Та?ырыбы: Салауатты ?мір – н?рлы болаша?
Т?рбие са?атыны? ма?саты:
Білімділік: ?лтымызды аз?ындатып, адамды кісілік ?асиетінен айыратын шылым, есірткі, ішімдікті? адамзат?а тигізетін зияны жайлы т?сіндіру ж?не олардан са?тану жолдарын баяндау.
Дамытушылы?: О?ушыларды? ?мірге деген ??штарлы?ын арттыру. Жа?сы менен жаманды айыра біліп, жаман ?деттерден бойларын аула? салу?а да?дыландыру. ?з бетінше ізденуге, зерттеуге баулу. Жауапкершілігін арттыру.
Т?рбиелік: ?о?ам?а пайда келтіретін, дені сау, салауатты, жаны таза, болаша??а ны? сеніммен ?арайтын ?рпа? т?рбиелеу. ?зара сыйласты? пен ?йымшылды??а т?рбиелеу.
К?рнекілігі: Слайд «Салауаттылы? – денсаулы? кепілі», денсаулы?, спорт жайлы на?ыл с?здер жазыл?ан плакаттар, та?ырыбы жазыл?ан плакат.
Т?рі: Топты? сайыс
Барысы:
М??алім:
?мір адам?а таби?атпен берілген е? ?ымбат д?ние. Адамны? м?нді де ма?ыналы ?за? ?мір с?руіні? негізі – оны? денсаулы?ы. ?азіргі та?да б?кіл ?лемді тол?андырып отыр?ан м?селелерді? бірі – адамны? денсаулы?ы. Денсаулы? – адамны? е? ?асиетті де ??нды, жо?алту?а болмайтын, жо?алса ?айта орнына келуі ?иын асыл ?азынасы.
Сонды?тан ел Президентіні? "?аза?стан - 2030” ба?дарламасында?ы ?за? мерзімді басымды?ты? бірі – "?аза?стан азаматтарыны? денсаулы?ы, білімі мен ?л ау?аты” тарма?ында,"…азаматтарымызды? ?з ?міріні? ая?ына дейін сау болуы ж?не оларды ?орша?ан таби?и ортаны? таза болуы ?шін” азаматтарымызды салауатты ?мір салтына ?зірлеу ?ажеттігін басым к?рсетеді.
Б?гінгі та?да ?з т?уелсіздігін ал?ан егеменді елімізде осы ба?ытта ?аза?стан мектептеріне жан - жа?ты дамы?ан, денсаулы?ы мы?ты, салауатты ?мір салтын жандарына серік еткен, алдарына ма?сат ?оя білетін дара т?л?аларды т?рбиелеу - басты талап.
Кейде адамны? денсаулы?ы т?рлі жа?дайларда, т?рлі себептермен б?зылып жатады. Мысалы; к?лік апаты, ?ыста тайып ??лау, ойнап ж?ріп балаларды? дене жара?атын алуы.
Ал, е? ?кініштісі – адамны? ?з денсаулы?ына кері ?сер ететін, тіпті ?міріне ?ауіп т?ндіретін зиянды ?деттерге ?уес болуы болып отыр. Б?л айтыл?ан зиянды ?деттер: шылым шегу, наша?орлы? ж?не ішімдік ішу.
Жас жеткіншек талшыбы? секілді иілгіш, жел ?айда со?са солай ?арай бейімделеді, жаман ?деттерге оп о?ай бой алдыра салуы да ?бден м?мкін. Сонды?тан да жас?спірімдерді осындай жаман ?деттерден са?тандыру ?шін б?гінгі т?рбие са?атымызды? ма?ызы зор деп ойлаймын. Олай болса, «Салауатты ?мір – н?рлы болаша?» атты т?рбие са?ат?а ?ош келді?іздер!
Т?рбие са?ат ?ш топты? сайысы т?рінде ж?ргізіледі.
1 - топ: «Денсаулы?» тобы (Темекіге ?арсы топ)
2 - топ: «Болаша?» тобы (Есірткіге ?арсы топ)
3 - топ: «Салауат» тобы (Ішімдікке ?арсы топ)
Сайысты? кезе?дері:
1. Таныстыру (?р топ ?з ?раны мен т?сбелгілерін таныстырады)
2. Жоба ?ор?ау (зерттеу ж?мыстарын слайд бойынша т?сіндіріп, ?ор?ап шы?ады)
3. «Уланбасын ?мірі?» ?й тапсырмасы ( эссе жазу немесе ?ле? о?у)
4. «Жылдам тап» (ма?ал айту)
5. Жарнама (сурет салу)
6. «Жаманнан жирен» (ассосация ??ру)
7. Проблемалы? с?ра?
8. «Есі?де са?та!» (ассосация)
Сайысты бастамас б?рын ?діл ба?а беретін ?діл?азылар ал?асын сайлап алайы?.
?азір к?ктем мезгілі келе жат?анды?тан , санаулы к?ндерден кейін жер бетіне ?ырда ?сетін к?ктемні? ал?аш?ы г?лі - жау?азын жай?ала ?сіп шы?ады. Сендер ?р кезе? бойынша ал?ан ?пайлары?а жау?азын аласы?дар. ?ызыл жау?азын - 10 ?пай, сары жау?азын - 9 ?пай, ?ыз?ыш жау?азын - 8 ?пай. Сайыс со?ында ?ай топ к?п ?ыз?алда? жинайды, сол топ же?іске жетеді. Олай болса, сайысты бастайы?.
1. Таныстыру (?р топ ?здеріні? ?раны мен т?сбелгілерін таныстырып ?тсін)
1 - «Денсаулы?» тобы
Бізді? топ: «Денсаулы?»
Бізді? ?ран: «Темекіден т?тін сорса? улайсы?,
?зі?ді - ?зі? жіпсіз байлап шырмайсы?»
2 - «Болаша?» тобы
Бізді? топ: «Болаша?»
Бізді? ?ран: «Есірткіні даттаймыз,
Салауатты ?мір салтын са?таймыз.
Біз - жас?спірім ?ауымы,
Жаман жолды баспаймыз.
А?ылды, ны? сеніммен,
Болаша??а аттаймыз.»
3 - «Салауат» тобы
Бізді? топ: «Салауат»
Бізді? ?ран: «Болар бала кісілікке ?йір,
Тозар бала ішімдікке ?йір.»
2. Жоба ?ор?ау (зерттеу ж?мыстарын слайд бойынша т?сіндіріп, ?ор?ап шы?ады)
?р топ ?здеріне берілген тапсырма бойынша ж?ргізген зерттеу ж?мыстарын ?ор?ау керек.
«Денсаулы?» тобыны? та?ырыбы «Темекіні? адамзат?а тигізетін зияны»
«Болаша?» тобыны? та?ырыбы «Есірткісіз болаша?»
«Салауат» тобыны? та?ырыбы «Ішімдікті? зияны»
3. «Уланбасын ?мірі?» ?й тапсырмасы
?р топ зиянды ?деттер жайында эссе жазады, ?ле? о?иды немесе ?здері ?ле? шы?арады.
4. «Жылдам тап» деп аталатын сайыс кезе?інде ?р топ о?ушылары ?здеріне берілген с?здерді ?атыстырып жылдам ма?ал айту керек. Ма?ал зиянды ?деттер мен денсаулы??а ?атысты болуы керек.
«Денсаулы?» тобына (Тіле, сыр?ат, д?рі, ауыз, жарлы, н??сан)
1. Біреуге ?лім тілегенше,
?зі?е ?мір тіле.
2. Сыр?ат - т?н жарасы,
?ай?ы - жан жарасы.
3. Ауруды? жа?сысы жо?,
Д?ріні? т?ттісі жо?.
4. Іші? ауырса, аузы?ды тый.
5. Жарлыны? байлы?ы - деніні? саулы?ы.
6. Ара? - ары?а н??сан,
Темекі - тегі?е н??сан.
«Болаша?» тобына (Жирен, жолама, байлы?, ем, салауат, шымыр)
1. Жа?сыдан ?йрен,
Жаманнан жирен.
2. Есірткіге жолама,
Жетелейді мола?а.
3. Денсаулы? - зор байлы?.
4. Ауырып ем іздегенше,
Ауырмауды? жолын ізде.
5. Салауатты ?мір - к?тері?кі к??іл
6. Шыны?са? шымыр боларсы?
«Салауат» тобына (Шарап, ?з?зіл, жеті, к?лдіреді, аз?ын, ас)
1. К?пір ??рыпты б?зады,
Шарап шыры?ты б?зады
2. ?з?з?іл ?оздырады,
Ара? тоздырады.
3. Жол жеті т?нде,
Ара? тал т?сте адастырады.
4. Ара? алдымен к?лдіреді,
К?лдіріп отырып б?лдіреді.
5. Ара? ішті дегенше
Аз?ын жол?а т?сті де.
6. Ара? - ата?нан ?ал?ан ас емес.
5. Жарнама
О?ушылар зиянды ?деттерден са?танып, салауатты ?мір салтын насихаттайтын сурет салып, жарнамалайды. Топ м?шелері т?гел ?атысуы тиіс.
?р топ ?здеріне берілген тапсырма бойынша ж?мыс жасайды.
«Денсаулы?» тобыны? та?ырыбы «Темекіге ?арсы»
«Болаша?» тобыны? та?ырыбы «Есірткіге ?арсы»
«Салауат» тобыны? та?ырыбы «Ішімдікке ?арсы»
6. «Жаманнан жирен» деп аталатын кезе?де «Денсаулы?» тобы «Темекі» с?зіне, «Болаша?» тобы «Есірткі» с?зіне, «Салауат» тобы «Ішімдік» с?зіне ассосация ??рады. С?здерді? саны мен д?рысты?ы ба?аланады.
7. Проблемалы? с?ра? «Жас?спірімдерді? зиянды ?рекеттерге баруыны? себебі не?»
?р топ?а «Жас?спірімдерді? зиянды ?рекеттерге баруыны? себебі не?» деген проблемалы? с?ра? ?ойылады. ?р о?ушы ?з ойын жеткізеді.
8. «Есі?де са?та!» (ассосация ??ру)
Сайысты? со??ы ?орытынды кезе?інде барлы? топ о?ушылары енді «Салауатты ?мір» с?зіне ассосация ??райды. М?нда о?ушыларды? салауатты ?мір с?ру ?шін ?ажетті н?рселерді ?аншалы?ты білетіні ба?аланады.
?діл?азылар ал?асы же?імпаз топты аны?тап, марапаттайды.
?орытынды
М??алім:
- Балалар, б?гін «Салауатты ?мір - н?рлы болаша?» та?ырыбында?ы болып жат?ан сайыс т?ріндегі т?рбие са?атымыз ?з м?ресіне жетті. Б?л т?рбие са?атынан сендер зиянды ?деттер жайлы біраз ма?л?мат алды?дар деп ойлаймын. Сендер ?азір 7 - сыныпты? о?ушысы бол?анды?тан, ата - ана да, ?стаздар ?ауымы да сендерді? болаша?тары?а ала?даймыз. Мемлекетіміз о?ушыны? тегін білім алуына ж?не денсаулы?ына к??іл б?ліп отыр. Кейбір балалар туа бітті м?гедек болып жатады. Со?ан ?арамастан ?о?ам?а кішкене болса да пайдасын тигізу ?шін ?рекеттеніп тырмысып ба?ады. Ал, сендерді? дендері? сау, дене м?шелері? б?тін. Осы денсаулы?тары?ды зиянды ?деттермен улап, ?з болаша?тары?а балта шаппа?дар. Осы ?тілген «Салауатты ?мір – н?рлы болаша?» та?ырыбында?ы т?рбие са?аты сендерге м??гілік саба? болсын. Зиянды ?деттерден аула? болып, салауатты ?мір салтын жандары?а серік еті?дер.
Сонда ?ана сендерді? болаша?тары? н?рлы болып, елімізді? ?ркендеуіне зор ?лес ?осатын азамат болулары?а мен сенемін.
Барлы?ы хормен:
Есірткі ??рысын,
Ішімдік жойылсын.
Дені сау ?аза?ты?,
?рпа?ы к?бейсін.
М?дениет ?ркендеп,
Таби?ат к?ркейіп,
?аза?ты? сымбатты,
?л - ?ызы к?бейсін!
Назар ?ойып ты?да?андары?ыз?а рахмет!