Սովորական կոտորակներ, խառը թվեր

Սովորական կոտորակներ Խառը թվեր

Բաժիններ

1/9+1/9+1/9+1/9+1/9+ +1/9+1/9+1/9+1/9=9/9=1

Ի ՞նչ է սովորական կոտորակը :

Այն թվերը, որոնք բաժինների գումարներ են, կոչվում են կոտորակային թվեր: Դրանք անվանում ենք նաև սովորական կոտորակներ: 

Օրինակներ՝

Կոտորակի գծից վերև գրվող թիվը կոչվում է կոտորակի համարիչ, գծից ներքև գրված թիվը` կոտորակի հայտարար:

гÛï³ñ³ñÁ óáõÛó ¿ ï³ÉÇë, û ³ÙµáÕçÁ ù³ÝDZ ѳí³ë³ñ Ù³ëÇ ¿ µ³Å³Ýí³Í, ÇëÏ h³Ù³ñÇãÁ ` û ù³ÝDZ µ³ÅÇÝ ¿ í»ñóñ³Í:

Սովորական կոտորակներ

1/3+1/3=2/3

1/3

1/4

1/4 +1/4+1/4 =3/4

1/6

1/6+1/6+1/6+1/6+1/6=5/6

Շրջանի ո ՞ ր մասն է ներկված

Բնական թվերը կոտորակային թվերի մասնավոր դեպքեր են:

Առաջադրանք 1

Թղթի կտորը կտրտել են՝ բաժանելով 20 հավասար մասերի: Ինչպե ՞ս են կոչվում 1, 2, 3, 7, 13, 19 այդպիսի մասերը:

Առաջադրանք 2

Հիշելով, որ կ ոտորակը կարելի է պատկերացնել նաև որպես երկու բնական թվերի՝ համարիչի և հայտարարի բաժանման արդյունք, գրե՛ք 2, 3, 4, 5 թվերը սովորական կոտորակի տեսքով՝ ընտրելով հնարավոր եղանակներից որևէ հինգը:

Առաջադրանք 3

ԽՄԲԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

Ինչպե ՞ս է կոչվում ՝

ա) տոննայի մեկ տասներորդ մասը

ցենտներ

բ) րոպեյի մեկ վաթսուներորդ մասը

վայրկյան

գ) մետրի մեկ տասներորդ մասը

դեցիմետր

դ) օրվա մեկ քսանչորսերորդ մասը

ժամ

Այն կոտորակները, որոնց համարիչը փոքր է հայտարարից, կոչվում են կանոնավոր կոտորակներ, իսկ այն կոտորակները, որոնց համարիչը հայտարարից մեծ է, կամ հավասար է նրան, կոչվում են անկանոն կոտորակներ:

անկանոն

կանոնավոր

Առաջադրանք 4

Հետևյալ կոտորակներից որո ՞ նք են կանոնավոր, որո ՞ նք՝ անկանոն:

Կանոնավոր

Անկանոն

4/3

1/2

3/4

6/9

9/7

2/2

8/5

7/7

5/7

2/5

Առաջադրանք 5

5

1

2

7

6

4

3

8

9

ՀՈՐԻԶՈՆԱԿԱՆ՝ 1.Սովարական կոտորակում գծից վերև գրված թիվը: 2.Բաժինների գումար: 3.Սովարական կոտորակում գծից ներքև գրված թիվը: 4. շաբաթը կոչվում է … :   ՈՒՂՂԱՁԻԳ՝ 5.Այն կոտորակները, որոնց համարիչը փոքր է հայտարարից, կոչվում են … : 6.Այն կոտորակները, որոնց համարիչը մեծ է կամ հավասար հայտարարից, կոչվում են … : 7.Մեկ չորրորդ: 8.Այն թվերը, որոնցով նշանակվում է մեկը բնական թվի բաժանման արդյունքը, կոչվում են … : 9. կիլոգրամը կոչվում է … :

ՀՈՐԻԶՈՆԱԿԱՆ՝ 1.Սովարական կոտորակում գծից վերև գրված թիվը: 2.Բաժինների գումար: 3.Սովարական կոտորակում գծից ներքև գրված թիվը: 4. շաբաթը կոչվում է … :   ՈՒՂՂԱՁԻԳ՝ 5.Այն կոտորակները, որոնց համարիչը փոքր է հայտարարից, կոչվում են … : 6.Այն կոտորակները, որոնց համարիչը մեծ է կամ հավասար հայտարարից, կոչվում են … : 7.Մեկ չորրորդ: 8.Այն թվերը, որոնցով նշանակվում է մեկը բնական թվի բաժանման արդյունքը, կոչվում են … : 9. կիլոգրամը կոչվում է … :

Սովորական կոտորակների հիմնական հատկությունը,

հավասարության պայմանը

Կոտորակի համարիչն ու հայտարարը միևնույն թվով բազմապատկելիս կոտորակի մեծությունը չի փոխվում:

Երկու սովորական կոտորակներն իրար հավասար են, եթե առաջին կոտորակի համարիչի և երկրորդի հայտարարի արտադրյալը հավասար է առաջին կոտորակի հայտարարի և երկրորդի համարիչի արտադրյալին:

Համոզվենք, որ

Առաջադրանք 6

Տրված է 3/4 կոտորակը: Գրել նրան հավասար այն կոտորակները, որոնց հայտարարներն են՝ 8, 20, 12, 60:

Առաջադրանք 7

Կրճատել կոտորակները

Առաջադրանք 8

Առաջին խումբ

1. ø³ÝDZ ų٠¿ ûñí³ 1/3 Ù³ëÁ. ³) 6Å, µ) 12Å, ·) 8Å:

Երկրորդ խումբ

2. ø³ÝDZ ñáå» ¿ ųÙÇ 2/3 Ù³ëÁ. ³)20, µ)40, ·)30:

Երրորդ խումբ

3. ø³ÝDZ ë³ÝïÇÙ»ïñ ¿ Ù»ïñÇ 3/10 Ù³ëÁ. ³) 30, µ) 50, ·) 60:

Չորրորդ խումբ

4. ø³ÝDZ աստիճան է ուղիղ անկյան 2/3 Ù³ëÁ. ³)60˚, µ)40˚, ·)30˚:

ԼՈՒԾՈՒՄ

Առաջին՝ 8 ժամ

Երկրորդ՝ 40 րոպե

Երրորդ՝ 30 սմ

Չորրորդ՝ 60˚

Առաջադրանք 9

Կոտորակները դասավորել աճման կարգով

Առաջադրանք 10

Խառը թվերի պատկերումը կոորդինատային ճառագայթի վրա, համեմատումը

4

0

1

3

2