Тарбия концепциясы

Жаш муундарды рухий-адептик жана патриоттук жактан тарбиялоо Концепциясы.

• « Тарбиялоо -бул коомдун мүдөлөрүнө жана муктаждыктарына жараша адеп-ахлак сапаттарын калыптандыруу боюнча максатка багытталган план ченемдүү иш».

• « Замана деген ушундай,

таптагангп жараша түшүм берет кызылдай,

тарбияңа жараша, уулуң болот замана»

( Нурмолдо)

• «Баланы жамандан адаштыр, жакшыга жанаштыр».
• ( Элдик макала )

Тарбия берүү максаты :

• Мамлекеттин көңүл борборунда болуп келген,андыктан,тарбиялоо иши өсүп келе жаткан жаш муундарга адамзаттык,улуттук жөрөлгөлөр менен топтолгон маданиятты,социалдык-тарыхый тажрыйбаны,адеп-ахлакты,салттуу нарк-насилди өткөрүп берүү болуп саналат.

Тарбиялоонун милдеттери :

• БУУнун балдардын укуктары жөнүндө Конвенциясына жана Кыргызстандын мыйзамдарына ылайык тарбия берүү системасынын негизги шарты катары балдардын укуктарын камсыз кылуу,
• жалпы адамзаттык баалуулуктарды,этно-маданият салттарын,окуучулардын жаш курак өзгөчөлүгүн,жеке мүнөздөрүн эске алуу менен тарбиялоонун уюшулган түрлөрүн жана балдардын,өспүрүмдөрдүн,жаштардын заманбап керектөөлорүнө толук жооп берген тарбиялоонун милдеттерин иштеп чыгуу,
• элдик нарк-насилдер аркылуу тарбия берүү жемиштүү,жаштардын атуулдук позициясын,сапаттуу ыйман-парасатын түзүү,
• тарбиялоонун көйгөйлөрүн чечүү менен, билим берүүнүн баардык баскычтарында, үй-бүлөөдө,коомдук уюмдарда кеңеш берүүнүн шарттарын күчөтүү.

Кыргыз Республикасынын жаштарынын модели

• Мамлекетине өз мекенин, Ала-Тоо Ата-Журтун,анын эгемендүүлүгүн, көз карандысыздыгын, өз алдынча мамлекеттүүлүгүн, эл-журттун ички ынтымак биримдигин эң жогорку дөөлөт(высшая ценность) деп эсептеген, муну менен сыймыктанган, өз эне тилин сүйгөн, калктын рух нарктарына, моралдык кенчтерине, туптүү адат- салттарына аң сезими жана жан дүйнөсү терең сугарылган, элинин тарыхын мыкты билип, ата-бабаларынын азаттык үчүн, бактылуутурмуш үчун болгон каарман күрөшүн ичинен өрнөк туткан, өз мамлекетинин символдоруна: Гимнге, Желекке, Гербге урматтап мамиле жасаган, ошону менен бирге жалпы адамзаттык маданияттын гуманисттик, адептик асыл- нарктарын өздөштүргөн, демократиялык коомдун баалуулуктарын жана идеалдарын урматтаган, достуктун жана аралык ынтымактын туусун бийик кармаган, көп маданияттуу чөйрөдө жашоого жөндөмдүү (поликультурность), сабырдуу, толеранттуу, ар намысы бийик, эмгекчил, чынчыл, элин-жерин жанындай сүйгөн мекенчил атуул, коррупцияга, трайбализмге,бангичиликке жана башка терс моралдык илдеттерге каршы күрөштө активдүү граждандык позицияны тутунган патриот жаран.

Жыйынтык:

• Тарбиялануучу жүздөгөн, миңдеген кишилердин турмуш-тиричилигинен, күн кечирүү образынан, турмуштун күндөлүк агымынан: көчөдөн, мекемеден, дүкөндө, мектептен, окуу жайдан, кыштактан, шаардан, аткаминерлердин, өкмөттүн, депутаттардын, шайлоо комиссияларынын ишмердигинен, кыскасы турмуштун баардык чөйрөлөрүнөн мыйзамды, укукту, жашоо эрежелерин бекем сактаган нраваны, тартипти жана ирээттүүлүктү,соц.адилеттүүлүктүү, калыстыкты, маданияты, улуу максат үчүн биригип уюшкандыкты иш-жүзүндө мээнеткеч, ак-ниет, чынчыл, таза,түз жүргөн адамдар, элим жерим деген патриот инсандар коомдо аброй күтүп, ийгиликке жетишип, сыйланып, урматталып жатканын, сезип туюп турса, терс иш- кылгандардын жазаланып турганын көрүп турса, анда мындай атмосферада адамда адептүү, ыймандуу, ар намыстуу, активдүү атуул болуп өсүүгө шыктандырган күчтүү стимул түзүлмөк.

1.Адеп-ахлактык тарбия.

• Максаты : Окуучуларга боорукердик менен ташбоордуктун,
• жаман менен жакшынын
• айырмасын талдап билүүгө тарбиялоо.

2.Жарандык тарбия

• Максаты : Жаштарга коомдун турмушуна өзү катышуу менен тажрыйба алууга мүмкүндүк берүү,Кыргызстандын
• келечеги үчүн жоопкерчиликти алууга даяр жана жөндөмдүү
• жарандын калыптануусуна багыт берет.

3. Мекенчилдикке тарбиялоо .

• Максаты: Эл журттун ажырагыс, бир жакадан баш, бир жеңден кол чыгарган ички биримдигин Кыргыз мамлекетин чыңдоого
• жана аны көздүн карегиндей сактоого тарбиялоо.

4.Үй-бүлөөлүк тарбиялоо .

• Уядан эмнени көрсөң, учканда ошону аласың.”
• Максаты: Баланын жөндөм- шыгын ачуу, өнүктүрүү, турмушта ийгиликке жеткирүү, баланын өз күчүнө жана жөндөмүнө бекем ишенүүсү, баланын башка балдар менен мамиле түзө билүүсү, үй-бүлөөлүк адеп мамилесине, үлгүлүү ата-энелердин тажрыйбасын эсепке алуу, “ата- эне- бала” билим берүү процессин стимулдаштыруу үй-бүлөөнүн парзы.

5.Жаратылышты сүйүүгө тарбиялоо

• Максаты: Булганбаган,бузулбаган таза жаратылыш - азыркы жашап жаткандар
• жана келечек ээлери үчүн өнүгүүсүнө жагымдуу шарт түзүү менен бирге мектептин, үйлөрдүн айлана
• тегерегин жашылдандырууга,сейрек кездешүүчү өсүмдүктөрдү сактоого, көбөйтүүгө, экологиялык
• акцияларды өткөрүүгө (Жашыл патруль),сергек жашоону пропогандалоого, окуучулардын ден-соолугун
• чыңдоочу жана спорттук иш-чаларга үзбөй катышуусун камсыздоо менен бирге ден-соолук маданиятын калыптандыруу

6 . Көп маданияттуулукка тарбиялоо “Экөө бириксе-бир бүтүн”

• Максаты: Көп маданияттуулукка тарбиялоо -Кыргызстандын көп улуттуу коомчулугунун бир пикирге келип,өлкөнүн туруктуу өнүгүшүү үчүн “кыргызстандыкмын” деген идентивдүү жалпы жарандын бир максаткаумтулуусу менен бирге Кыргызстанда жашап калышкан ар түрдүү улуттун маданияты тууралуу жаштардын ар кандай улуттун жаштары менен достук байланышта болушу, “Экөө бириксе бир бүтүн”деген принципте өзүнүн этникалык коопчулугуна, өзүнүн чыккан тегине, жалпы эле мамлекетине болгон мамилесин арттыруу .

7.Эстетикалык тарбиялоо .

• Максаты: Эстетикалык тарбиялоо процессинин алкагында, өздук көркөм чыгармачылык менен баланын чеберчилигин, табитин,шык жөндөмүн ойготуу менен бирге кесиптик ишкердүүлүктүн
• эстетикалык маданиятын толуктоо жана өнүктүрүү.

8.Эмгекке тарбиялоо.

• Максаты: Кыргыз элинин акылмандыгын, башка көп элдердей эле,эмгек адамдын калыптануусунун негизи-ал эмгекти сүйүү жеке адамдын,ошондой эле баардык элдердин бирден бир негизги түзүүчү, адеп-ахлагы менен бирге,эмгекти,окуу-тарбия процессине баш ийдирүү,окуучунун жеке кызыкчылыгы менен эмгектин коомдук маанисин дал келтирүү.

9.Сергек жашоого тарбиялоо

• Максаты: Саламаттыгы сак улутту сактап калуу фактору- бул сергек жашоону үйрөнүү жана адатка айландыруу.

7 Акенин таалим -тарбиясы

• Максаты: “Аке” наамы-эл тагдырына куйуп бышып, токсон толгонуп, элдин келечегинин камын коргон элдик инсандарга эл урмат-сый кылып берген улуу даража.Акелер адамдык улуу сапаттардын ээси, калыс, адилет, чындыктан тайбаган, кыраакы, элдин озгочо куту болушкан.Коомдо даанышмандыктын, акылмандыктын ,билермандыктын кепили болуп, карапайым эл менен тыгыз байланышып, жалпы элдин ынтымагын коздоп, тышкаркы эл менен алака тузуудо туура багыт беришкен, бийликке аралашып, саясатта да аброй кутушкон.
• Акелердин инсандык касиеттеринин негизинде жаш оспурумдорду тарбиялоо.

• Коңүл бурганыңыздарга рахмат!