Շաղկապների ուսուցումը

Դասի պլան

Առարկան՝ Հայոց լեզու

Դասարանը՝ Ութերորդ

Թեման՝ Շաղկապ

Նպատակները՝ Շաղկապի արտահայտած ընդհանուր իմաստը, ձևաբանական առանձնահատկությունները, շարահյուսական դերը:

Մեթոդները՝ «Էստաֆետ», «Վեննի դիագրամ», 5 րոպեանոց շարադրանք

Դասի ընթացքը.

Խթանում:

«Մտագրոհ» մեթոդով վերհանել աշակերտների գիտելիքները շաղկապի վերաբերյալ:

Իմաստի ընկալում. այս փուլը սկսում ենք «Էստաֆետ» մեթոդով: Դասարանը բաժանում ենք 4 խմբի: Յուրաքանչյուր խմբին տալիս ենք մեկ ծրար: Ծրարների մեջ կան տարբեր չափածո հատվածներ: Յուրաքանչյուր ծրարի վրա գրված է հարցը.

1) Ո՞ր բառերն են կապել նախադասության համազոր անդամներ:

2) Ո՞ր բառերն են կապել համադաս նախադասություններ :

3) Ո՞ր բառերն են ստորադաս նախադասությունները կապել գլխավորին :

4) Տվյալ տեքստում ի՞նչ դեր են կատարում հարաբերական դերանունները: Դուրս գրել հարաբերական դերանունները:

Տրվում է ժամանակ, որի ընթացքում խմբերը ծանոթանում են հարցերին, մշակում և խմբի համարին համապատասխանող թերթիկի վրա գրում են իրենց խմբի պատասխանները, դնում ծրարի մեջ:

Ազդանշանից հետո ծրարը փոխանցում են հաջորդ խմբին: Գործողությունը կրկնվում է մինչև յուրաքանչյուր խումբ լրացնի բոլոր հարցերի պատասխանները:Նախապես բոլոր հարցերը գրվում են պաստառի վրա:

Ամփոփման ժամանակ բացում ենք ծրարները, ընթերցում պատասխանները և լրացնում պաստառի վրա:

Ուսուցիչը աշակերտների ուշադրությունը հրավիրում է 1-ին,2-րդ ,3-րդ հարցերի պատասխանների վրա:Առաջարկվում է խմբերին՝ ձևակերպել շաղկապի սահմանումը: Լավագույնը գրվում է պաստառի վրա: Աշակերտները, պաստառին նայելով, հեշտությամբ կսահմանեն՝ նախադասության համազոր անդամներ, համադաս նախադասություններ , ստորադասական նախադասությունները գլխավորին կապող, շաղկապող բառերը կոչվում են շաղկապներ:

Գրատախտակի մոտ են գալիս 2 աշակերտ և առանձնացնում են նախադասության համազոր անդամներ և համազոր նախադասությունները իրար կապող և երկրորդականը գլխավորին կապող շաղկապները: Ուսուցի օգնությամբ աշակերտները անվանում են դրանք՝ համադասական և ստորադասական:

Ապա ուսուցիչը անդրադառնում է 4-րդ հարցին ու պատասխանին: Փաստորեն, հարաբերական դերանունները խոսքում կատարում են ստորադասական շաղկապի դեր:

Այնուհետև կիրառում ենք Վեննի դիագրամը՝ հարաբերական դերանունների և ստորադասական շաղկապների նմանություններն ու տարբերությունները:

Կշռադատում. Այս փուլում կիրառում ենք «5 րոպեանոց շարադրանք» մեթոդը՝ գործածելով հարաբերական դերանուններ և ստորադասական շաղկապներ:

Վերջում հանձնարարվում է՝ տնային առաջադրանք և շաղկապները սովորել անգիր: