. Turli ma’lumotlar ustida amallar. IFODA 34.907 + 320.65 NATIJA 'Hi, ' + 'world :) ' 355.55699999999996 'Hi, world :) ' 'Hi, ' * 10 'Hi, ' + 15 'Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, ' XATOLIK

Operatsiyalar. Turli ma’lumotlar ustida amallar.

IFODA

34.907 + 320.65

NATIJA

'Hi, ' + 'world :) '

355.55699999999996

'Hi, world :) '

'Hi, ' * 10

'Hi, ' + 15

'Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, Hi, '

XATOLIK

Ma’lumotlar turlarini o’zgartirish int() – argumentni butun songa aylantiradi  str() – argumentni satrga aylantiradi float()  – … suzuvchi nuqta raqamiga IFODA int ( ' 56 ' ) NATIJA int (4.03) 56 int (

Ma’lumotlar turlarini o’zgartirish

int() – argumentni butun songa aylantiradi

str() – argumentni satrga aylantiradi

float() – … suzuvchi nuqta raqamiga

IFODA

int ( ' 56 ' )

NATIJA

int (4.03)

56

int ("comp 486")

4

str (56)

XATOLIK

str (4.03)

'56'

float (56)

'4.03'

56.0

float ("56")

56.0

Matematik amallar Amal Izoh + Qo’shish - Misol * Ayirish 7 + 3 Natija 10 Ko’paytirish 7 - 3 / ** 4 7 * 3 Bo’lish(haqiqiy) Darajaga ko’tarish 21 7 / 3 // 2.3333333333333335 7**3 Butun sonli bo’lish % 343 Qoldiqli bo’lish 7 // 3 2 7 % 3 1

Matematik amallar

Amal

Izoh

+

Qo’shish

-

Misol

*

Ayirish

7 + 3

Natija

10

Ko’paytirish

7 - 3

/

**

4

7 * 3

Bo’lish(haqiqiy)

Darajaga ko’tarish

21

7 / 3

//

2.3333333333333335

7**3

Butun sonli bo’lish

%

343

Qoldiqli bo’lish

7 // 3

2

7 % 3

1

Pythonning qo’llanilishi O’zgaruvchan  – ma'lum ma'lumotlar saqlanadigan xotira maydoniga havoladir

Pythonning qo’llanilishi

O’zgaruvchan – ma'lum ma'lumotlar saqlanadigan xotira maydoniga havoladir

Pythonda o’zgaruvchilar nomlari O'zgaruvchi nomi faqat raqamlar, harflar va pastki chiziqdan iborat bo'lishi mumkin; Oʻzgaruvchi nomi raqamlar bilan boshlanmaydi Ism mohiyatni tasvirlashi kerak, ya'ni. ular murojaat qilgan ma'lumotlarning maqsadi haqida gapiradigan nomlarni berishingiz kerak; O'zgaruvchi nomi til buyruqlariga mos kelmasligi kerak (zahiralangan kalit so'zlar); O'zgaruvchilar nomlari kichik harf bilan boshlanadi Ismlar 15 belgidan oshmasligi kerak; Tarjimon rejimida o'zgaruvchiga tegishli qiymatni bilish uchun uni chaqirish kifoya (nomni yozing va Enter tugmasini bosing).

Pythonda o’zgaruvchilar nomlari

  • O'zgaruvchi nomi faqat raqamlar, harflar va pastki chiziqdan iborat bo'lishi mumkin;
  • Oʻzgaruvchi nomi raqamlar bilan boshlanmaydi Ism mohiyatni tasvirlashi kerak, ya'ni. ular murojaat qilgan ma'lumotlarning maqsadi haqida gapiradigan nomlarni berishingiz kerak;
  • O'zgaruvchi nomi til buyruqlariga mos kelmasligi kerak (zahiralangan kalit so'zlar);
  • O'zgaruvchilar nomlari kichik harf bilan boshlanadi Ismlar 15 belgidan oshmasligi kerak;

Tarjimon rejimida o'zgaruvchiga tegishli qiymatni bilish uchun uni chaqirish kifoya (nomni yozing va Enter tugmasini bosing).

apples = 100 eat_day = 5 day = 7 apples = apples - eat_day * day apples 65 | " width="640"

O’zgaruvchilar bilan ishlashga misol

apples = 100

eat_day = 5

day = 7

apples = apples - eat_day * day

apples

65

|

Mantiqiy ifodalar va mantiqiy ma’lumotlar turi IFODA: Ma’nosi: “ 3 va 5 ning yig’indisi 7 dan KATTA

Mantiqiy ifodalar va mantiqiy ma’lumotlar turi

IFODA:

Ma’nosi:

“ 3 va 5 ning yig’indisi 7 dan KATTA "

Rost – True (1)

“ 3 va 5 ning yig’indisi 7 dan KICHIK "

Yolg’on – False(0)

Agar ifodani baholash natijasi faqat to'g'ri yoki noto'g'ri bo'lishi mumkin bo'lsa, unda bunday ifoda mantiqiy ifoda deyiladi.

13

Katta AB Kichik A= Katta yoki teng A=B Kichik yoki teng A " width="640"

Mantiqiy ifodalar va mantiqiy ma’lumotlar turi

Taqqoslash operatorlari

Operator

Ma’nosi

==

Ifoda

Teng

 

 

А==В

!=

 

Teng emas

А!=B

Katta

AB

Kichik

A

=

Katta yoki teng

A=B

Kichik yoki teng

A

5 # x katta 5 x # x kichik 5 x = 6 # x katta yoki teng 6 x # x kichik yoki teng 6 " width="640"

Mantiqiy ifodalar va mantiqiy ma’lumotlar turi

Python dasturlash tilida mantiqiy ifodalar bilan ishlashga misollar (sharhlar # dan keyin yoziladi):

x = 12 – 5 # bu mantiqiy operatsiya emas, lekin x

tayinlash operatsiyasi 12 - 5 ifoda natijasi

x == 4 # x teng 4

x == 7 # x teng 7

x ! = 7 # x teng emas 7

x ! = 4 # x teng emas 4

x 5 # x katta 5

x # x kichik 5

x = 6 # x katta yoki teng 6

x # x kichik yoki teng 6

8 and y # X katta 8 va Y kichik 15dan x != 0 or y 15 # X teng emas 0 yoki Y katta 15dan x or y 15 # X kichik 0 yoki Y katta 15dan " width="640"

Mantiqiy ifodalar va mantiqiy ma’lumotlar turi

Mantiqiy amallar

mantiqiy ifodalar hisoblash jarayonida mantiqiy belgilarni: True yoki False oladi.

Mantiqiy amallar: inkor etish – NOT , mantiqiy ko’paytirish – AND , Mantiqiy qo’shish – OR , eksklyuziv “yoki” – XOR .

Misollar: ( # belgisidan so’ng izoh yozilgan):

x = 8 y = 13

x == 8 and y # X teng 8 va Y kichik 15dan

x 8 and y # X katta 8 va Y kichik 15dan

x != 0 or y 15 # X teng emas 0 yoki Y katta 15dan

x or y 15 # X kichik 0 yoki Y katta 15dan

MA’LUMOTLARNI KIRITISH VA CHIQARISH - o’rnatilgan funksiyalar yordamida amalga oshiriladi:  Kiritish:   input ( parametrlar )  Chiqarish:    print ( parametrlar )

MA’LUMOTLARNI KIRITISH VA CHIQARISH

- o’rnatilgan funksiyalar yordamida amalga oshiriladi:

Kiritish: input ( parametrlar )

Chiqarish: print ( parametrlar )

input( 'Введите число:' ) Введите число: 10 '10' int(input( 'Введите число:' )) Введите число: 10 10 float(input( 'Введите число:' )) Введите число: 10 10.0 input() 1234 '1234' input() Hello World! 'Hello World!' 3. Тип данных - строчный input( 'Введите номер карты:' ) Введите номер карты: 98765 '98765' input( 'Введите имя:' ) Введите имя: Иван 'Иван' 4. Присвоение значения переменной name = input ( 'Введите Ваше имя:' ) Введите Ваше имя: Мария name 'Мария' " width="640"

Ввод данных

2. Параметр - приглашение

1.

input( 'Введите число:' )

Введите число: 10

'10'

int(input( 'Введите число:' ))

Введите число: 10

10

float(input( 'Введите число:' ))

Введите число: 10

10.0

input()

1234

'1234'

input()

Hello World!

'Hello World!'

3. Тип данных - строчный

input( 'Введите номер карты:' )

Введите номер карты: 98765

'98765'

input( 'Введите имя:' )

Введите имя: Иван

'Иван'

4. Присвоение значения переменной

name = input ( 'Введите Ваше имя:' )

Введите Ваше имя: Мария

name

'Мария'

a=1 b=2 c=a+b print( a, b, c, sep = ':' ) 1:2:3 print( “Dastur 'Game Over' 2.0" ) Dastur 'Game Over' 2.0 print( “Xuddi", “o’sha", “xabar" ) Xuddi o’sha xabar print( “Faqat", “ ozroq", “ ko’p" ) Faqat ozroq ko’p 2. O’zgaruvchilarni chiqarish 4. end – parametr, funksiyada sanab o’tilgan barcha qiymatlar chiqarilgandan keyin, nima chiqarishni ko’rsatadi print . print( a, b, c, sep = ' ' , end = ' ' ) a = 1 b = 2 print( a, '+' , b, '=' , a + b ) 1 + 2 = 3 " width="640"

MA’LUMOTLARNI CHIQARISH

1. ma’lumotlar turi qatori:

3.

sep – parametr, bo’lib yozish uchun qo’llaniladi

a=1

b=2

c=a+b

print( a, b, c, sep = ':' )

1:2:3

print( “Dastur 'Game Over' 2.0" )

Dastur 'Game Over' 2.0

print( “Xuddi", “o’sha", “xabar" )

Xuddi o’sha xabar

print( “Faqat",

“ ozroq",

“ ko’p" )

Faqat ozroq ko’p

2. O’zgaruvchilarni chiqarish

4.

end – parametr, funksiyada sanab o’tilgan barcha qiymatlar chiqarilgandan keyin, nima chiqarishni ko’rsatadi print .

print( a, b, c, sep = ' ' , end = ' ' )

a = 1

b = 2

print( a, '+' , b, '=' , a + b )

1 + 2 = 3

MATH KUTUBXONASI import math # math kutubxonasini ulash   math.sin(x) # Bir argumentdan funksiya chaqiruvchi  y = math.sin(x) # Ifodada funksiyadan foydalanish  print(math.sin(math.pi/2)) # Funksiyani ekranga chiqarish 2. from math import *  y = sin(x)  print(sin(pi/2))

MATH KUTUBXONASI

import math # math kutubxonasini ulash

  • math.sin(x) # Bir argumentdan funksiya chaqiruvchi

y = math.sin(x) # Ifodada funksiyadan foydalanish

print(math.sin(math.pi/2)) # Funksiyani ekranga chiqarish

2. from math import *

y = sin(x)

print(sin(pi/2))

MATH kutubxonasi Funksiya Izoh Yaxlitlash round(x) Raqamni eng yaqin butun songa yaxlitlaydi. Agar sonning kasr qismi 0,5 ga teng bo'lsa, u holda raqam eng yaqin juft songacha yaxlitlanadi. trunc(x) Nolga yaxlitlash (int funktsiyasi bilan bir xil). fabs(x) Modul (mutlaq qiymat). Bu funksiya har doim float qiymatini qaytaradi. int(x) , round(x,n) , abs(x)  math modulini ulashni talab etmaydi

MATH kutubxonasi

Funksiya

Izoh

Yaxlitlash

round(x)

Raqamni eng yaqin butun songa yaxlitlaydi. Agar sonning kasr qismi 0,5 ga teng bo'lsa, u holda raqam eng yaqin juft songacha yaxlitlanadi.

trunc(x)

Nolga yaxlitlash (int funktsiyasi bilan bir xil).

fabs(x)

Modul (mutlaq qiymat). Bu funksiya har doim float qiymatini qaytaradi.

int(x) , round(x,n) , abs(x) math modulini ulashni talab etmaydi

MATH kutubxonasi ILDIZLAR, DARAJALAR, LOGARIFMLAR ILDIZLAR, DARAJALAR, LOGARIFMLAR sqrt(x) sqrt(x) Kvadrat ildiz. Foydalaniladi: sqrt(x) Kvadrat ildiz. Foydalaniladi: sqrt(x) pow(a, b) pow(a, b) Ko’rsatkich a b ni qaytaradi. Foydalanish: pow(a,b) exp(x) Ko’rsatkich a b ni qaytaradi. Foydalanish: pow(a,b) exp(x) E x ni qaytaradi. Foydalanish: exp(x) E x ni qaytaradi. Foydalanish: exp(x) log(x) log(x) log10(x) Natural logarifm. log(x, b) deb chaqirilganda logarifmni b asosga qaytaradi. Natural logarifm. log(x, b) deb chaqirilganda logarifmni b asosga qaytaradi. log10(x) O’nlik logarifm O’nlik logarifm e e Natural logarifmlarning asosi: e 2,71828 .

MATH kutubxonasi

ILDIZLAR, DARAJALAR, LOGARIFMLAR

ILDIZLAR, DARAJALAR, LOGARIFMLAR

sqrt(x)

sqrt(x)

Kvadrat ildiz. Foydalaniladi: sqrt(x)

Kvadrat ildiz. Foydalaniladi: sqrt(x)

pow(a, b)

pow(a, b)

Ko’rsatkich a b ni qaytaradi. Foydalanish: pow(a,b)

exp(x)

Ko’rsatkich a b ni qaytaradi. Foydalanish: pow(a,b)

exp(x)

E x ni qaytaradi. Foydalanish: exp(x)

E x ni qaytaradi. Foydalanish: exp(x)

log(x)

log(x)

log10(x)

Natural logarifm. log(x, b) deb chaqirilganda logarifmni b asosga qaytaradi.

Natural logarifm. log(x, b) deb chaqirilganda logarifmni b asosga qaytaradi.

log10(x)

O’nlik logarifm

O’nlik logarifm

e

e

Natural logarifmlarning asosi:

e 2,71828 .

MATH kutubxonasi TRIGONOMETRIYA sin(x) Radianlarda belgilangan burchak sinusi cos(x) Radianlarda belgilangan burchakning kosinusi tan(x) Radianlarda belgilangan burchakning tangenisi asin(x) Arcsin, radiandagi qiymatni qaytaradi acos(x) Arccos, radiandagi qiymatni qaytaradi atan(x) Arctn, radiandagi qiymatni qaytaradi atan2(y, x) Koordinatalar (x, y) bilan nuqtaning qutb burchagi (radianlarda).

MATH kutubxonasi

TRIGONOMETRIYA

sin(x)

Radianlarda belgilangan burchak sinusi

cos(x)

Radianlarda belgilangan burchakning kosinusi

tan(x)

Radianlarda belgilangan burchakning tangenisi

asin(x)

Arcsin, radiandagi qiymatni qaytaradi

acos(x)

Arccos, radiandagi qiymatni qaytaradi

atan(x)

Arctn, radiandagi qiymatni qaytaradi

atan2(y, x)

Koordinatalar (x, y) bilan nuqtaning qutb burchagi (radianlarda).

MATH kutubxonasi (davomi) Тригонометрия hypot(a, b) Katetlari a va b bo'lgan to'g'ri burchakli uchburchakning gipotenuzasi uzunligi. degrees(x) Radianlarda berilgan burchakni gradusga aylantiradi. radians(x) Darajada belgilangan burchakni radianga aylantiradi. pi Konstanta Pi

MATH kutubxonasi

(davomi)

Тригонометрия

hypot(a, b)

Katetlari a va b bo'lgan to'g'ri burchakli uchburchakning gipotenuzasi uzunligi.

degrees(x)

Radianlarda berilgan burchakni gradusga aylantiradi.

radians(x)

Darajada belgilangan burchakni radianga aylantiradi.

pi

Konstanta Pi

Masala 1. Berilgan a, b, k, m. Aniqlang: 25

Masala 1.

Berilgan a, b, k, m.

Aniqlang:

25

Masala 1. (Manba kodi) # Chiziqli dastur a = int(input(“Kiriting a =

Masala 1. (Manba kodi)

# Chiziqli dastur

a = int(input(“Kiriting a = "))

b = int(input(“Kiriting b = "))

k = int(input(“Kiriting k = "))

m = int(input(“Kiriting m = "))

from math import *

C = sqrt((a-b)**2/abs(k-m))

A = sin(pi/6)*C**2-C*(a-b)/(a*b*k)

print("C = ", C)

print("A = ", A)

input("\n\n chiqish uchun ENTERni bosing.")

25