Тамеки чегүү- өмүргө зыян!

Тема: Тамеки чегуу- омурго зыян!

Сабактын максаты:

А) Тамеки чегуу адамдын ден-соолугуна зыян экендиги жана тамекинин курамында зыяндуу заттар жонундо тушунук алышат

Б) Ан-сезимин жакшы жактарга колдонуу, ой жугуртуусун онуктуруу

В) Айлана чойрону коргоо жана оздук гигиенаны сактоого тарбияланышат

Теманын жалпы планы:

1. Тамеки алгач кайда пайда болгон

2. Тамекинин курамындагы зыяндуу заттар

3. Тамекиден пайда болуучу оорулар

4. Тамекинин адам балалсына жана коомго келтирген зыяндуулугу

1.1942-жылы Христофор Колумб туштукту коздой жол тартып Кубанын жээгине токтойт. Жергиликтуу эл аларды белектер менен кошо «сигара» деп аталган осумдуктун кургатылган жалбырагы менен тосуп алат. Колумбдун айтуусу боюнча, жергиликтуу эл чоптун тутунун жутушуп, уйлошуп, мурдуларынан чыгарышат. Колумбдун мотростору ал жерден тамеки чеккенди уйронушот жана оздору менен кошо кургатылган осумдукторду ала кетишет. Экинчи жолу журушундо Колумб 1946-жылы тамекинин уронун Испанияга ала келет. Бул зат ушунчалык кирешелуу болгондуктан, дениз жана кербен жолдору аркылуу дуйного тарай баштайт

Пайда алып келгендигин байкап Россия мамлекетинде дагы тамеки остуруло баштайт. Махорка, Беламор деген тамекилер чыгарыла баштаган.

2. Тамекинин курамында адамдын ден-соолугуна терс таасир тийгизуучу коптогон химиялык заттар бар. Алар: никатин, анабазик, мышяк, комуртек окиси, эфер майынын чайыры, радиактивдуу поломий.

Никатин-баш мээде биологиялык активдуу заттардын чыгышын чакырат, алар канаттануу сезимин пайда кылат, сарсанаа сезимин азайтат, конулду которот. Узултуксуз тамеки чеккен адам никотинге, мындайча айтканда тамекиге коз каранды боло баштайт.

3. Эн биринчи кезекте тамеки тартуу ички органдардын функциясынын бузулушуна алып келет. М: копчулук учурда дем алуу органдары, журок кан тамыр оорулары, ичеги-карын жолдору жабыркайт. Ошондой эле тамеки тарткан адамдардын арсында опко рагы менен ооругандар кездешет.

Оз учурунда тамеки залалдуу шишик ооруларын пайда кылышы мумкун. М: ооз кондойундогу, кызыл онгоч, тамак, уйку бези, ашказан, жоон ичеги, бойрок, табарсык, боор, простата безиндеги залалдуу шишик ооруларын пайда кылышы мумкун.

5.Уй-булолук казынага зыян келтирет

Тамекиге коз каранды болуп калышат, сурап чегишет

Жагамсыз жыттанышат, оздорун карабай калышат

Айлана-чойрону булгайт, адепсиздик дартка жолугушат

Чач, тырмактарыбузулат, бармактары саргаят

Рак оорусуна алып келет 90%

Тез картайтат

Оорукчан балдар торолот

«Онор» деп журушуп, олумго дуушар болушат.

Сезиминде сан ойлорго куралам,

Сен тпртканда мен бул жакта бууланам,

Тукуму учун эл-журтумдун эртенки,

Тамекини тартпагыла суранам!

Бышыктоо:

Эмне себептен тамеки чегишет?