Системаи амалиёти

17 – 02 – 2020

Намудхои системаи оператсиони

Дар байни хамаи барномахои системави ки истифодабарандагони компютерхо бо онхо сару кор доранд. Системахои амалиёти мавкеи махсус доранд. Системахои амалиёти барои ичрои вазифахои гуногун ба монанди идоракуни компютер ба кор омодакуни барномахо таъмини мухофизати ахбор ва ичрои хар гунна амалиётхои дигар аз руйи дархости истифодабаранда ва барномахо истифода мешаванд. Хамаи барномахои дигар бо воситаи системаи амалиёти ба кор омода карда мешаванд.Барои хамин интихоби системаи амалиёти кори хеле масъулиятнок аст, зеро аз он имконияти бо ин ё он барнома кор карда тавонистани истифодабарандаи компютер самарноки кор дарачаи химояи ахбор ,воситахои ёрирасони компютер вобаста аст. Дар компютерхои хозиразамон бисёртар системахои амалиёти зерин истифода мешаванд.

1. Системаи амалиёти MS DOC ширкати MICROSOFT

2. Системаи амалиёти NOVEL

3. Системаи амалиёти Windows

4. Системаи амалиёти MAC OS ширкати Apple

5. Системаи амалиёти Linux системаи амалиёти озод

Истифодабарии хар як намуди Системаи амалиёти аз имконият ва хотираи компютер вобастаги дорад. Ms Doc хамчун системаи оператсиони диски фахмида мешавад. MS Doc системаи оператсиони аст ки дар дискхо вокеъ мебошад. Системаи оператсиони ин барномаи кори мошини хисоббароро идора намуда ичроиши барномахоро таъмин менамояд.

Навъи якуми системаи оператсиони MS DOC соли 1981 аз тарафи ширкати Микрософт бо фармоиши IBM кор карда баромада шуда аст . Навъи якуми MS DOC бо раками 1.0 ишора мешавад. Соли 1982 навъи MS DOC 1.1 мебарояд ки ба он имконияти истифодабари дискхои каиши дутарафа ва ирсол намудани киматхо ба дигар тачхизотхои принтери илова карда мешавад.

24-02-2020

Структураи Мафхуми файл дар MS DOC

Дар диски сахти компютер садхо ва 100 – хо ро нигох дошта метавонад, ки хар як гурухи самтхои мантикан алокамандбо номи алохида ишора шуда файл номида мешавад. Барои самаранок истифода нашудани микдори зиёди чунин маълумотхо зарурати ба тартиби муайян нигох доштани онхо яъне зарурати ташкил кардани

2 - 03 - 2020

Тарзхои мурочиатнамои ба файл дар сиситемаи оператсиони MS DOC

Ба файл бо ёрии ном номи пурра ва хуссуияти он мурочиат кардан мумкин аст. Номи файл хамеша ягона такрорнашаванда буда барои аз хамдигар фарк намудани файлхо хизмати мекунад. Номи файл на зиёда аз 8 рамз иборат мебошад. Дар нноми файл истифода намудани рамзхои * аломати ! . , = ? ва фосила мебошанд. Одатан ба файл аз руи номи пурраи он мурочиат менамоянд.Номи пурра файлро нисбатан пурра муарифи намуда аз номи файл ва намуди он иборат мебошад ки бо чудо карда шудааст. Васеъшави номи файл барои муарифи хусуиятхои иттилооти файл хизмат намуда на зиёда аз 3 харф иборат аст. Масалан баъзе васеъшавихои асоси MSDOC чунин мебошанд.

1. Argey - файли зич шуда (архиви).

2. Bak - файли захирави.

3. Bas - Барнома дар забони Бейсик.

4. Bat - Файли фармони (файли ичрошаванда).

5. Cob - Барнома дар забони КОБОЛ.

6. Cod - навъи OBJ дар забони асемблер.

7. Com - намуди барнома дар коди мошини файли ичрошаванда.

8. Dat - файли киматхо.

9. DOC - файли хучатхои матни.

10. Ixe - намуди барнома дар коди мошини файли ичрошаванда.

11. Pas - барнома дар забонни паскал.

12. Pic - киматхои тасвири ба экран баровардашаванда.

13. Prn - чопи барнома.

14. Sum - рамзхо барои компилятор.

15. Sys - драйвери тачхизот.

Хангоми номгузори файл кушиш намудан лозим аст ки номи гузошта шуда мохияти маълумотхои дафайн вокеъ бударо инъикос намояд. Дар аксарияти холатхо зарурати бо гурухи файлхо ичро намудани ин ё он амалиёт ба вучуд меояд Бо гурухи файлхо Чунин амалиётхоро ичро намудан мумкин аст

1. Нусхагири гурухи файлхо

2. Хоричнамои гурухи файлхо

3. Чоивазкуни гурухи файлхо

4. Чутучуи гурухи файлхо ва гайрахо

16-03-2020

Системаи оператсиони MS Windows

Системаи оператсиони MS Windows системаи графики буда барои компютерхои IBM PC системаи стандарти ба шумор меравад. Калимаи Windows дар забон точики тарчумаи тирезахо равзанахоро дорад. Хусусияти хоси чунин интерейсро кабл аз хама оинахо ва инчунин тасвирхои хурди бо осони дар хотир нигох дошта шаванда рамзхо ташкил медиханд. Ширкати Microsoft доир ба истехсоли системаи амалиёти барои компютерхои фарди дар чахон чои аввалро ишгол менамояд. Такрибан 90% истифодабарандагон Microsoft ро истифода мебаранд. Microsoft барои MS Windows барномахои гуногун аз чумла барномаи Microsoft Word ва Excel офарид. То имруз тасвирхои гуногуни Windows сохта шудаанд. Масалан Windows 3.10 Windows 3.11, 95,98,2000 Windows Xp ва гайрахо. Тасвирхои ин системаи амалиё ти аз чихати иммкониятхои васеъаш аз якдигар фарк менамоянд

Хар як Виндовс аз намудхои пештараш имкониятхои зиёдтар доранд Ракамхои ин ситемахо соли пайдошави онхоро нишон медихад. Масалан виндовс 98 соли 1998 ихтиро карда шудааст. Принсипи кори системахои амалиёти виндовс ба хамдигар хеле монанд мебошанд. Виндовс барои хамаи програмахои худ мухият таъмин менамояд яънне амалиёти якхела дар хамаи програмахо бо ёрии командахои якхела ичро карда мешавад дар виндовс хар як команда аз руйхати махсуси меню номида шаванда бо ёрии муш интихоб ва ичро карда мешавадаз тарафи дигархар як виндовс ва програма дар экаран дар шакли нишонае инъикос карда мешавад ва барои онро ба кор даровардан танхо ба хамон нишона таъсир расонидан кифоя аст бартари дигари системаи оператсиони виндовсаз МС ДОС дар он аст ки дар инчо якбора якчанд програмаро ба кор даровардан бо онхо кор кардан мумкин аст илова бар ин ин информатсияи як програмародар програмахои дигар итифода бурдан мумкин аст Хамин тарик системаи оператсиони виндовс! Интерфейси графики байни компютер ва истифодабарандаро таъмин менамояд таъминоти програмави базави ба шумор меравад ки дар асоси он тахриргарони матни масалан ворд егзел аксес ва дигар програмахо амали кор мекунанд.

Идоракуни хотираи компютер ва амалиёти дохикуни ва хоричкуни информатсияро ба ухдаи худ мегирад.

06 – 04 – 2020

Мизи кори MS Windows

Хангоми пахш намудани тугмаи POWER блоки мухити графикиест, ки дар он объектхо ва элементхои идоракуни Windows инъикос карда мешавад. Мизи кори роскунчае дар экран мебошад ки дар он нишонаи папкау тачхизот чойгиранд. Умуман хангоми кор бо ин система хар он чизе ки истифода бурда мешавад ё ба объект ё ба элементи идоракуни Windows таалук дорад. Мизи кориро равзанаи асоси виндовс мегуянд. Элементхои асоси Мизи кори виндовс аз нишонахои зерин иборатанд.

1. Мой документи

2. Мой компютер

3. Корзина

4. Сетевой окружения

Нишонаи аввалине ки дар мизи кори чойгир аст хучатхои ман яъне мой документи мебошад. Ин чойи стандарти системаи виндовс мебошад ки дар он метавонанд хамаи хучатхои даркори, яъне файлхо ва папкахои истифодабаранда чойгир шудаанд. Бо кушодани мой компютер истифодабаранда бо нишонаи папкахо барномахо ва руйхати номхои тачхизотхо ру ба ру мешаванд. Масалан дискхои CD EF, CD ROM сканер WEB – camera папкаи панел управления инчунин програмаи мой компютер барои ба ситемаи умуми пайваст намудани хамаи кисмхои асоси ва иловаги компютер хизмат мерасонад ин нишона ба гурухи нишонхои махсус мансуб аст. Нишонаи сетевой окружения(шабака) барои кор кардан дар шабакаи локали лозим аст, вакте ки ин нишонаро мекушоем руйхати компютерхое ки байни хам пайвастанд дар экран бароварда мешавад тавасути он хамаи истифодабарандагон ки ба шабакаи локали пайвастанд метавонанд бо якдигар кор кунанд яъне файлхо ва папкахои якдигарро кушоянд. Нишонаи Сабад (Корзина) ин як кисми истемаи амалиёт мебошад, ки дар он мувакатан файлхои ки аз хотираи компютер нест карда мешаванд, нигох медоранд. Ин файлу папкахо дар вактхои зарури ба чойи пештарааш боз гардонида мешавад ё ин ки пурра аз хотираи компютер нест карда мешавад. Истифодабаранда метаваонад бо хоиши худ нишонаи дилхохро дар мизи кори чой диханд. Нишонахо тасвири графики объектхои виндовс мебошад.

W269N-WFGWX-YVC9B-4J6C9-T83GX

13-04-2020

Панели масъалахои MS WINDOWS XP

Дар мизи кори баъд аз нишонахои асоси панели масъалахо (Панель задач) яке элементхои асоси дигаре СО WINDOWS ба шумор меравад. Ин панел дар кисми поёни мизи кори чойгир буда дар он элементхои зиёди идоракуни ё информатсиони чой дода шудаанд. Яке аз элементхои хеле мухими панели масъалахо тугмаи пуск яъне огоз – старт ба хисоб мераван ки бо ёрии он менюи асоси система . Дар панели масъалахо одатан ннишонахои хурд папках ё програмахои кушодашуда ва хучатхои мувакатан раванди корашон катъ гардонида шуда нишон дода мешавад барои корро бо онхо давом додан кифоя аст ки нишонаи лозимиро аз панели масъалахо аз панели масъалахо чудо намоем. Дар панели масъалахо хамчунин метавонанд тугмаи намудор бошад ки он барои аз речаи алифбои руси ба лотини ва баръакс баргардонидани клавиятура хизмат мекунад дар системаи виндовс барои клавиятураро аз речаи руси ба лотини баръакс багардонида аз пахши якчояи тугмахои Алт + шифт истифода мебаранд. Агар хангоми пахши ин тугмахо речаи клавиятура тагир наёбад онгох тугмаи контрол шифтро санчидан мумкин аст Хамин тарик аз панели масъалахо чи микдор объектхои система кушода шудаад. Баъзан нусхахои зиёде кушода мешаванд ки ин албата ба фоидаи кор нест. Хангоми кушодани шумоаи зиёди хучатхо суръати кори компютер сустар мешавад ва дар хотираи фаври он дар панели масъалахо махфуз буда имконият медихад ки хучатхои нолозим сари вакт гузошта шавад. Барои мувофикунони сатри панели масъалахо одатан аз равзанаи (Свойства панел задач) менюи пуск истифода мебаранд. Ин равзана аз ду сатр панел задач ва менюи пуск иборат аст. Дар сатри панел задач зербанди ороиши панели масъалахои мустакамкуни панели масъалахо боо таври автомати пинхон кардани панел инъикоси панели масъалахо ва инъикоси зудтар. Дар банди сохаи маълумотдихи оиди маълумотхои забон вакту соат мултимедия ва гайра чамъ оварда шуданд. Агар барои коркарди хучатхо майдони кори васеътар бошад. Он гох панели масъалахоро ин амалро бо ёрии командаи менюи асоси пуск настройка – панель задач огоз танзимкуни панели масъалахо амали гардонидан мумкин аст.

20-04-2020

Менюи асоси Windows

Менюи асоси яке аз элементхои асоси идоракуни системаи Windows мебошанд. Менюи асоси новобаста аз то кадом андоза банд будани мизи кори ба он хамеша кулай аст. Хангои пахш намудани тугмаи ПУСК менюи асоси кушода мешавад. Мени асоси тамоми барномахои тахтити идоракуни ситемаи оператсиони дар он бакайд гирифта шударо ба кор дароварда кушодан мумкин аст. Инчунин дастраси ба хамаи воситахои танзимкуни яъне насстройка СО дастраси ба системахои чустучуи ва гайра таъмин мегардад. Менюи асоси Виндовс бо пахши тугмачаи ПУСК ба экран мебарояд, аз фармонхои зерин иборат аст.

1. Выклучит компютер

2. Завершение сеанса

3. Выполнит

4. Справка

5. Найти

6. Настройка

7. Документы

8. Програмы

1. Выклучит – хомуш кардани компютер - Бо ёрии ин фармон истифодабаранда кори худро бо компютер катъ мегардонад,яъне хомуш кардани компютер ва ё баромадан аз он

2. Завершение сеанса (анчоми сеанси кор) – Ин фармон барои катъ гардонидани кори истифодабарандае ки бо коди худ корро дар компютер сабт кардааст.

3. Выполнит (ичрокуни) – Бо ёрии ин фармон истифодабаранда метавонад барномахои даркориро ба кор дарорад, вакте ки ин фармонро фаъол мегардонад равзанае пешниход мешавад ки номи барнома ба ичроиш додашавандаро мепурсад, яъне метавонем барномаи EXCEL – ро навишта тугмаи окро пахш кунем барномаи EXCEL ба кор огоз мекунад.

4. Справка (маълуотномма) ин фармон дар бораи тарзи кор бо СА Windows ба истифодабаранда маълумот медихад.

5. Найти (кофтукоб) – аз баски дар компютер микдори зиёди информатсияхои табиати гуногундошта нигох дошта мешавад. Бинобар хамин хам ин банди меню барои ба осони ва зуд дарёфт кардани объекти лозима пешбини карда шудааст.

6. Настройка (танзимкуни) – бо ёрии ин фармон тачхизотхое ки дар компютер пайваст карда шудаанд ба монанди принтер сканер ва дигар тачхизотхо

7. Документи(хучатхо)дар мавриди интихоби ин банд аз мачмуи хучатхо дар хотираи компютер мавчудбуда ба экран пешниход мешавад, ки истифодабарандагони компютер дар санахои охирин бо онхо кор карда пас аз он дар равзанаи ин барнома ахбори дохили хуччати интихобкардашуда пайдо мешавад.

8. Прогграми хангоми интихоби ин банд дар экран рухати барнномахое пайдо мешавад ки онхо дар системаи оператсиони Виндовс ба кайд гирифта шудаанд.