Сабактар боюнча презентациялар

5-КЛ МАТЕМАТИКА КЫРГЫЗБАЕВА НАЗГУЛ

Оригинальные шаблоны для презентаций: https://presentation-creation.ru/powerpoint-templates.html

Бесплатно и без регистрации.

САБАКТЫН ТЕМАСЫ

БИЛИМ БЕРҮҮЧҮ-ЛҮК

Тик бурчтуктун аянтын, периметрин формула менен эсептөөнү билет

САБАКТЫН МАКСАТЫ:

ӨНҮКТҮРҮҮ-ЧҮЛҮК

Турмуштан мисалдар келтирет

Бири-бирине формуланы айтып берүү менен бирөөнүн оюн угууга тарбияланат

ТАРБИЯЛЫК

ТИК БУРЧТУКТУН ПЕРИМЕТРИ ЖАНА АЯНТЫ

Мугалим: балдар биз математиканы илимдердин Ханышасы деп айтабыз. Бугун ошол Ханышага татыктуу хан сарай куралы. Албетте хан сарай салуу үчүн курулуш каражаттары керек. Силер билесинер хан сарай баалуу таштардан курулат жана ал сарайыбыз туура салынып, көп убакытка бузулбай турушу үчүн баалуу таштар туура формада болушу керек. Биз мурунку сабагыбызда тик бурчтук, анын периметри жана аянты тууралуу өттүк. Демек, Ханышанын сарайын куруу бизге оор эмес. Үйгө берилген тапшырма туура аткаруу менен биз хан сарайыбыздын пайдубалын тургузмакчыбыз.

Үй тапшырманы текшерүү: тапшырманы текшерүү катанын үстүнөн иштөө, ката көбүрөөк кетирилген мисалдарды ар бир топтон бирден окуучуну доскага чыгаруу жолу менен текшерүү.

ТИК БУРЧТУКТУН ПЕРИМЕТРИ ЖАНА АЯНТЫ

Мугалим: тапшырманы туура аткарыпсынар азаматсынар! Хан сарайыбыздын пайдубалы бекем турду деп ишенимдүү айта алабыз.

Окуучулардын билимин актуалдаштыруу :

Тик бурчтук деген эмне?

Периметр деген эмнени билдирет? Тик бурчтуктун периметринин формуласы кандай?

Аянты кандай формула менен аныкталат?

Окуучулар суроолорго алган билимдерине таянып жооп беришет. Суроолорго жооп берүү менен тургузулуп жаткан имараттын улам бир бөлүгү коюлуп турат.

ТИК БУРЧТУКТУН ПЕРИМЕТРИ ЖАНА АЯНТЫ

Жаны материалды түшүндүрүү: окуу китебиндеги мисалдын чыгарылышын окуучуларга көрсөтүп берүү.

Аянты 4800 м 2 , туурасы 60 метр болгон тик бурчтук жер тилкесин тосуу үчүн узундугу канча метр тосмо керек?

Чыгаруу: аянтты туурасына бөлүп, тик бурчтуктун узунун табабыз: 4800:60=80 метр. Мындан периметрин тапсак, жерди тосууга керек болго тосмонун узундугун тапкан болобуз. Ал төмөнкүгө барабар: Р=2·60+2·80=280 метр .

№ 85 Тик бурчтуктун негизи 8 сантиметрге барабар, ал эми бийиктиги негизинен 2 эсе чоң. Периметрин жана аянтын аныктагыла. Р=(8+(8*2))*2=24*2=48 см.S=8*16=128см кв.

Ар бир топ окуу китебиндеги №87, 88, 89 мисалдарды аткаруу менен курулуштун жүрүшүн тездетет.

ТИК БУРЧТУКТУН ПЕРИМЕТРИ ЖАНА АЯНТЫ

Ф и з м и н у т к а:

Мугалим: кана балдар курулуш иштери катуу жүрүп жатат. Бир аз чарчап калдынар сыяктуу. Денелерге көнүгүүлөрдү жасап алалы да жумушубузду улайлы. Мен силерге эсептерди жана сүрөттөрдү көрсөтмөкчүмүн. Силер эсептөөлөрдү оозеки аткарып, туура деп эсептеген жообунардагы сүрөттүн элесин туурайсынар.

ТИК БУРЧТУКТУН ПЕРИМЕТРИ ЖАНА АЯНТЫ

Бирдей аянтка ээ болгон тик бурчтуктардан квадрат эң кичине периметрге ээ .

Бирдей периметрге ээ болгон тик бурчтуктардан квадрат эң чоң аянтка ээ.

№ 86 Тик бурчтуктун негизи 14 метрге барабар, ал эми бийиктиги негизинен 5 метрге кичине. Периметрин жана аянтын аныктагыла.

14-5=9м. Р=(14+9)*2=23*2=46 м. S=9*14=126м кв.

№ 88 Тик бурчтуктун негизи – 14 м, аянты – 3024 м кв. Периметрин тапкыла.

3034м кв./14м=216м-бийиктиги. Р=(216+14)*2=460м

ТИК БУРЧТУКТУН ПЕРИМЕТРИ ЖАНА АЯНТЫ

№ 89. Тик бурчтуктун негизи a метр, бийиктиги h метр. Төмөнкү белгилүүлөрдү пайдаланып, периметрин жана аянтын тапкыла:

a) a = 32, h = 2; b) a = 16, h = 4; c) a = 8, h = 8. Жыйынтыктарды салыштыргыла.

А) Р=(32+2)*2=34*2=68 м. S=32*2=64м кв.

Б) Р=(16+4)*2=20*2=40 м. S=16*4=64м кв.

с) Р=(8+8)*2=16*2=32 м. S=8*8=64м кв.

№ 90 Тик бурчтуктун негизи a метр, бийиктиги h метр. Төмөнкү белгилүүлөрдү пайдаланып, периметрин жана аянтын тапкыла:

a) a = 18, h = 2; b) a = 15, h = 5;

c) a = 10, h = 10. Жыйынтыктарды салыштыргыла.

А) Р=(18+2)*2=20*2=40 м. S=18*2=36м кв.

Б) Р=(15+5)*2=20*2=40 м. S=15*5=75м кв.

с) Р=(10+10)*2=20*2=40 м. S=10*10=100м кв.

Үй тапшырма

№ 91 Тик бурчтуктун негизи 14 м, бийиктиги 6 м. Ал тик бурчтуктан жактары 2 м жана 6 м болгон тик кесилип алынган. Пайда болгон фигуранын аянтын жана п ериметрин тапкыла.

14

6м Р=(12+6)*2=18*2=36 м.

S=12*6=72м кв.

12

Үй тапшырма

№ 92 Тик бурчтуктун негизи 24 см, бийиктиги 4 см. Ал тик бурчтуктан жактары 2 см болгон квадрат кесилип алынган. Пайда болгон фигура­нын аянтын жана периметрин тапкыла.

24

2 Р=2* 24см+2+4см=48+8=56см

2 4

2 22 S=24cм*4см=96см кв.

2см*2см=4см кв 96 см кв-4см кв.=92см

жыйынтыктоо

• Тик бурчтуктун аянтын, периметрин формула менен эсептөөнү билдик
• Формулаларды колдонуп маселелерди чыгара алабыз

САЛАМАТТА КАЛГЫЛА