Сапалы ұйқы: балалардың дамуы мен денсаулығының іргетасы 3-сынып

«Алмалы орта мектебі мектепке дейінгі шағын орталығымен» КММ

Сапалы ұйқы: балалардың дамуы мен денсаулығының іргетасы

(Ата-аналар жиналысы)

Өткізгендер: бастауыш сынып мұғалімдері

Кушукбаева Динара Жабайхановна

Мухаметжанова Замзагуль Кудайбергеновна

30.09.2024жыл

Т ақырыбы:

Сапалы ұйқы: балалардың дамуы мен денсаулығының іргетасы

Мақсаты:

Мектеп, ата-ана, ұстаз болып бірігіп, сапалы, білімді, саналы, тәрбиелі, салауатты ұрпақ тәрбиелеу. Баланың дамуына, жеке тұлға болып қалыптасуына ата-ана тәрбиесінің әдіс- тәсілдерін жетілдіре отырып, қарым-қатынас орнату. Балалардың дамуы мен денсаулығының толыққанды жетіліп, дамуы үшін не қажет?- деген сұраққа бірлесіп жауап алу.

Жиналыстың құрылымы: 
І. Ұйымдастыру кезеңі. 
ІІ. Мақсат-міндеттерін хабарлау. 
ІІІ. Негізгі бөлім.
а) Амандасу – «Көңілді смайликтер» жаттығуы. 
б) «Әріптер сөйлейді» жаттығуы. 

в) «Гүлдермен»Топтасып отыру.
г) « Біз біргеміз!» жаттығуы.

Ой шақыру: Тақырыпты ашу 

д) «Күтпеген суреттер» әдісі. Балалардың дамуы мен денсаулығының толыққанды жетіліп, дамуы үшін не қажет?

Сергіту сәті

е) «Менің балам» тренингі
ж) «Бес қадам» жаттығуы. 

ІV. Қорытынды бөлім. 
а) «Жылы жүрек» релаксация жаттығуы. 
б) «Қайта байланыс» жаттығуы. 
Қажетті құрал-жабдықтар: түрлі -түсті  шарлар, жер жаңғағы,үлестірмелі сауалнама А-4форматта .

Әдістер: сұрақ-жауап, пікір алмасу, психологиялық жаттығулар, тренингтер

Тақырыбы:

С апалы ұйқы: балалардың дамуы мен денсаулығының іргетасы

Кіріспе:

Кішкентай бүлдіршіндер үшін ұйқы-бұл мидың бір күнде алған барлық ақпаратын өңдеудің тамаша тәсілі.Ұйқының қажеттілігі жасына байланысты. Жаңа туылған нәрестелер күніне шамамен 20 сағат ұйықтайды, 2 жастан 4 жасқа дейінгі балалар шамамен 16 сағат ұйықтайды, 4-5 жастағы балалар 13 сағаттық ұйқыны қамтамасыз етуі керек, 6-7 жастағы балалар 12 сағат ұйықтауы керек, ал жасөспірімдерге 9 сағат ұйқы қажет.Барлық балалар жеке және міндетті түрде осы параметрлердің шеңберіне сәйкес келмейді. Баланы қажетсіз оятуға болмайды, ол қосымша сағат ұйықтайды деп қорқады. Алайда, ұйқы режимін сақтау баланың физикалық және психологиялық дамуына пайдалы әсер ететінін ұмытпаңыз. Балаларда ұйқы дамуда ерекше рөл атқарады. Ол өсу процесіне қатысады. Баланың өсу гормонының шамамен 80% - ы ұйқының бірінші циклінде шығарылады. Ұйқының жетіспеушілігі өсудің тежелуіне және баланың физикалық дамуының баяулауына әкелуі мүмкін.
Ғалымдардың пікірінше, теңгерімсіздік, әбігерлік, ұмытшақтық, сөйлеудегі шатасушылық, олардың мінез-құлқына қатысты сыни емес, көбінесе баланың ұйқысы қанбайтындығын көрсетеді. Көзді шаң басқан сияқты ысқылау әдеті де осылай дейді.Ұйқы үшін жағдай қажет. Баланың теледидардың, әңгімелердің дыбыстарына ұйықтап кетуінен үлкен мәселе жоқ деген пікір бар, мұндай спартандық тәрбие тәсілі баланы еріксіз тәрбиелеуге мүмкіндік береді деп саналады. Бірақ бұл үлкен қате түсінік. Арнайы электроэнцефалографиялық зерттеулер көрсеткендей, мұндай жағдайда нәресте таяз ұйықтайды, сондықтан жүйке жүйесі толық демалмайды. Кішкентай кезіңізден бастап балаңызды бір уақытта ұйықтатыңыз. Ұйықтау рәсімін ойлап табыңыз - жуу, түнде оқу. Ұйықтар алдында бірнеше сағат бұрын бала шулы ойындарды аяқтап, сабақ беріп, компьютерді өшіруі керек. Тыныш оқу немесе ойыншықтармен тыныш ойнау тыныштандыруға және тез ұйықтауға көмектеседі.
Баланың жатын бөлмесі салқын, қараңғы және тыныш болуы керек, сондықтан ештеңе тыныш ұйықтауға кедергі болмайды.Ұйқы баланың қалыпты өсуі мен миының дамуы үшін өте маңызды, ал тұрақты ұйқының болмауы ауыр ауруларға әкелуі мүмкін. Балаңызға ұйықтауға жағдай жасаңыз және оның толық ұйқысына ештеңе кедергі келтірмейтініне көз жеткізіңіз.

Балаға дұрыс ұйқыны қалай қамтамасыз ету керек?

Балалардың бөлмесінде қолайлы атмосфера құру дұрыс ұйқыны қалыптастырудың жалпы ережелеріне жатады. Төсек ең маңызды рөл атқарады. Төсеніш, жастық және көрпені сатып алғанда олардың ыңғайлы, сапалы материалдардан жасалуын қадағалаңыз. Ұйықтайтын орында жануарлар мен ертегілер, мультфильмдердің кейіпкерлерімен әсемделген әдемі төсек орын балаға тартымды болады. Ересек балаға төсек жинағын сізбен бірге таңдауға мүмкіндік беріңіз. Сонда оған ұйықтап кету оңай және жағымды болады.

Рәсімдер

Балақайдың ұйықтап кетуін жеңілдету үшін, қажетті көңіл-күйге келтіру үшін, күн сайын орындауға арналған қысқа рәсімдер ойлап табыңыз. Балаңызды жуыңыз, пижама немесе түнгі көйлек кигізіңіз. Босансуға және тез ұйықтауға ықпал етеді:

• нәзік құшақтау мен сүю,

• ертегілер оқу,

• тыныш музыка ойнату,

• бесік жырларын айту.

Ұйқыны жақсартудың әмбебап рецептісі жоқ, бірақ көп жағдайда күндіз құрдастарымен ойнау кезінде көп күш жұмсайтын балалар өздерінің қорқыныштары мен проблемалары туралы айтады, әдетте жақсы ұйықтайды, түнде нашар түстерді аз көреді. Бұл арада ұйқыны жаза ретінде пайдалану - жаман әдіс. Қыздар мен ұлдар үшін түнгі демалысты басынан бастап жағымды нәрсе ретінде қабылдау маңызды.

Баланың ұйқысын жақсарту оңай. Күнделікті рәсімді сақтау, дәрумендер қабылдау, бөлмедегі жағымды атмосфера, таза ауада серуендеу және ойнау көмектеседі. Егер ұйқы мәселелері ұзаққа созылса, себебін білу үшін дәрігермен кеңесуді ұмытпаңыз.

 Жиналыстың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі. 

а) Амандасу – «Көңілді смайликтер» жаттығуы арқылы сыныпқа кіру. 
б) «Әріптер сөйлейді» жаттығуы.

Шарты: Ата-аналар шеңбер бойына тұрады. Әр ата-анағаға әріптер таратылады.

Сол алған әріптеріне сәйкес бір жақсы сөз айтады.  

в) «Гүлдермен» топтасып отыру. Үстелдің үстінде жатқан қима гүлдердің ішінен өздері таңдаған түсі бойынша топтасып отырады.
ІІ. Мақсат-міндеттерін хабарлау. 

г) «Біз біргеміз!» жаттығулар. (Топтық жұмыс)

Мақсаты:

Ата-аналар арасындағы қарым –қатынасты нығайтуға өзара түсінушілікте ата-аналар мен балаларға қолдау көмек көрсету.

Ой шақыру: Тақырыпты ашу 

д) «Күтпеген суреттер» әдісі. Балалардың дамуы мен денсаулығының толыққанды жетіліп, дамуы үшін не қажет?-деген сұраққа жауап бере отырып, тақырыпты ашады. (Постермен жұмыс жасайды.)

Сергіту сәті «Тентек шар» жаттығуы.

— Келесі ойын «Тентек шар» деп аталады. Ол үшін Сіздер тығыз шеңбер құрып, шарды ауада көбірек уақыт бойы қалқытып ұстауларың қажет. Түрлі әдістерді қолдануға болады – үрлеу, баспен тигізу, аяқпен тебу, бірақ ең бастысы – қолмен тигізбеу. Бұл ойын Сіздер мен біздер біздің ортақ мәселемізді, яғни «балаға дұрыс тәрбие беру» мәселесін қалай бірлесіп шешетіндігімізге бағытталған.

— Ойын барысында қандай сезімде болдыңыздар? Шарды ауада ұстап тұру қиын болды ма?

(Ата-аналар қалауы бойынша өз әсерлерін айтады)

ІІІ. Негізгі бөлім.
е) «Менің балам» тренингі

Ш

Шарты: Мектепке, өз балаңызға, ұстазға тілек айтып, қадам басады.

з) Ата-аналарға талқылауға арналған сұрақтар:

ІV. Қорытынды бөлім. 

и) «Қайта байланыс» жаттығуы. 

Шарты: Ата-аналар шеңбер құра отырады да, допты әр қайсысы кезекпен кезек ала отырып жазылған сұрақтарға жауап береді.
к) «Жылы жүрек» релаксация жаттығуы.

Шарты: Жүректің жартылай суреті салынған  ақ парақтар таратылады. Бүгінгі жиналыс сіздерге ұнаса жүректі толықтырып салып, ішін бояйсыздар. Немесе, ішіне тілектеріңізді жазасыздар.

Қорытынды
Бала дегеніміз –болашақ. Балаларымызды қалай тәрбиелесек болашағымыз солай болмақ. Келешегіміздің қожасы балаларымызды білімді де мәдениетті, тәрбиелі де әдепті, кішіпейіл де қарапайым етіп тәрбиелеу өз қолымызда.
Ұлт тәрбиесі- ұлт болашағы. Егеменді еліміздің ертеңгі болашағы жас ұрпақ тәрбиесі. Білімді денсаулығы мықты азамат өсіру үшін, мектеп болып ынтымақтасып та ат салысуымыз қажет. Кейін опық жеп бармақ тістемеу үшін баланы қаршадайынан дұрыс тәрбиелеуге, бала бақытының шынайы бағбаны болуға атсалысқан жөн. Бала бақытының кепілі-ата –ананың өнегелі тәрбиесінде.

— Бүгінгі кездесуімізді қорытындылайтын уақыт келді. Қалауларыңыз бойынша өз пікірлеріңізді жазыңыздар.

«

1. Бүгін қандай мағлұмат алдыңыз?

2. Сіз үшін бұл пайдалы болды ма?

3. Тағы да не білгілеріңіз келеді?

4. Қанағаттанасыз ба?

5. Біз үшін қандай ұсыныстарыңыз бар?

Талқылау. Жиналысқа қатысушыларға рахмет айта отырып, қоштасу