Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Бахчисарайская средняя общеобразовательная школа № 1»
города Бахчисарай Республики Крым
СЫФАТ акъкъында умумийлештириджи дерс
Багъчасарай шеэри
1 умумтасиль мектебининъ
къырымтатар тили ве эдебият оджасы
Джемилова Лутфия Субиевна
6 сыныф ана тили
Мевзу: СЫФАТ акъкъында умумийлештириджи дерс
Дерснинъ макъсады:
1.Сыфат акъкъында талебелернинъ бильгилерни текрарламакъ, пекитмек.
2. Талебелернинъ агъзавий ве язма нутукъларыны зенгинлештирмек, инкишаф этмек.
3.Талебелерде ана тилине ве Ватангъа севги дуйгъуларыны ашламакъ.
Шахсий нетиджелер
- Балаларда нутукъ сезгирлигини уятмакъ,сезнинъ догъру ишлетильмесини шекиллендирмек.
- Окъувгъа меракъ, ана тильге севги ашламакъ.
Регулятив УУД
- оджа ярдымынен дерснинъ макъсадыны тайинлемек;
- оджа ве талебе арасында ишкирлик , достлукъ, бераберлик муитини асыл этмек;
Мерифет УУД (познавательные)
- дерсте берильген малюматны къуланмакъ , лугъат байлыгъыны зенгинлештирмек;
Коммуникатив УУД
- озь фикирлерини агъзавий я да язма шекильде ифаде этмек;
- группа ичинде вазифелерни бирликте беджермек;
- оджа ве сыныфдашларынен эйи мунасебетте булунмакъ.
Предмет нетиджелери: Нутукъта сыфатларны догъру шекильде къуланмакъ, сыфат дереджелернинъ маналарыны тапып, озь лугъат байлыгъыны зенгинлештирмек.
Донатма: китап, дефтер, ресимлер, компьютер,презентация,
Дерснинъ кетишаты:
Тешкилий къысым. Селямлашув.
II. Эв вазифесининъ тешкерюви.
Саифе 105 277 – иш.
Берильген сыфатларны джедвельге, шекиллерни денъиштирип, язынъыз.
| Адий дереджеде | Устюнлик дереджеде | Тенъештирме дереджеде | Азлаштырма дереджеде |
| сары | Энъ сары | сарыджа | сарышын |
|
|
|
|
|
Беяз, ешиль, ачыкъ, къалын, йымшакъ,тегиз,алчакъ,серин.
II.Мотивация
Снежный ком» оюны фронталь сорав
Сыфат насыл маналарны ифаделей?
Манасына коре, сыфатлар насыл чешитлерде олалар?
Сыфатлар насыл дереджелерде ве шекиллерде къулланылалар?
Тизимине коре , сыфатлар насыл шекилледе ола билирлер?
Сыфатлар джумледе насыл синтактик вазифелерни беджерелер?
Дерснинъ мевзу ве макъсадларыны бельгилев.
Емишлернинъ къаршысына аляметини язынъыз
| емишлер | Тюс - ренки | Дам – леззети | шекили |
| алма |
|
|
|
| нар |
|
|
|
| хыяр |
|
|
|
| бибер |
|
|
|
| помидор |
|
|
|
| емишлер | Тюс - ренки | Дам – леззети | шекили |
| алма | ешиль | татлы | томалакъ |
| нар | къырмызы | экши | томалакъ |
| хыяр | ешиль | дамсыз | узун |
| бибер | сары | аджджы | узунджа |
| помидор | къырмызы | татлы | томалакъ |
Ресимлернен ишлев (Айыры япракъларда емишлернинъ ресимлери )
IV. Мевзуны текрарлав.
1.Джумлелерде нокъталар ерине керекли сыфатларны тапынъыз, 3 ве 4 – нджи джумлелерни синтактик талиль этинъиз.
1.Рустем … бойлу, … къашлы, … бир огълан.
2. Эмине байрамгъа …., … антер кийген.
3. Кузьде … япракълар тереклерден ерге тюшелер.
4. Алим … китап окъуды.
5. Отлар … тюсте эдилер.
6. Мектеп азбарында …, …, … чечеклер осе.
7. Бир топ чечекнинъ ичинде … гуллер бар.
Ярдымджы сезлер.
Юксек, къара, меракълы, беяз, сарылтым, къырмызы, сары, мавы, мераметли, дюльбер, ешильтим.
Джедвельни толдурынъыз.
| сыфат | сезлер | Аслий | нисбий | Адий дередже | Тенъештирюв дередже | Устюнлик дередже | Азлаштырма шекили | Къуветлен дирме шекили |
| 1. ешиль |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 2. сабалыкъ |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 3. бугуньки |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 4. сары |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 5. беяз |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 6. къышлыкъ |
|
|
|
|
|
|
|
|
1)Ярдымджы сёзлер : япракъ, чипче, дерс, аш, къар, аякъкъкап
| сыфат | сезлер | Аслий | нисбий | Адий дередже | Тенъештирюв дередже | Устюнлик дередже | Азлаштырма шекили | Къуветлен дирме шекили |
| 1. ешиль | япракъ | | - | ешиль | ешильдже | энъ ешиль | ешильтим | ем - ешиль |
| 2. сабалыкъ | аш | - | | - | - | - | - | - |
| 3. бугуньки | дерс | - | | - | - | - | - | - |
| 4. сары | чипче | | - | сары | сарыджа | энъ сары | сарышын | сап - сары |
| 5. беяз | къар | | - | беяз | беязджа | энъ беяз | беязджаракъ | бем - беяз |
| 6. къышлыкъ | аякъкъап | - | | - | - | - | - | - |
2) .Берильген сыфатларгъа уйгъун кельген исимлерни тапынъыз
Татлы, томалакъ, къырмызы- не? (АЛМА, КЪАРПЫЗ)
Лезетли, беяз, йымшакъ- не? (ОТЬМЕК)
Къарт, яш- ким? (ИНСАН, адам)
Дюльбер, къырмызы- не? (АНТЕР, КЪАЛПАКЪ).
Агъзавий вазифе: « къаве» сезине сыфатлар тапып, 2-3 ДЖУМЛЕ ТИЗМЕК
… къаве, … къаве, … къаве, … къаве, …къаве.
Къара къаве, шекерсиз къаве, къаймакълы къаве,
сыджакъ къаве, сувукъ къаве.
Нутукъ инкишафы дакъкъасы.
Сезлернинъ ичинден ренклерни бильдирген сезлерни тапынъыз.
Япракъ, саргъы, макъара, пытакъ, саранлыкъ, къаранфиль, мырав, къараман, авлакъта.
КЪАРА ------ АКЪ антоним сезлер
Физ. Дакъкъасы: « АКСИНИ АЙТ» оюны
Мен санъа якъын десем, сен манъа ………дейсинъ.
Мен санъа узун десем, сен манъа ………дейсинъ.
Мен санъа сыджакъ десем, сен манъа …….. дейсинъ.
Мен санъа аджджы десем,сен манъа ………дейсинъ.
2.Сёзлернинъ чифтини тапып, 2-3 джумле тизинъиз
Сыджакъ богъдай
къышлыкъ копек
мераметли ёл
Ярынки кунь
къуру адам
балабан аш.
къыскъа топракъ
VI. Пекитюв: « Куб « усулы берильген сезнен сенкан тиземиз.
« ВАТАН»
2 сыфат тапмакъ
3 фииль тапмакъ
Ватан сёзюне джумле тизмек
Ватан сёзюне синоним тапмакъ.
ВАТАН
Дюльбер, аджайип
Севемиз, гъурурланамыз. Къорчалайыкъ
Ватанымызны джан-юректен севемиз ве гъурурланамыз.
Дерснинъ нетиджеси : Бугунь дерсте сизлер яхшы чалыштынъыз, бир къач джедвель толдурдынъыз, ресимлернен чалыштынъыз. Сыфатлар акъкъында бильгилеринъизни текрарладынъыз ве пекитинъиз.
Рефлексия:
Дерснинъ нетиджесинде « Чувал» усулыны къулланып, озь фикирлеринъизни язынъыз.
(Эр бир бала эльнинъ пармагъында, сыфат акъкъында, бильген малюматны яза . Тахтада олгъан чувалгъа толдура.
IX. Баалав: Талебелер бир – бирине баа къоялар. Оджа исе эксиклик олгъан ерлерни бильгилей ве нетидже чыкъара.
X. Эв вазифеси: къаиделерни текрарлав, 302 – иш. Незарет ишине азырланув.
2 520
28 432 
