Сахароза мавзуси буйича слайд 10-синф

С.Шарипов номли ўрта мактаб

САХАРОЗА

ХИМИЯ

10-синф

Сахарозанинг молекуляр формуласи

С12 Н22 О11

ТАБИАТДА УЧРАШИ

Сахароза қанд лавлаги шарбати (16 -20%) ҳамда шакарқамиш таркибида (14 -16%) бўлади. У озроқ миқдорда глюкоза билан бирга кўп яшил ўсимликларнинг меваларида ва баргларида бўлади

ФИЗИКАВИЙ ХОССАЛАРИ

Тоза сахароза – ширин таъмли, рангсиз кристалл модда, сувда яхши эрийди.

ИШЛАТИЛИШИ

Сахароза асосан овқат маҳсулоти сифатида ва кондитер саноатида ишлатилади. Гидролиз йўли билан ундан сунъий асал олинади.

ХИМИЯВИЙ ХОССАСИ

Сахарозанинг энг муҳим хоссаси – минерал кислоталар иштирокида ва юқори температурада гидролизга учрашидир:

C 12 H 22 O 11 С 6 H 12 O 6 + С 6 H 12 O 6

глюкоза фруктоза

БИЛАСИЗМИ?

Таркибида 19% сахароза бўлган 100 кг қанд лавлагидан 16.5 кг шакар ва 50% сахарозаси бўлган 2.2 кг патока олинади.

Бизнинг эрамиздан 200 йил илгари шакарқамишнинг ширин шарбатини хитой ва ҳиндуслар овқатга ишлатганлар. Сўнг уни Мисрда, Юнонистонда, Сицилияда ўстира бошладилар. Эрамизнинг VIII асрларида қаттиқ ҳолдаги қанд эронликларнинг савдо буюми бўлиб хизмат қилган.

БИЛАСИЗМИ?

Шоколад – организм учун углевод манбаларидан бири.

1855 йилгача шакарқамиш қанди кўп ишлаб чиқарилар эди. Сўнг шакарқамиш ва лавлаги қандини ишлаб чиқариш тенглашиб қолди. 1890 йиллардан эса шакарқамиш қандига қараганда лавлаги қанди кўпроқ чиқариладиган бўлди.

Сувни кока-колага

айлантириш мумкинми?

Ҳақиқатдан, сув – энг керакли ичимлик.

Агар сувда шакарни эритсак, у ширали бўлади. Лекин сувнинг кўриниши ўзгармайди. Агар шакарни оловда бир қанча вақт қиздирсак, у жигарранг ҳолидаги суюқликка айланади ва биз уни сувга аралаштирганимизда ҳудди кока-кола рангидек ширин ва мазали ичимлик ҳосил бўлади.

Шакар ёнадими?

Агар бир бўлак қанд устига озгина сигарет кулини тўкиб, қанд алангага тутилса, кўкимтир сариқ аланга бериб чирсиллаб ёнади. Бу ерда кул катализатор вазифасини ўтайди.

Шакар кўринмас

бўлиши ҳам мумкинми?

Қандолат фабрикаси

Суюқ ҳолатга айлантирилган шакарни биз озиқ-овқат сифатида фойдаланамиз. Мас.: ҳолвайтар тайёрлаш, газли сув учун сироп ва бошқалар.

Унинг конфетлардан ҳеч қандан фарқи йўқ. Кўп ҳолатларда қандолат фабрикасида шакардан кенг фойдаланилади.

ЭЪТИБОРИНГИЗ

УЧУН

РАҲМАТ!