Сабакка кош келгиле

Бүгүнкү сабакка кош келгиле !

Подзаголовок

То ӊ районуна караштуу Оттук айылынын М.Мамбетов атындагы жалпы орто билим бер үү мектебинин кыргыз тили жана адабияты мугалими: Жалилова Б.Б

Кыргыз тили сабагы

5-класс

Сабактын темасы:

Ө тк ѳ н чак

Сабагыбыздын максаты:

• Өтүлгѳндѳрдү кайталоо менен бирге этиштин чактары жана ѳткѳн чак тууралуу кеӊири түшүнүк алышат.

• К ѳ нүгүүл ѳ рдү, берилген тапшырмаларды ѳз алдынча иштей алышат.

• Алган билимдерин турмушта да колдоно бил үүгѳ тарбияланышат

Ѳ т ү лг ѳ н темларга кайрылуу:

Учур чак

Келер чак

• Учур чак деп эмнени айтабыз?
• Учур чак т ү з ү л ү ш ү боюнча кандай болуп б ѳ л ү н ѳ т?

• Келер чак деп эмнени айтабыз?
• Келер чак маанисине карай канчага б ѳ л ү н ѳ т?
• Айкын келер чак деп эмнени айтабыз?

• Жазуудамын, отурам, угуудабыз. Бул с ѳ зд ѳ р т ү з ү л ү ш ү боюнча кандай этиштер.

Учур чак. Келер чак.

• Учур чак деп- с ү йл ѳ п жаткан мезгилде болуп жаткан кыймыл-аракетти айтабыз.

• Келер чак деп-с ү йл ѳ п жаткан мезгилден кийин б ѳ л үү ч ү кыймыл-аракетти айтабыз.

• Учур чак т ү з ү л ү ш ү боюнча ж ѳ н ѳ к ѳ й жана татаал болуп б ѳ л ү н ѳ т.

• Келер чак маанисине карай айкын жана арсар келер чак болуп экиге б ѳ л ү н ѳ т.

• Мисалы: айтуудамын - ж ѳ н ѳ к ѳ й

• Айкын келер чакта кыймыл-аракеттин болору же болбосу ишенимд үү к ѳ рс ѳ т ү л ѳ т.

• Бара жатам- татаал

Ѳ тк ѳ н чак.

• Ѳткѳн чак с үйл ѳ п жаткан мезгилден мурун болгон кыймыл- аракетти билдирет.
• Мисалы: Эжем дайыма комуз чертчү.

• Ѳткѳ н чактын т ѳ м ѳ нк ү д ѳ й т ү рл ѳ р ү бар:

• Айкын ѳ тк ѳ н чак, капыскы ѳ тк ѳ н чак, жалпы ѳ тк ѳ н чак, адат ѳ тк ѳ н чак

1. Айкын ѳ тк ѳ н чак –ды м ү ч ѳ с ү аркылуу жасалат: Атам жумуштан кел+ди. 2. Капыскы ѳ тк ѳ н чак –ып, -ыптыр м ү ч ѳ л ү р ү аркылуу жасалат: Атай Москвага кет+иптир. 3. Жалпы ѳ тк ѳ н чак –ган м ү ч ѳ с ү аркылуу жасалат: Эрте ӊ менен Аким мектепке бар+ган. 4. Адат ѳ тк ѳ н чак: -ч ү , -чу м ү ч ѳ л ѳ р ү аркылуу жасалат: Атам дайыма бизге насаат с ѳ з ү н айт+чу

Суроолорго жооп

Бышыктоо ү ч ү н к ѳ н ү г үү л ѳ р. Ѳ тк ѳ н чакты билгизген этиш с ѳ зд ѳ рд ү тапкыла.

• Арнаган, барабыз, жаайт экен,барамын, окуптур, улантамын, келди, окуду, тартыптыр, сурайт, бийлеп жатат, бара жатамын, иштеч ү , .дарыланат, ырдаган.

Өткѳн чак

Арнаган, окуптур, келди , окуду, тартыптыр, иштеч ү , ырдаган.

Берилген с ѳ зд ѳ рд ү таблицага карап, ѳ тк ѳ н чактын т ү рл ө р ү боюнча жазгыла. Оку, бас, тарт, жаз

Айкын ө тк ө н чак

Капыскы ө тк ө н чак

окуду

окуптур

Жалпы ө тк ө н чак

Адат ө тк ө н чак

окуган

окучу

Берилген создорду таблицага карап, откон чактын турлору боюнча жазгыла. Оку, бас, тарт, жаз

Айкын откон чак

Капыскы откон чак

окуду

окуптур

Жалпы откон чак

басты

тартты

басыптыр

окуган

Адат откон чак

окучу

тартыптыр

баскан

жазды

жазыптыр

тарткан

басчу

тартчу

жазган

жазчу

Сабакты жыйынтыктоо:

• Ѳ тк ө н чак с ү йл ѳ п жаткан мезгилден мурун болуп ѳ тк ө н кыймыл-аракетти билдирет.

• Ө тк ө н чак маанисине карай 4к ѳ б ѳ л ү н ѳ т.

Айкын ѳ тк ѳ н чак

Адат ѳ тк ѳ н чак

Капыскы ѳ тк ѳ н чак

Жалпы ѳ тк ѳ н чак

Этиштин чактары

Азыр кыргыз тили сабагы болуп жатат.

Анан кыргыз тили сабагы болот.

болуп жатат

Азыр кыргыз тили сабагы болду.

болот

болду

• Учур чак

• Келер чак

• Өткѳн чак

Тапшырма: Этиштин чактарына с ү йл ѳ м т ү зг ү л ө .

Вставка рисунка

Учур чак

Келер чак

Ө тк ѳ н чак

Кийнки сабактан жолугушканча саламатта калгыла, балдар!