Темæ: «Гагадыргътæ». Номдар

Темæ: «Гагадыргътæ». Номдар

Урочы нысан:

1. Мырты растдзурынадыл бакусын.

2. Диалогон ныхас аразыныл бакусын.

3. Ног азрмæг равзарын æмæ йæ ныффидар кæнын

Фæстиуджытæ: сабитæ базонгæ уыдзысты номдартимæ, ног дзырдтæ
базондзысты, зараæ сæ зæрдыл бадардзысты.

Организацион хай:

- Иронау салам раттын

- Радгæсы бафæрсын: «Ам чи нæй?»

- Фæйнæджы уавæр.

- Урокмæ сабиты æрцæттæ кæнын, иронау сæм дзурын.

Ахуыргæнæг:

Сывæллæттæ, афтæ бакæнæм æмæ кæрæдзийæн балæвар кæнæм хорз зæрдæйы уаг.

Æз худын сымахмæ, сымах худут мæнмæ æмæ худут кæрæдзимæ.

Ног дзырдтæ:

Хæлар, чысыл, фарст, дзуапп дæттын, цуанон, æмбарын, зæрдыл бадарын.

Урочы цыд

I. Фонетикон зарядкæ.

1. Бакæсын сабитæн æмдзæвгæйы скъуыддзаг, бафæрсын: мыртæ - гъ, хъ цы дзырдты æмбалынц, уыцы дзырдтæдзы ссарын.

Райсомæй на кæртмæ

Булæмæргъ тæхы

Хъазлдзæг у йæ зæрдæ
Зарджытæ кæны.

- Æмдзæвгæ ратæлмац кæнын уырыссаг æвзагмæ, цалдæр ахуырдзауæн æй бакæсын кæнын.

2. Хæс. Зæрдыл æрлæууын кæнын æмæ зæгъын дзырдтæ, мыр гь æмæ хъ - имæ.

Зазгъæм:

гь - бирæгъ, сæгъ, гагадыргъ, мæнæргъы; хъ - хъæд, хъæлæрдзы, хъус, тæрхъус.

II. Хæдзармæ куыст равзарын.

1.Сывæллæттæ иумæ зарынц зарæг «Хъæлæрдзы».

Лæмбынæг дæр хъус æрдарын мыртæ хъ æмæ гь -йыл.

2.Фæйнæгыл нывтæ (гагадыргътæ).

Сывæллæттæ сæ дзурынц иронау.

3.Ныхасы зарядкæ (диалог).

Саразын скъоладзауты æхсæн диалог:

“Чи цавæр гагадаргътæ уарзы”.

Сывæллæттæ кæрæдзийы фæрсынц.

Зазгъæм: - Æз уарзын æрыскъæф. Уый у адджын.

Ды та?

Æз та уарзын мæнæргъы. Уый у пайда.

Чи ма уарзы мæнæргъы?

Me фсымæр дæр уарзы мæнæргъы.

Цавæр гагадыргътæ уарзыс?

Æз уарзын хъæлæрдзы. Ды та?

Æз дæр уарзын хъæлæрдзы æмæ ма ноджы мыртгæ.

Уый у пайда.

Физминутка.

Мах цæуæм, цæуæм, цæуæм,

Зокъотæ æмбырд кæнæм ,

Зокъотæ дæр хин сты,

Къудзиты бын æмбахсынц.

III. Ног æрмæг.

Чиныджы 7 - æм фæлтæрæны цы дзырдбыд ис, уый æххæсткæнгæйæ сабитæ базондзысты, Зонджын Уыг нын цы амоны, уый: номдар.

Бафæрсын сæ: Цавæр фарстытыл дзуапп дæттынц уыцы дзырдтæ?

1. Ахуыргæнæг дзуры.

- Итак, Мудрая Сова знакомит нас с новой темой «Номдар». Номдар значит по-русски имя существительное. Имена существительные - это слова, которые обозначают предметы и отвечают на вопросы: кто? - чи?, что? - цы?

Я хочу обратить ваше внимание на одну отличительную особенность: в осетинском языке - чи? задают только к человеку, все остальные предметы отвечают на вопрос - цы? Приведем примеры с вопросом чи? и цы?

Зæгъæм: чи? -мад, лæппу, чызг, ахуыргæнæг.... цы? - тæрхъус, гагадыргъ, мыст, стъол...

2. Бакусын ног дзырдты растдзурынадыл.

3.Чиныджы 8 - æм фæлтæрæны æмдзæвгæ «Номдарыл» бакусын.

Хас. Æмдзæвгæйы дзырдты хсæн бирæон нымæц ссарын. (бæлæстæ).

Физминутка.

Иу мæ сæр, дыууæ мæ къухтæ

Иу мæ фындз, дыууæ мæ хъустæ

Кухтæй мах фæкæнæм кусгæ.

Хъустæй мах фæкæнæм хъусгæ.

IV. Фысгæ куыст. Кусæн тетрæдты фæлтæрæн баххæст кæнын.

V. Кæронбæттан хай.

- Хатдзæгтæ скæнын

- бæрæггæнæнтæ сæвæрын.

- х/к бамбарын кæнын.

- æмдзæвгæ «Номдар» аив кæсын зонын.

- ног дзырдтæ раффыссын дзырдуатон тетрæдтæм æмæ сæ сахуыр кæнын.