Шапалактуулар классынын өкүлдөрү, алардын түзүлүшү жана тиричилиги

ШАПАЛАКТУУЛАР КЛАССЫНЫН ӨКҮЛДӨРҮ, АЛАРДЫН ТҮЗҮЛҮШҮ ЖАНА ТИРИЧИЛИГИ

МАКСАТЫ

Окуучуларга шапалактуулар классынын өкүлдөрүнүн түзүлүшүн, жашоо өзгөчөлүктөрүн жана тиричилигин түшүндүрүү; алардын табияттагы жана адам жашоосундагы маанисин аныктоого үйрөтүү

ЖАЛПЫ МҮНӨЗДӨМӨ

• Шапалактуулар деңизде, тузсуз сууда, топуракта жана жаныбарларда кездешет. Кээ бирлери паразит, кээ бирлери эркин жашоочу. Кыймыл органы – шапалак.
• Шапалактуулар деңизде, тузсуз сууда, топуракта жана жаныбарларда кездешет.
• Кээ бирлери паразит, кээ бирлери эркин жашоочу.
• Кыймыл органы – шапалак.

СИСТЕМАТИКАСЫ:

• Жаныбарлар дүйнөсү Бир клеткалуу жаныбарлар дүйнөчөсү Шапалактуулар классы Өкүлү: Жашыл эвглена
• Жаныбарлар дүйнөсү
• Бир клеткалуу жаныбарлар дүйнөчөсү
• Шапалактуулар классы
• Өкүлү: Жашыл эвглена

ЖАШЫЛ ЭВГЛЕНАНЫН ТҮЗҮЛҮШҮ:

• Тузсуз сууда жашайт. Клетканын түзүлүшү: Шапалак – кыймыл органы Хлоропласттар – фотосинтез жүргүзөт Ядро – башкы башкаруучу Көзчөк – жарыкты сезүүчү орган Эктоплазма жана эндоплазма
• Тузсуз сууда жашайт.
• Клетканын түзүлүшү:
• Шапалак – кыймыл органы
• Хлоропласттар – фотосинтез жүргүзөт
• Ядро – башкы башкаруучу
• Көзчөк – жарыкты сезүүчү орган
• Эктоплазма жана эндоплазма

КЫЙМЫЛЫ ЖАНА СЕЗҮҮ ОРГАНДАРЫ

• Шапалак аркылуу кыймылдайт. Көзчөк жарыкты сезип, эвгленаны жарыкка багыттайт. Тузсуз сууда жашайт
• Шапалак аркылуу кыймылдайт.
• Көзчөк жарыкты сезип, эвгленаны жарыкка багыттайт.
• Тузсуз сууда жашайт

АЗЫКТАНУУ ӨЗГӨЧӨЛҮГҮ:

• Автотрофтук – фотосинтез аркылуу. Гетеротрофтук – даяр органикалык заттарды сиңирет. Ошондуктан өсүмдүктөргө да, жаныбарларга да окшош.
• Автотрофтук – фотосинтез аркылуу.
• Гетеротрофтук – даяр органикалык заттарды сиңирет.
• Ошондуктан өсүмдүктөргө да, жаныбарларга да окшош.

ДЕМ АЛУУ ЖАНА БӨЛҮП ЧЫГАРУУСУ

• Дем алуусу – бүткүл денеси менен. Бөлүп чыгаруусу – жыйрылуучу вакуоль аркылуу.
• Дем алуусу – бүткүл денеси менен.
• Бөлүп чыгаруусу – жыйрылуучу вакуоль аркылуу.

КӨБӨЙҮШҮ

• Жыныссыз көбөйөт. Узунунан экиге бөлүнөт Бөлүнүү ядродон башталат Массалык көбөйүшү суунун « гүлдөшү » деп аталат.
• Жыныссыз көбөйөт.
• Узунунан экиге бөлүнөт
• Бөлүнүү ядродон башталат
• Массалык көбөйүшү суунун « гүлдөшү » деп аталат.

ШАПАЛАКТУУЛАРДЫН КӨП ТҮРДҮҮЛҮГҮ

Шапалактуулардын 8 миңге жакын түрлөрү белгилүү, алардын ичинен 700дөн ашык түрлөрү мителер:

ЖЫЙЫНТЫКТОО

• Шапалактуулар – жөнөкөй, бирок ар түрдүү жашоо формасына ээ организмдер. Айрымдары пайдалуу (эвглена), айрымдары зыяндуу (мителер)
• Шапалактуулар – жөнөкөй, бирок ар түрдүү жашоо формасына ээ организмдер.
• Айрымдары пайдалуу (эвглена), айрымдары зыяндуу (мителер)

ҮЙГӨ ТАПШЫРМА:

• “ Жашыл эвглена эмнеге өсүмдүккө да, жаныбарга да окшош?” деген темада кыскача эссе жазуу. Паразит шапалактуулар боюнча кошумча маалымат издөө.
• “ Жашыл эвглена эмнеге өсүмдүккө да, жаныбарга да окшош?” деген темада кыскача эссе жазуу.
• Паразит шапалактуулар боюнча кошумча маалымат издөө.