СЕМИНАР САБАҚ Тақырыбы: С# тіліндегі тармақталу операторлары

Шығыс Қазақстан облысы білім басқармасының

Рымбек Байсейітов атындағы Семей қаржы экономикалық колледжі КМҚК

СЕМИНАР САБАҚ

Тақырыбы: С# тіліндегі тармақталу операторлары

Оқытушы: М.Ж. Аубакирова

2019-2020 оқу жылы

САБАҚ ЖОСПАРЫ № 12

Оқытушы ______________ М.Ж. Аубакирова

қолы аты-жөні

Оқытушы мен студенттер өзара әрекетінің мазмұны мен оны ұйымдастыру

Курс тақырыбы Объектілі бағытталған талдау жүргізеді.

Сабақтың тақырыбы: С# тіліндегі тармақталу операторлары

1. Шартты оператор

2. Шартты операция

Кез келген бағдарлама үш басқарушы құрылымдарды: жүру құрылымын, таңдау құрылымын және қайталау құрылымын пайдалана отырып жазылуы мүмкін.

Жүру құрылымы c# - да жазылған. Басқаша көрсетілмеген кезде, компьютер операцияларды бір бірінен кейін бірі жазып алынған ретпен орындайды.

Таңдау құрылымы жағдай жиынтығымен тармақталған бағдарламаларды құруға мүмкіндік береді.

Қайталау құрылымы бағдарламашыға берілген шарттарды сақтай отырып, бірнеше рет қайталанатын әрекетті анықтауға мүмкіндік береді.

C# таңдау құрылымының үш түрін және қайталау құрылымының үш түрін қамтиды.

Шартты оператор

If нұсқаулығы. Оның жазуының толық пішімі:

if (шарт) Нұсқаулық;

else Нұсқаулық;

Мұнда Нұсқаулық элементі ретінде бір Тіл нұсқаулығы түсіндіріледі. Else бөлігі міндетті емес. Нұсқаулық элементінің орнына Нұсқаулық блогы пайдаланылуы мүмкін. Бұл жағдайда if-Нұсқаулық жазбасының форматы осындай түрді қабылдайды:

if (шарт)

{

нұсқаулықтар тізбегі

}

else

{

нұсқаулықтар тізбегі

}

Егер элемент Шартты өрнек болып табылатын шарт болса, есептеу кезінде ақиқат мәнін береді, if-Нұсқаулық орындалады; әйтпесе — else-Нұсқаулық (егер ондай бар болса). Екі Нұсқаулық ешқашан орындалмайды. If-нұсқаудың орындалуын басқаратын Шартты өрнек bool түрінде болуы тиіс.

Салынған if-нұсқаулар

If нұсқаулықтары Нұсқаулық элементі ретінде (жазбаның толық пішімін қараңыз) басқа if нұсқаулығын пайдаланғанда жасалады. Салынған if нұсқаулары бағдарламалау өте танымал. Ең бастысы, else — Нұсқаулық сол бағдарламалық блоктың ішінде орналасқан ең жақын if-нұсқауға жатады, бірақ әлі де басқа else-нұсқаумен байланысты емес.

If-else-if конструкциясы

If-нұсқауы салынған бағдарламалау өте кең таралған конструкция if-else-if "баспалдақ" болып табылады. Оны келесі түрде ұсынуға болады:

if (шарт)

Нұсқаулық; else if{шарт}

Нұсқаулық; else if{шарт)

Нұсқаулық;

else

Нұсқаулық;

Мұнда шарт элементі деп Шартты өрнек түсініледі. Шартты өрнектер жоғарыдан төмен есептеледі. Қандай да бір тармақта шынайы нәтиже байқалса, осы тармаққа байланысты нұсқаулық орындалады, ал қалған барлық "баспалдақ" түсіріледі. Егер шарттардың ешқайсысы шынайы емес болса, соңғы else-Нұсқаулық орындалады (ол әдепкі шарттар рөлін орындайды деп санауға болады). Егер соңғы else-Нұсқаулық берілмеген, ал қалғандары жалған болса, онда ешқандай әрекет орындалмайды.

Оқытушы_________М.Ж. Аубакирова

If шартты оператор блок схемасы

if (шарт) {Оператор1}
[else {Оператор2} ]

If шартты оператордың толық және толық емес формалары төменде келтірілген (1 сурет):

1 сурет. а) шартты оператордың толық формасы;

б) шартты оператордың толық емес формасы

Шартты өрнектер

if(ab) z=a;

else z=b;

ұсыныслары екі а және b мәндерінің ең үлкенінің бірін z-ке жібереді.

Си-де тернарлық оператор “?” бар, ол осы және оған ұқсас конструкцияларға жазбаның басқа тәсілін көрсетеді.

z=(ab) ? a:b; // z=max(a,b)

Шартты өрнек шынымен де өрнек болып табылады және оны өрнек жұмысқа жіберілетін кез-келген жерде қолдануға болады.

Тармақталған құрылым толық және толық емес болып көрсетілуі мүмкін. Оған мысал көрсете отырып, нақты түсінік беруге болады.

Мысалы,толық салымды тармақталу (2 сурет), толық емес тармақты алгоритм (3 сурет).

if (x

if (x==0) y=0;

else y=-1;

else y=1;

3 сурет. Толық емес тармақты алгоритм

Мысалы, a,b айнымалыларының мәндерін өсу ретімен реттеу.

if (ab)

{c=a; a=b; b=c;}

cout

Бұл мысалда құрамдас оператор қолданылған, ол фигуралық жақшаға алынған операторлар тізбегі.

Оқытушы_________М.Ж. Аубакирова