Рак сымалдуулар классы

Рак сымалдуулар классы, түзүлүшү, жашоо-тиричилиги жана алардын мааниси

1

1

1

1

Рак сымалдуулардын көп түрдүүлүгү

1

Систематикасы:

Жаныбарлар дүйнөсү

Көп клеткалуу жаныбарлар дүйнөчөсү

Муунак буттуулар тиби

Бакалоор менен дем алуучулар типчеси

Рак сымалдуулар классы

Өкүлү: дарыя рагы

1

Рак сымалдууларга жалпы мүнөздөмө

Рак сымалдуулар деңизде жашоочу жаныбарлар (краб, креветка,омар, лангуст), кээ бирлери туздуу көлдөрдө, көлмөлөрдө (артемия), айрымдары тузсуз сууларда (дафниялар, циклоптор ж.б.) кездешет. Кургакта жашоочуларга эшек курт кирет. Рак сымалдуулардын арасында эркин жүрүүчүлөр, бир нерсеге жармашып жашагандары кездешет. Көпчүлүгү балырлар менен азыктанышат, бирок арасында жырткычтык кылуучулар жана тарптар менен азыктангандары дагы бар.

1

Рак сымалдуулардын өзгөчөлүктөрү:

• Денеси баш-көкүрөк жана курсак болуп бөлүнөт
• Башында эки жуп муруттары бар (узун-антенна туюу, кыска-антенулла жыт ）
• Беш жуп жөрмөлөөчү буттары бар. Анын биринчи жубу кыпчуурга айланган.
• Денеси – хитин менен капталган
• Денеси түлөө аркылуу, хитин кабыгын таштап, кайра жаңы кабыгынын пайда болуусу менен денеси өсөт.
• Көздөрү – фасеттүү, мозаикалык көрүү деп аталат
• Бир жуп бакалоору менен дем алат
• Куйрук сүзгүчү – тельсон деп аталат
• Жүрөгү беш бурчтуу баштыкча сымал, каны - гемолимфа
• Бөлүп чыгаруу органы – жуптуу жашыл бездер
• Ургаачылары жумурткаларын курсак буттарына жабыштырып журүшөт

1

Дарыя рагынын сырткы түзүлүшү

1

1

Дарыя рагынын сырткы түзүлүшү

Дарыя рагынын эркегинде курсак буттарынын биринчи эки жуп буттары түрүн өзгөртүп жыныс органына айланган, калгандары – сүзгүч буттары. Ургаачы рактын курсак буттарынын биринчи жубу редукцияланган. Калган буттары сүзүүгө жана жумурткасын алып жүрүүгө жардам берет. Курсагынын акыркы муунагы куйрук сүзгүчүнө – тельсонго айланган

1

Тамак сиңирүү системасы

1

Кан айлануу системасы

1

Дем алуу системасы

1

Бөлүп чыгаруу системасы

1

Нерв системасы

1

Көбөйүшү жана өрчүшү

1

Рак сымалдуулардын мааниси

Дарыя рагы көлмөлөрдү органикалык калдыктардан тазалашат. Булардын көпчүлүк өкүлдөрү (дафниялар, циклоптор ж.б.) балыктарга, башка суу жаныбарларына азык болушат. Креветка, краб, омар жана лангусттардын курамы белокко бай болгондуктан, адамдар үчүн баалуу азык катары пайдаланылат 

1

Үйгө тапшырма

§23. 68,69-сүрөттөр, окуп келүү, негизги өзгөчөлүктөрүн айтып берүү

1