Т?уелсіздік-ел тірегі

Та?ырыбы: Т?уелсіздік-ел тірегі

Ма?саты:

1. 1986 жыл?ы желто?санда орталы?ты? ?міршіл - ?кімшіл сола?ай саясатына ?арсы ал?аш рет бас к?теріп демократия жолында ??рбан бол?ан ?л ?ыздарымызды? ерліктері жайында т?сінік бере отырып, жастарды? ала??а не себепті, ?андай ма?сатпен шы??анды?ын жете т?сіндіру. 2. ?з Отанына, ту?ан жеріне деген с?йіспеншілігін арттыра отырып, ?з анна тілін, ?дет-??рпын, салт-д?ст?рін са?тай білуге патриотты? сезімге т?рбиелеу. 3. ?рбір жеке т?л?аны? еркін с?йлеп, ?з пікірін, ойын айта білу ?абілетін дамыту. К?рнекіліктері: ?айрат Рыс??лбеков, Сабира М?хамеджанова, Ербол Сыпатаев, Л?ззат Асанова суреттері,  буклеттер, ?анатты с?здер, шарлар Ал?ы с?з. Армысыздар  ?стаздар, ??рметті ?она?тар! Б?кіл  ?аза?  елінде  тойланып  жат?ан  т?уелсіздік  к?ніне  арнал?ан  «Т?уелсіздік-ел тірегі»»  атты  т?рбие  са?атына  ?ош  келіпсіздер!

Бейтшілік туралы тренинг

Бейбітшілік ?р?ашан  елімізді? ар?ауы болсын!

Бейбіт елді? жалынды ?ландары болайы?!

?аза?  хал?ы  азатты?  ?шін  талай  ?иынды?ты  бастан  кешірді.  Біра?  еш?ашан  мойымады, к?ресе білді. Тарих  ертегі  емес,  б?рмалап – бопсаласа?  шырылдап  жылайтын,  обал – сауабы  ?те  ауыр  а?и?ат.  Олай  болса,  ?аза?  тарихына, я?ни  ?ткеніне  бір  с?т  ??іле  ?араса?.

Жылдар с?йлейді:

Альбина: 200  жыл  патшалы  Ресейді?  отары  болды?. 70  жыл  ?міршіл – ?кімшіл  ?кімет  ?стемдік  етті.  Тілімізден, дінімізден  айырылды?. 1920 – 1921, 1931 -1932  жылдары   ?лтымыз  ?олдан  жасал?ан  ашты?тан,  зорлы? – зомбылы?тан  елінен  безіп,  ?з  ?ясын, руын, ту?ан – туыс?анын  са?тап  ?алу  ?шін  44 елге  тарыдай  шашылып  кетті.

Сермухан:  Т?уелсіздік  ?шін  хал?ымыз  325 рет  к?теріліске  шы?ты. 1916 жыл?ы  к?терілістер  ?лы  д?рбеле?ге  ?ласты.  1986 жыл?ы  Желто?сан   ?оз?алысымен   тарих?а  енді.

Айжан:  1986  жыл?ы  16 – желто?сан  - ?лкен  ?згеріс  к?ні.  Алматыда  ?аза?стан   Компартиясы  Орталы?  Комитетіні?  ?те  ?ыс?а  пленумы  болды.  18  минут  ?ана  ?ткен  пленум  ?аза?  хал?ыны?  та?дырын  тас – тал?ан  етті.

Рамазан:  Республиканы  ширек  ?асыр?а  жуы?  бас?ар?ан  саяси  ?айраткер  Дінм?хаммед  Ахмет?лы  ?онаевты  орнынан  алып, оны?  орнына  Ульяновск   облысты?   комитетіні?   бірінші  хатшысы,  республика?а  м?лдем  бейтаныс  Колбин  та?айындалды.  Желто?санны?  17 – сі  к?ні  та?ерте?  Алматыда  жаппай тол?у  басталды.

Бекзат: ?азір б?л к?н ?аза? хал?ы ?шін ?лы к?н, ?рі ?ай?ылы, ?рі ба?ытты к?н. 1986 жыл?ы желто?сан о?и?асы ?аза?  хал?ында б?рын болма?ан е? ауыр да, ?ділетсіз к?терілісті? бірі.  Мухтар: Енді міне, осы Желто?сан к?терілісіне ?атыс?ан а?аларымыз бен апаларымыз ?ш ?асыр?а жуы? уа?ыт бойы арманда?ан т?уелсіздікке ?ол жеткізді. Диана:  Жас аруды? жанарында – Желто?сан, ?анды ?асыр табанында – Желто?сан. ?аралы ?мір ?айыстыр?ан хал?ымны?, ?ара т?ман ?аба?ында – Желто?сан. Жауызды?ты жас?а?ан да – Желто?сан, Жа?а ??мыр баста?ан да – Желто?сан. Жазы?сызды? к?з жасына жуынып, Аба?ты?а таста?ан да – Желто?сан. Намысымны? шыра?ы да – Желто?сан, С?р?ай ?мір сына?ы да – Желто?сан. Жігіттерді? ?раны да - Желто?сан, Жа?а к?нні? шуа?ы да – Желто?сан. Бауыржан: Осыдан 29 жыл б?рын?ы Алматы о?у орындарыны? біріні? жата?ханасыны? алдында?ы о?и?а. К?рініс.

- Мен газет ?келдім. - Не жа?алы? шы?ыпты? - Орталы? Комитетіні? хатшысы Д.?онаевты алып, орнына Колбинді та?айындапты. - Колбин деген кім екен? - ?айдан келіпті? - Колбин Ульяновтан келіпті. - ?аза?станды ?зімізді? ?аза?станды? азамат бас?арсын! - Біз демократияны талап етеміз! - ?ане ж?рі?дер, ?ыздар, жігіттер ала??а кетейік! ?мина:  С?ймейт??ын болды? ?ой, с?ймей ??мыр К?ле?кеміз к?ннен де тимейді н?р. Колбин деген кім екен, ?айдан келген? Уа, сыртымыздан ?ашан?ы билейді б?л? С?уле: М?уленова Мерейді? орындауында «?арабауыр ?ас?алда?» ?нін ?абыл алы?ыздар

Бауыржан: Ала??а шы?ып ?з ойларын айту?а тырыс?ан ?аза?ты? ?рімдей ?арусыз жастарына солдаттар мен милиция ?ызметкері ?арсы ?ойылды. ?ыз жігіттерді аяусыз тая??а жы?ты, т?рмеге ?амады. Ербол, Ляззат, Сабира сынды жа?а ?ана б?ршік атып келе жат?ан тал шыбы?тай жастарымызды? ?мірін ?зді. С?уле: И?, ізгілік атаулыдан к?дер ?зіп, е? со??ы ?міті, бар сенімі к?йреген, рухани езілген бала? жігіт ?айрат. ?айрат есіл ер к?зі тірісінде жаз?ан ?ле?дері адам ж?регін тебірентеді. Соны? бірі «Мені? та?дырым». Естай:  ?мір бойы жолым болып к?рмеді, Жылап келем б?л д?ниеге келгелі. ?ай?ы ша?ы басты мені? денемді, Т?спейді ша? сілкінсем де мен енді. Жолда?ан с?лемімді дос алмады, Шын ба екен-ау тас кере? боп ?ал?аны. Айта берем, айта берем ?айбірін, Ауыр мені?, ауыр мені? та?дырым. Та?дыр мені аямады, ?орлады, Жалынсам да, жыласамда болмады. ?ара??ы ?мір ба?ытым жо?, жо? мені?, Арманда?ан а? с?улеге жетпедім. Бауыржан: Осы ?ле? жолдары ?айратты? ?атты ?иналып ?аза?стан ?шін жанын ??рбан еткенін еске т?сіруге болады. С?уле: Орыны а?аларды? бізбен толсын, С?билер а?аларды? жолын ?усын. 1минут ?нсіздікпен еске алайы?, Аруа? а?аларды? ырза болсын.

Бауыржан:  1 минут ?нсіздік

С?уле: «Шеру ?йымдастыру?а ?атысы бар» деген жал?ан айыппен ?аншама зиялы азаматтар жазаланды, ж?мыстан ?уылды. Біра? ол ?шін жауап?а тартыл?ан ешкім бол?ан жо?. Бауыржан: 1986 жыл?ы 16 желто?сан к?ні Д.?онаевты? орнына Колбин келіп, 17-сі жастар Брежнев атында?ы ала??а бейбіт ж?не саяси шеруге шы?ады. Шеруге шы??ан жастарды саперлік к?рекпен, дубинкамен, су ат?ыш машинамен, итпен ж?не т.б. таратады. Ерте?іне 18-желто?сан ?айратты? ?йі. К?рініс. Сахнада ?айрат пен же?гесі дастархан басында отырады. ?йге  милиционер жігіт кіреді. Милиция: Біз органнан келдік. ?айрат Рыс??лбеков деген азаматты  т?т?ындау?а келдік. Прокурорды? санкциясы бар. Міне! Же?гесі: ?айрат, бері кел. Милиция: Тез жинал, бізбен бірге кетесі?. Же?гесі: Ойбай-ау б?лары? не? Ж?дыры?тай баланы? не жазы?ы бар еді? ?ке-шешесіне не бетімізді айтамыз. Милиция: Же?еше, сабыр еті?із! Б?л жігіт бір т?белеске ?атысыпты.  Аны? – ?аны?ын тексерген со? ?айтарып жібереміз. (Осы кезде ?айратты милиционер алып кетеді.) Айгерім ?:

?аза?стан т?уелсіздігін ал?ан со? Желто?сан к?терілісі туралы шынды? ?алпына келтіріліп, б?л ж?нінде Т.?тегенов, Т.Зейн?біловті? ??растыруымен “Желто?сан. 1986. Алматы.”  е?бегі жары? к?рді

К?ркемай:

“Желто?сан ??рбандарын жо?тау”, “Ер намысы — ел намысы” жина?тары, К.Т?бейді? “М?зда жан?ан алау”, Т.Бейіс??ловты? “Желто?сан ыз?ары” кітаптары мен “Желто?сан” газеті жары? к?рді

Бауыржан К

1991 жылы режиссер Тал?ат Теменов “?ыз?ыш ??с” кинофильмін т?сірді. 

Балауса:

Желто?сан к?терілісіні? бар к?рінісі ?алдыбай ?беновты? Аллажар фильмінде керемет баяндалады. 

?алдыбай ?бенов  ?з фильмі жайлы:

1988-89 жылы фильмді баста?анда «ма?ан ешкім кедергі жасама?анда, ?лі де болса к?птеген а?и?атты жары??а шы?арар ма едім?» деп ойлаймын кейде. Ала?да, ала?нан тыс жерлерде 2000-нан астам шейіт бол?ан жастарымызды? денелерін толы? еркіндігіміз бол?анда, б?лкім, біз табар ма едік. А?и?атты? к?бі о?и?адан кейін-а? жойылды. Мен фильмді Желто?сан о?и?асына ?а­тыс­?ан, т?рмені? азабын шегіп келген уыз­дай жастарымызды? айт?ан ??гіме­лері, бойынша т?сірдім. ?аза?ты? ?л-?ыз­дарын шырылдата сабап жат?ан жер­лерін ?здеріні? айтуларымен жасадым. Тол?уды да о?и?аны? бел ортасында бол?ан балаларды? ??гімесінен алдым. 

?лихан

2011 жылы– Т?рысбек С?укетаевты? 1986 жыл?ы Желто?сан о?и?асы жайлы «Ай?ара??ысы»  романы романы жары? к?рі

Бауыржан: Желто?санда шынды? жырын шыр?аймын деп шар? ?рды?, Желто?санда егеменді ел болса? деп талпынды?. Айналайын, айналайын жас ?ркені хал?ымны?. С?уле:  Желто?санда шынды? жырын шыр?аймын деп шар? ?рды?, Желто?санда егеменді ел болса? деп талпынды?. Кеуде?де ?лі сызы жатыр сол кездегі сал?ынны?, Айналайын, айналайын жас ?айраты хал?ымны?. Темір ?олдар ?уатты еді ал?ымы?ды ?аусыр?ан Намысы?ды жы?пай ?тті? н?убет, д?лей маусымнан. Жал?ыз ?ал?ан ша?тарымда жігер алдым бойыма Т?рме торын жарып шы??ан сені? ?айсар даусы?нан. ?сер елді? ?ай с?тте де бірлік болма? ?алауы, Лаула, лаула, желто?санны? м?з?а жа??ан алауы. ?здеріндей ер намысты жас ?ркені бар елді?, Еш?ашанда е?кеюге тиісті емес жалауы! Бауыржан:

?арекеева С?улені? орындауында  «Желто?сан желі»  С?уле:  Т?уелсіздікті? т?п тамырына желто?сан о?и?асыны? тікелей байланысы бар екеніне ешкім дау айта ?оймас. Десек те, 1986 жылды? ?ай?ылы желто?саны бір к?нгі немесе бір жыл?ы наразылы?ты? к?рінісі болмаса керек.

А?жан:  Т?рса да биік ?р басын, ?аза??а ба?ыт орнасын. Сексен алтыншы жыл?ыдай, Желто?сан желі болмасын! К?н кешіп лапылда?ан жастарым, Д?рліктірді желто?санны? аспанын. Жерді, дінді, тілді баба д?ст?рін ?ор?ау ?шін к?терді олар бастарын.  Бауыржан: Б?гінде 1986 жылы бол?ан Желто?сан о?и?асына 29 жыл толуда. Ел іргесі тыныш, хал?ымыз бай-?уатты болсын!

Хор Атамекен

М??алімні? ?орытынды с?зі. - Балалар, б?гін барлы?тары? саба?та тамаша ж?мыс істеді?дер. Сендерге ?лкен рахмет! Шы?ыста «Сау дене, азат а?ыл, адал к??іл – ?шеуімен ба?ытты болады ?мір» деген на?ыл с?з бар екен. Сол айт?андай, дені сау, ??рыш білекті, батыл ж?ректі, салауатты ?мір салтын орны?тыру?а дайын т?ратын ?рпа? болып ?сі?дер! Білімдері? шы?дала т?суіне тілектеспін!