Просмотр содержимого документа
«Tebigat hadysalarynyň modelleşdirilişi»
Tebigat hadysalaryny modelleşdirmek
Taýýarlan: Türkmenabat şäheriniň 6-njy orta mekdebiniň mugallymy
A.J.Seýitmyradowa
Obýektleriň modelleri we maksady
O rnuny tutýan çalşyryjy model
Obýektiň hakyky görnüşi
Modele obýekti çalşyryjy hökmünde garamak
bolar, ony döretmek we ulanmak işine modelleşdirmek diýilýär.
Model döredilýär, eger-de :
Obýekt örän uly bolanda
Obýekt örän kiçi bolanda
Model döredilýär, eger-de :
Hadysa örän çalt bolup geçende
Hadysa örän haýal bolup geçende
Model döredilýär, eger-de :
Ö züniň weýran bolmagyna getirip biljek bolsa;
Obýekti derňemek daş- töwerek üçin örän howply bolanda
Informasion modeller
Informasion modeller – bu maglumatlary kodlama dilinde beýan edilen hakyky obýektiň ýazgysydyr.
Model peýdalanylýar :
Çaklamalary barlamak
we öwrenilýän
obýekt barada täze maglumatlary almak üçin
G lobal howanyň ýylamagy netijesinde alynan çaklamalar.
Model peýdalanylýar :
Ç aklama üçin
Harasat – kosmosdan alynan suratlar
Tebigy hadysalary (suw joşguny, ýer titremegi, ýangyn, harasatlar we ş. m.) modelleşdirmek üçin super kompýuterler döredildi. Dünýä boýunça şeýle hadysalaryň howpsuzlyk meselesiniň üstünde işlenilýär.
Ýer planetasynyň seýsmik zolagynyň kompýuter modeli aşakdaky suratda görkezilendir.
Bu tebigat hadysasynyň güýjüni kesgitlemegiň ýönekeý modelidir (Ýer sarsgynlarynyň güýjüni 10 ballyk şkalada ölçemeklik kabul edilen).
Şeýle hem jaýlar gurlanda ýeliň, ýerasty suwlaryň hereketiniň, seýsmik yrgyldylaryň we beýleki täsirlere durnuklylygyny üpjün etmek üçin jaýyň binýadynyň, diwarlarynyň, pürsleriniň we diregleriniň berkligi öňünden hasaplanylýar. Soňra kompýuterde jaýyň modeli döredilýär.
Tebigy betbagtlyklary (suw joşgunlaryny, harasatlary) öwrenmek we olaryň öňüni almak üçin kompýuter modelleri döredilýär .
Şeýle hem dokumalarda gan aýlanyşygynyň, nerw süýümleriniň we ş. m. kompýuter modelleri bardyr .
Damjajygyň syýahaty
Men Ýere we Asmana gerek! Men hemmelere, hemmelere gerek!
Käbirlerine ýüzmäge gerek,
Suwsuzlygyny gandyrmaga gerek,
Üçünjä –gap-gaç ýuwmaga gerek,
Öý hijalykça nahar bişirmäge gerek.
Öý işi
Öý işi
Öý işi
Öý işi
?
Geliň pikirleneliň
5. Haýsysyny ulansaň gowy bolar ýaly, waka mysal getiriň