Сабақтың тақырыбы: Visual Basic. Image компоненті

Пәні: Информатика

Пән мұғалімі: Саттарқұлов М.С.

Сыныбы: 9 «в»

Мерзімі: ....................

Сабақтың тақырыбы: Visual Basic. Image компоненті

Мақсаты:

Білімділік: Визуал Бейсик тіліндегі Image компонентін пайдалануды түсіндіру, есеп шығаруда пайдалану әдістерін көрсету, оқушыларды графикамен байланысты есептер шығаруда қолдануды үйрету;

Дамытушылық: Визуал Бейсик тіліндегі Image компонентін пайдалану, күрделі Визуал Бейсик тілінің ұғымын дамыту, есептерін шығаруда пайдалану;

Тәрбиелік: Оқушыларға есептер шығара отырып, әдептілік ережелерін бойына сіңірген шығармашылық қабілеті мүмкіндігінше дамыған азамат тәрбиелеу;

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы

Сабақтың әдісі: Сұрақ – жауап, түсіндіру, баяндау, іздендіру

Пәнаралық байланыс: Математика

Көрнекілігі: Интерактивті тақта, компьютер, сабаққа арнайы дайындалған электронды оқу құралы

Болжамдап отырған нәтиже: Визуал Бейсик тілі ұғымын жетік меңгерген, есептер шығаруға бейімделген тұлға.

Сабақтың жоспары:

І кезең. Ұйымдастыру кезеңі; (2 минут)

ІІ кезең. Үй тапсырмасын сұрау; (12 минут)

ІІІ кезең. Жаңа сабақ өту; (18 минут)

ІҮ кезең. Жаңа сабақты бекіту; (8 минут)

Ү кезең. Сабақты қорытындылау (3 минут)

ҮІ кезең. Оқушыларды бағалау (1 минут)

ҮІІ кезең. Үйге тапсырма беру. (1 минут)

Сабақтың барысы:

І кезең. Ұйымдастыру кезеңі: (3 минут)

1. Оқушыларды түгендеу;

2. Оқушылардың назарын сабаққа аудару;

3. Қауіпсіздік ережелерін сақтау туралы ескерту;

Кіріспе сөз

• Программалау – программалық жабдықтамалау жүйесін жасақтауға байланысты қызмет. Жүйелік программалау – жаңа программалау тілдерін және компиляторларды, интерфейстерді жасақтау.

• Объектілі – бағдарланған программалау жүйесі жасақталып жатқан қолданбаның графикалық интерфейсін көріністі етуге, объектілерді жасауға және программалау жүйесінің сұхбат терезелерінің көмегімен олардың қасиеттерінің мәндерін беруге мүмкіндік береді.

• Visual Basic программалау тілі - ең тез және жеңіл тәсілмен WINDOWS операциялық жүйесі үшін қолданба жасауға арналған программалау тілі.

ІІ кезең. Үй тапсырмасын сұрау. (8 минут). Сұрақ - жауап

1. Объект дегеніміз...

Объект – бұл бүтін күйінде қарастыруға болатын бізді қоршаған дүниенің бір бөлігі

2. Программадағы объектілер қандай қасиеттерімен сипатталады?

Программадағы объектілер ішкі құрылысымен, мінезімен және қасиеттерімен сипатталады

3. Әдіс дегеніміз...

Әдіс – бұл объектімен мүмкін болатын әрекеттерді жүзеге асырушы функция немесе процедура

4. Оқиға дегеніміз...

Оқиға – бұл объектілердің өзара әсерлесу құралы, яғни оқиға – бұл объектілердің алатын және жөнелтетін хабарлардың аналогы.

5. Қасиет дегеніміз...

Қасиет – белгі, объектінің кейбір жеке сапасы. Объектінің өлшемі, тақырыбы, аталуы, оның қасиеттері бола алады. Объект қасиеттерінің жиыны оның күйін анықтайды.

6. Келесі жол орындалғанда не есептелінеді: K := 0; for k := 1 to 12 do k := s+ k;

12 cанның бөліндісі шығарылады

1 ден 12 ге дейінгі сандардың қосындысы есептелінеді

12 санды қосып, 1-ге бөлу орындалады

12 санын керісінше аударады

7. Циклдық операторларда қолданылатын айнымалыларды сипаттау міндетті болып табылады ма?

Міндетті емес

Сипаттаса да болады, сипаттамаса да болады

Міндетті

Сипаттау міндетті, егер шартты операторлар берілсе

8. Қабатталған циклдер .... орындалады

Белгілі бір шартқа байланысты беріледі және сызықтық құрылыммен орындалса

Цикл тұлғасында басқа циклдық құрылым болғанда

3 орынды санды есептеу

Қабат қабат шарт берілген есеп

9. Құрамына басқа цикл кіретін цикл .... деп аталады

Шартты өту

Сырты цикл

Ішкі цикл

Құрамдас цикл

10. Сыртқы цикл құрамына енген цикл ... деп аталады

Ішкі

Құрылымды

Қабаттасқан

Сыртқы

Үй жұмысына қосымша тапсырмалар. (4 минут)

1-тапсырма

1-ден 100 – ге дейінгі сандарды қосындысын есептейтін циклдағы программа бөлігін жазу

2 – тапсырма

100-ден 1- ге дейінгі циклдағы сандарды шығаратын программа бөлігін жазу

3-тапсырма

1-ден 10 – ге дейінгі сандардың ішінен жұп сандарды шығаратын циклдағы программа бөлігін жазу

4-тапсырма

1-ден 10 – ге дейінгі сандардың ішінен тақ сандарды шығарып, олардың қосындысын есептейтін циклдағы программа бөлігін жазу

ІІІ кезең. Жаңа сабақ. (18 минут)

Сабақтың тақырыбы: Бір өлшемді жиымдар

Жиым – бұл бір атаумен белгіленіп біріктірілген біртекті элементтер жиыны. Жиындардың негізгі параметрлеріне оның типі (сандық, тіркестік, символдық, логикалық), өлшемі (бір өлшемді, екі өлшемді) және көлемі (элементтерінің саны) жатады. Жиымдардың реттелгендігін ұяшықтарда берілгендіктерінен байқауға болады.

A[1] A[2] A[3] A[4] A[5] A[6] A[7] . . . A[n]

Жиымның элементінің аты, индексі, мәні берілуі тиіс. Мысалы, С жиымы 7 элементтен тұрады.

С[1] С[2] С[3] С[4] С[5] С[6] С[7]

Жиымның бірінші элементін қарастырайық:

Жиымның аты - С

Индексі - 1

Мәні 5

Жоғарыда анықтамада көрсетілгендей жиымдар бір өлшемді (векторлар) және екі өлшемді (матрицалар) болып бөлінеді. Матрицалар екі нөмермен беріледі. Жолдың нөмірі және бағанның нөмірі

  А 1 2 3 4 5 6 7 8

 А [ 1 , 5 ] - 1-ші жолдың и 5-ші бағанында орналасқан әлементтің мәні 7 болады.

A [ 5 , 1 ]- 5-ші жолдың и 1-ші бағанында орналасқан әлементтің мәні 4 болады.

Жиымның сипатталауы айнымалыларды сипаттау бөлімінде көрсетілуі тиіс және VAR сөзінен кейін орналасады және оның құрамына мыналар кіреді:

1. Жиым атауы

2. Кілттік сөз A R R A Y (жиым деп аударылады).

3. Өзгермелі индекстер аумағы. Олар екі нүктелермен ажыратылған қос санмен беріледі.

1..40 1..N 5..20

1, 1 және 5 - индекс аумағының ең аз мәні

40, N және 20 - индекс аумағының ең үлкен мәні

Жиымды жариялау нұсқасы:

var х1,х2: array [индексі] of элементтер типі;

Мысалы:

var x1,x2: array[1..60] of real;

Бұл жерде real (нақты) типті 60 элементтер тұратын х1 және х2 екі жиым беріліп отыр.

ЖИЫМ ЭЛЕМЕНТТЕРІН ЕНГІЗУ

Жиымның элементтерін енгізу үшін, индекстің пәндерін бірінен кейін бірін өзгертіп отыру қажет. Ол үшін арифметикалық циклды қолданамыз. Жиым элементтерінің мәнін пернетақтадан енгізіледі.

Мысал-1.

Var
   A : array [1..10] of integer ;
   I : byte ; {Жиымның индексі ретінде беріліп отыр}
Begin
   For i:=1 to 10 do
      Readln (a[i]); { i-ші элемент пернетақтадан енгізіледі}

Енді жиым автоматты түрде кез-келген сандармен толтырылған жағдайдағы мысалын қарастырайық. Кез – келген сандармен толтыру үшін RANDOM операторын қолданамыз.

Var
   A : array [1..10] of integer ;
   I : byte ; {Жиымның индексі ретінде беріліп отыр}
Begin
   For i :=1 to 10 do
      A [ i ]:= random (10); { жиымның i -ші элементіне «кез-келген» 1 мен 10 аралығындағы кез-келген бүтін сан беріледі}

ЖИЫМ ЭЛЕМЕНТТЕРІН ШЫҒАРУ

Паскаль тілінде жиымдарды шығару цикл денесінде жеке-жеке орындалады. Параметр ретінде алғашы мәннен соңғы мәнге дейінгі жиымның индексі қолданылады.

Мысалы:

Var
   A: array [1..10] of integer;
   I : byte ; {I айнымалысы жиымның индексі ретінде беріледі}
Begin
   For i :=1 to 10 do
      Write ( a [ i ],’ ‘); {жиымның шығарылуы жол арқылы іске асырылады, әр элементтер кейін бос орын басылады}

Жиым элементтерін сондай –ақ баған бойынша шығаруға болады. Мұндай жағдайда барлық элемент сыймай қалуы мүмкін. Сондықтан алғашқы элементтер жоғары қарай жылжып, төменгі элементтер монитор экранынан көріне береді.

Var
   A: array [1..10] of integer;
   I : byte ; {I айнымалысы жиымның индексі ретінде беріледі}
Begin
   For i:=1 to 10 do
      Writeln (‘a[‘, i,’]=’, a[i]); {Жиым элементтерін бір баған бойынша шығару}

Экранда жобамен келесдегідей мәндер болуы мүмкін

a [1]=2
a [2]=4

a [3]=1 т.б.

Мысал-1. Алдымен жиымға 5 бүтін санды енгізіп, одан кейін олардың қосындысын есептеп, экранға шығаратын программаны жазайық.

Pascal бағдарламасындағы программа коды

Program sum_mas;

Uses crt;

Var

i : integer; s : real;

m : array [1..5] of integer;

begin

clrscr;

for i := 1 to 5 do begin write (‘m[i]-I эл енгіз’);

readln(m[i]); end;

sum := 0;

for i := 1 to5 do sum := sum + m[i];

writeln (‘sum=’,sum:2:0);

readln;

end.

ІҮ кезең. Жаңа сабақты бекіту; (8 минут)

Практикалық жұмысқа арналған тапсырма: І топ

Бір апта ішіндегі ауа температурасының орташа мәнін есептейтін программа құру қажет.

Берілгендер пернетақтадан енгізілуі тиіс.

Экранға төмендегі түрде шығарылуы тиіс

Аптадағы әр күннің ауа температурасын енгіз:

1 күн= 2

2 күн= 0

3 күн= -3

4 күн= 1

5 күн= 3

6 күн= -2

7 күн= 0

Орташа температура: 0.00 град.

Шешімі: Pascal бағдарламасындағы программа коды

Program Temperaturа;
var kun: array[1..7] of integer;
i: integer; ortaТ: real;
begin         {Енгізу циклы}
     for i:=l to 7 do begin write ( 'ap.ar.kun.temp.engiz:') ;
     readln(kun[i]); end; {Қосындыны есептеу циклы}
     ortaT:=0; for i:=l to 7 do
ortaT:=ortaT+kun[i] ;

{Орта температураны есептеу}
ortaT:=ortaT/7; writeln( 'Орташа температура: ', ortaT:2:0, ' градус')
end.

Практикалық жұмысқа арналған тапсырма: ІІ топ

Пернетақтадан енгізілетін 9 элементтен тұратын бір өлшемді жиым берілген. 0-ге тең емес сандарды экранға шығаратын программаны құрыңыз.

Экранға төмендегі түрде шығарылуы тиіс

Әр енгізген сайын ENTER пернесін басыңыз:

A[1]= 12

A[2]= 0

A[3]= -3

A[4]= 1

A[5]= 0

Жиымда 0-ге тең емес 3 элемент бар.

Шешімі: Pascal бағдарламасындағы программа коды

Program Temperaturа;
сonst n=9;

var

b: array[1..n] of integer; i: integer;

begin         {Енгізу циклы}
     for i:=l to n do begin write ( 'Jim elem engiz:') ;
     readln(b[i]); end; {салыстыру циклы}
     for i:=l to 7 do

if b[i]0 then writeln (‘0-ge ten emes elem=’, B[i]);

End.

Ү кезең. Сабақты қорытындылау (3 минут)

Бұл сабақта біліп, үйренгеніміз:

• Жиым – бұл бір атаумен белгіленіп біріктірілген біртекті элементтер жиыны. Жиындардың негізгі параметрлеріне оның типі (сандық, тіркестік, символдық, логикалық), өлшемі (бір өлшемді, екі өлшемді) және көлемі (элементтерінің саны) жатады;

• Қажетті ұяшыққа қатынай алу үшін, массивтің аты мен оны индексін (жиымдағы реттік нөмірі) көрсету жеткілікті болып табылады;

• Индексі тікбұрышты жақшаларда беріледі;

• Жиым элементінің аты, индексі, мәні берілуі тиіс;

• Матрицалар екі нөмермен беріледі. Жолдың нөмірі және бағанның нөмірі;

• Жиым A R R A Y кілттік сөзімен жазылады

• Жиымдарды енгізіп, шығаруды;

• Жиым элементтерінің қосындысын, орташа мәнін табуды.

ҮІ кезең. Оқушыларды бағалау (1 минут)

ҮІІ кезең. Үйге тапсырма беру. (1 минут)

1.  5.4 тараудың конспектісін жаттау.

2. A[1..20] жиымына пернетақтадан К саны енгізіледі. Жиымдағы элементтер саны кез –келген сандар генераторы арқылы берілген. Берілген жиымда К санының кездесетіндігін анықтаңыз.