Тесттик суроолор

1-болук: ________________________Предмети:____________________________ 10-класс

1. Кыргыз элинин улуттук жазмасы алгач кайсы алфавиттин негизинде түзүлгөн?

а) Араб алфавитиб) Орус алфавити в) Уйгур алфавити

г) Реформаланган латын алфавити д) Рун алфавити

2. Кеп маданиятынын практикалык жана теориялык негизин ким түзгөн?

а)Диоген б) Георгий в ) Аристотель г ) Ломоносов

3. «Кеп адам баласы үчүн аба, суудай керектүү стимул», -деп ким айткан?

а ) Демосфен б ) Цицерон в ) Цезарь г ) Аристотель

4. Баш тамга менен башталып жазылган сөздөр:

а) энчилүү аттар, жалпы сөздөр

б) энчилүү аттар, чекиттен кийинки сүйлөм, ыр саптары

в) чекиттен кийинки сүйлөм, жалпы сөздөр, ыр саптары

5. «Фонетика» деген сөз кайсы тилден кабыл алынган?

а) орус б) латын в) грек г) англис д) араб

6. Кыргыз тилинде канча тыбыш бар?

а) 25 б) 34 в) 39 г) 40

8. «Манас» эпосу…

а) турмуштук эпос б)элдик эпос в)баатырдык эпос г)сүйүү жөнүндө эпос д)элдик жомок

9. Сөздөгү муундун саны

а) канча тамга болсо, ощончо муун болот б)үндүү, үнсүз тыбыштардын санына жараша

в) сөздүн маанисине карата г) канча ундүү тыбыш болсо, ошончо муун болот

10. КР дин Гимнинин авторлору ким?

а) А. Осмонов, Ш. Бейшеналиев б) Ж. Садыков, Ш. Кулиев

в) Ж. Садыков, К. Молдобасанов г) Ч. Айтматов, А. Токомбаев

11. Ачык муунду тап

а) улуу, эже, радио б) эрк, китеп, Ысык-Көл в) стол, врач, калк

г) жаз, кыш, жай д) кун, саат, байлык

12. Муун кандай бөлүнөт?

а) ачык, туюк, орто б) туюк, бүтүн в) ачык, жабык, туюк

г) муундун түрлөрү жок

13. Сөздөр ….. негизинде ташымалданат?

а) басымдын б) интонациянын в) муундун

г) сөздөрдү бөлүштүрүүнүн д) ташымалданбайт

14. Географиялык аттардын туура жазылганын белгиле

а) Ош, Алатоо, Алай, кокон б) Чүй, Соң-Көл, Талас

в) Аксай, Тору-гарт, түндүк Америка г) Кадам-Жай, Кумтөр

д) Ыраакы чыгыш, Карасуу

15. Туура жазылган сөздөрдүн катарын тап

а) күшсүз, сумбайт, комуссуз б) кешти, ашты, качты

в) кылычтай, жуунган, көрүнбөйт г) Тургумбү, жалгамбы, күлгөмүн

16. Туура жазылган сөздөрдүн катарын тап

а) жарыйа, тоют, чойоке б) койон, кийет, ойун

в) аяйлы, аюу, тикиреет г) кичирейэт, тайуу, тайайлы

17. Сөздө канча муун болот?

А) бир б) үч в) канча үндүү болсо, ошончо муун г) төрт

18.Туура жазылган энчилүү аттардын катарын тап

а) Молдо нияз, Сур Эчки, Базаркоргон б) Каранар, Бончбруевич, Улан –батор

в) Көк Жаңгак, Каш-Гар, Жаңыл мырза г ) Тайбуурул, Ак Мөөр, Сан-Франциско

19. Тушоо кесүү салты кимге арналган?

а) тиши чыккан балага б) жаңы кадам шилтеген балага

в) жүгүргөн балага г) жалгыз балага д) билбейм

20. Комузчулар ансамблин биринчи жолу ким уюштурган ?

а)М.Күрөнкеев б)А.Огомбаев в) К.Молдобасанов г) Ж.Садыков д) К.Эралиева

2-болук _______________________Предмети:______________________11-класс

1. Үндүн тоскоолдукка учурап же учурабай айтылуусуна карата тыбыштардын

бөлүнүүсү:

а) каткалаң, кыска б)жумшак, созулма в)каткалаң, тишчил г) үндүү, үнсүз

2. Араб алфавитинин кемчиликтери:

а)көпчүлүк тамгалардын жазылышы окшош, оңдон солго карай жазылган

б) элдин үйрөнгүсү келбеген в) тамгалары көп г) кемчилиги жок

3.Кыргыз элинин улуу манасчылары кимдер?

а) Т.Молдо, С.Орозбаков б) Ч.Валиханов, Ы.Абдрахманов

в) К.Жумабаев, С.Каралаев г) С.Орозбаков, С.Каралаев

4. Манасчылар деп кимдерди айтабыз?

а) «Манас» эпосун кагаз бетине түшүргөндөрдү б) «Манас» эпосун изилдөөчүлөрдү

в) «Манас» эпосун жыйноочулардыг) «Манас» эпосун айтууну кесип кылган акындарды

5. 1927-1940- жж. кыргыз эли кайсы алфавитти пайдаланган?

а) араб б) орус в) уйгур г) реформаланган латын алфавитин

6. Кыргыздар кайсы жазууларды колдонушкан?

а) Орхон-Енисей, латын, өзбек, орус б) Орхон-Енисей, уйгур, калмак, түрк

в) Орхон-Енисей, уйгур, араб, латын г) Орхон-Енисей, латын, орус, кыргыз

д) түрк, латын, араб

7. Туура жазылган сөздөрдүн катарын белгиле:

а) педагогко, Алиевтин, Жалал-Абадта б) геологго, Тынаевдин, Калининграда

в) Гамбургка, Саматовтун, поезддер г)клубка, сьездге, стажга

8. Кеп маданиятынын илим болуп калыптанышына негиз салган окумуштуу.

а ) Белинский б ) Ломоносов в ) Тургенев г ) Виноградов

9. Кеп деген эмне?

а )оозеки түрдө ишке аша турган конкреттү чындык

б ) кошумча каражаттар аркылуу ойдун берилиши

в ) адамдын дүйнө таанып билүүсүндөгү тилдин ролу

г ) тилдик бирдиктердин ойду берүүдөгү ырааттуу жайланышы

10.Астрономиялык энчилүү аттар кандай жазылат?

а) жөнөкөй жана татаал түрлөрү кичине тамга менен жазылат

б) жөнөкөй жана татаал түрлөрү баш тамга менен жазылат

в) жөнөкөй түрү кичине, татаал түрү баш тамга менен жазылат

г) жөнөкөй түрү кичине тамга менен сызыкча коюлуп жазылат.

12. «Манас» эпосун кагаз бетине биринчи ким түшүргөн?

а) Г.Алмаши б) В.В.Радлов в) К.Мифтаков г) Ч.Валиханов

13. Кыргыз элинин музыкалык аспаптарын белгиле:

а) сыбызгы, чоор, добулбас, пианино б) чоор, добулбас, кыл кыяк, комуз

в) кыл кыяк, аса-муса, кербез, алмурутг) комуз, ооз комуз, кербез, сыбызгы

14. Комуз кандай бөлүктөрдөн турат?

а) чарасы, кулагы, моюну, капкагы, тепкеси, кылы б) кылы, жыгачы, кармагычы, кулагы

в) кулкусу, сабы, көөдөнү, чарасы г) капкагы, тепкеси, кабыгы, жыгачы

15. Кыргыз элинин улуттук майрамдары:

а) жеңиш күнү, Аялдар майрамы, эгемендүүлүк майрамы

б) Нооруз майрамы, Түшүм майрамы, үлүш майрамы

в) Дыйкандар майрамы, мугалимдер майрамы, мекенди коргоочулар күнү

г) 8-март, 31-август, 1-май д) 5-май, 5-март, 7-ноябрь

16. Географиялык энчилүү аттарга -лык мүчөсү уланып айтылса кандай жазылат:

а) ал сөз баш тамга менен жазылат

б) ал сөз кичине тамга менен жазылат

в) баш тамга менен да, кичине тамга менен да жазууга болот

г) кичине тамга менен кашага алынып жазылат

17 Дефис аркылуу жазылган сөздөр:

а) кош сөздүн айрымдары

б) кош сөздүн бардык түрү

в) түгөйлөрүү маанилеш кош сөздөр

г) кошмок сөз тибиндеги географиялык энчилуу аттар, кош сөздүн баардык түрү

18.. Карама-каршы маанилүү татаал сөздөрдүн жазылышы:

а) баш тамга менен б) ортолоруна үтүр коюлат

в) ортолоруна сызыкча коюлат г) ортолоруна дефис коюлат

19. "Салтанаттуу" деген сөздүн ташымалданышы:

а) салт-ан-ат-туу б) сал-та-нат-туу

в) сал-тан-ат-туу г) са-лта-нат-туу

20. Эки муундан турган сөздүн ташылышы:

а) ташылбайт б) ташылат, өм-үр в) ташылат, ө-мүр г) ташылат, өмү-р

Классы:___ Предмети:________________ Ф.И.О.____________________ Балл ______

1. Кыргыз тилиндеги кайсы тамгалар эки тыбышты билдирет?

а) п, б, с б) е, ю, я в) д, т, я г) к, г, ж д) ц, щ

2. Үндөшүү деп кандай тыбыштык процессти айтабыз?

а) Тыбыштардын өз алдынча алмашуусу б) Бул тыбыштык процесс эмес

в) Тыбыштардын өз ара окшошуусу г) Тыбыштардын окшошпой калуусу

3 . Жаз – муундун кайсы тиби?

а) үндүү+үнсүз+үнсүз-vcc б) үндүү+үндүү+үнсүз-vvc в) үнсүз+үндүү+үнсүз-cvc

г) үнсүз+үнсүз+үндүү-ccv

4. Ташууга мүмкүн болбогон муун

а) бала, улак, чычкан б) аяк, улуу, аалам

в) боор, жеке, сары г) балка, спорт, желек

5. Туура жазылган энчилүү аттардын катарын белгиле

а) Кыз Сайкал, Жаңыл Мырза, Адам ата б) Жаңыл мырза, Адам Ата, Умай эне

в) Тоголок молдо, Акыл карачач, Бала Курман г) Асель, Эмиль, Назгуль

д) Азамат алтай, Ашым жакыпбек

6. Эгерде географиялык татаал энчилүү аттардын бардык же айрым түгөйлөрү лексикалык мааниге ээ болбогон сөздөрдөн турса кандай болуп жазылат?

а) Бөлөк жазылат б) Ортосуна дефис белгиси коюлуп жазылат

в) Бириктирилип жазылат г) Кыскартылып жазылат

7. Кептин тактынын канча түрү бар?

а ) 2 б ) 3 в ) 5 г ) 4

8. Кептин көркөмдүлүгүн арттыруучу тилдик каражаттар

а ) омоним, татаал сөздөр, сүйлөм

б ) лексикалык катмарлар, синтаксистик фигуралар

в ) тыбыш, жөнөкөй сүйлөм, антонимдер

г ) багыныңкы сүйлөм жөнөкөй сөздөр

9. Татаал сөздөрдүн бөлүнүшү:

а) жөнөкөй, жай, кошмок, жеке б) кош, кошмок, бириккен, кыскартылган

в) илептүү, кош, жалпы, өтмө г) бириккен, айрым-айрым, суроолуу, кыйыр

10. Араб алфавитинин жетишкен жагы кайсы?

а) сабаттулукка үйрөткөн б) жалпы эл үйрөнгөн в) жазууга жеңил болгон

г) окууга оңой болгон д) тамганын саны аз болгон

11. Бешик той качан берилген ?

а) бала басканда б) бала чоңойгондо в) бала төрөлгөндө

г) бешик алып келгенде д) тушоо кескенде

12. Кыл кыяк кандай музыкалык аспап?

а) кылдуу, жаалуу, тартма музыкалык аспап б) кылдуу, чертме музыкалык аспап

в) үйлөмө музыкалык аспап г) тилдүү музыкалык аспап д) урма аспап

13. Күлүктөр көктө сызчудай

Тизгинди чоюп жөнөсө.

Бири шумкар, бири куудай,

Оюн деп чиркин ушуну айт, - кайсы оюн жөнүндө?

а) көк бөрү б) улак тартыш в) оодарыш г) кыз куумай

14. Кыргыз Республикасынын гимни качан бекитилген?

а) 1993-жылы, 10-майда б) 1992-жылы, 18-декабрда в) 1992-жылы, 3-мартта

г) 1994-жылы, 14-январдад) 1989-жылы, 31-августта

15.Биринчи муунунан кыскартылган жалпы татаал сөздөрдңн катарын белгиле

а) ОшМУ, ЖАМУ, БатМУ б) БУУ, КУУ, УАК в) БжМ, физмат, юрфак

г) филфак, химфак, турфирма

16. Туура жазылган сөздөр:

а) кашты, гашты, отусча б) чынбы, комусчу, туссуз

в) отузча, тузсуз, качты г) жыгашчы, жыгаччы, чымбы

17. Коёюн деген сөздө созулма үндүүнүн жазылышы:

а) биригип жазылган б) йоттошуп жазылган

в) түшүрүп жазылган г) созулма үндүү жок

18. Айта албайт, сары ала деген эки сөз арасында үндүү тыбыш
айтылышы жана жазылышы:

а) өзгөртүүсүз айтылат жана өзгөртүүсүз жазылат

б) түшүрүлүп жазылат

в) биринчи сөздүн аягындагы үндүү түшүрүлүп айтылат, бирок жазууда үндүү

тыбыш түшүрүлбөй эки бөлөк жазылат

г) кошмок сөздөр бириктирилип жазылса деле, үндүү түшүрүлбөй жазылат

19. Тыбыш, алардын бөлүнүшү, басым, муун, үндөштүк жөнүндөгү илимдин

булагынын тил илиминде аталышы:
а) морфология б) грамматика в) фонетика г) орфография

20. Сөздөрдү түзүп, маани жагынан бири-биринен ажыратып туруучу эң кичине

бирдик:

а) тамга б) үн в) фонема г) тыбыш

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер (IV вариант)

1.Фразеологизмдер:

а) каш кабактын ортосунда б) сары алтын в) кемпир кесек г) айкөл

2. «Түрк тилдери сөздөрүнүн жыйнагынын» автору:
а) В. В. Радлов б) Жусуп Баласагын

в) Махмуд Кашгари г) Н. А. Баскаков

3. Нумеративдик сөздөрдңн тобун белгиле

а) сөөм, карыш, кадам, кочуш, этек б) бешим, кулач, он чакты, жңз

в) таё куланөөк, бешим, чарчы, беш-алты

4. Араб алфавитинин кемчилдиктери кайсылар болгон?

а) араб алфавитинин курамында үндүү тамгалар, ичке үндүүлөр жетишсиз болгон;

б) алфавиттин курамындагы 24 тамга кыргыз тилинин тыбыштык өзгөчөлүгүн толуктай алган эмес;

в) араб алфавитинин оёдон солго карай жазылышы жазууну татаалдаткан

г) а, в гана жообу туура д) а, б, в жооптору туура

5. кы, гы тыбыштары кайсы учурда колдонулат?

а) кыргыз тилиндеги сөздөрдө б) жоон үндүү менен келсе

в) ичке үндүүлөр менен келсе г) үнсүздөн кийин д) үндүүдөн кийин

6. Ишеним кат жарактуулук мөөнөтүнө карай кандай болуп бөлүнөт?

а) жөнөкөй, өзгөчө б) кыска, узак в) жөнөкөй, татаал

г) татаал, кыска д) жөнөкөй, кыска

7. Өмүр баян кайсы учурларда жазылат?

а) ишке киргенде, иштен чыкканда б) жумуш убагында жетекчиге гана

в) дайыма керектелет г) сапарга жөнөгөндө, кайтканда

д) ишке киргенде, окууга өткөндө

. 8. Фразеологизмдердин макалдардан айырмасы?

а) фразеологизмдер, макалдар да сөз айкашы

б) фразеологизмдер сөз айкашы, тарбия берңңчңлңк мааниси жок, макалдар сүйлөм, тарбия берүүчүлүк касиетке ээ

в) фразеологизмдер өтмө мааниде, макалдар да өтмө мааниде колдонулат

г) фразеологизмдердин да, макалдардын да составы туруктуу

9. Эринчил үндүүгө карай үндөшкөн сөздү белгиле

а) маданияттын, илимпоздор, малчылар б) ынтымактуу, тигүүчү, инилер

в) жооптору туура эмес г) күлүктүн, жолчулар, жумушчу

10. Сөз тутумундагы негизги морфема, өз алдынча сөз катары колдонуу касиетине ээ

- бул

а) сүйлөм б) мүчө в) уңгу г) сөз д) сөз айкашы

11. Жоон үндүүгө карай үндөшүүнү тап

а) жетекчи, эсепсиз б) котормо, жазуучу в) теректер, кийимдер

г) жерсиз, көйнөкчөн д) акылдуу, абийир

12. Туюк муундун катарын белгиле

а) кыргыз, орус, башка б) каар, барчын, Жан в) күлкү, азап, акча

г) б, д жооптору тура д) түндүк, уюл, кыяк

13. Сөздөрдү ташымалдоо кайсы тартипте болот?

а) үндүү тыбышка карай б) үнсүз тыбышка карай

в) Муундун бөлүнүшүнө карай г) Тамганын санына карай

14. Татаал сөздөрдүн туура жазылган катарын белгиле

а) кара мүртөз, кеч курун, колжазма, көзайнек

б) үй- бүлө, каада-салт, карала, ач көз

в) ач күсөн, аркачан, өтө кооз, ар-күнү

г) Карамүртөз, курал-жарак, көз айнек

15. Сөздүн өтмө маанисинин пайда болушу

а) сөздңн тике мааниси сөздңн башка мааниге өтңңсңнөн келип чыгат

б) синоним сөздөрдөн келип чыгат

в) көп маанилүү сөздөрдөн келип чыгат

г) сөздөрдүн айкашынан келип чыгат

16. Көп маанилүү сөздөр деген эмне?

а) бир эле сөздңн ар түрдүү мааниде колдонулушу

б) жалпы элдик тилде бирдей тарап кеткен сөздөр

в) тилдеги жалпыга белгилүү түшүнүктүү сөздөр

г) тилдеги жалпы омоним сөздөр

17. Лексикография эмне жөнүндө илим?

а) тыбыштар б) сөздүктөр в) сүйлөм г) текст д) уңгу, мүчөлөр

Махмуд Кашкари качан, кайсы жерде көз жумган?

а) 1029-жылы Кашкарда б) 1038-жылы Барскоондо

в) 1037-жылы Токмокто г) туура жооп берилген эмес

18. – лык, - чы, - чылык, - чыл, - ист мүчөөрү энчилүү аттарга уланса кандай

жазылат?

а) энчилүү ат сыяктуу баш тамга менен жазылат

б) баш тамга менен кашаага алынып жазылат

в) жогорку мүчөлөр энчилүү аттарга уланбайт

г) жалпы атка өтүп, кичине тамга менен жазылат

д) кашаага алынып, кичине тамга менен жазылат

19. Энчилүү аттардын жалпы аттардан айырмасы:

а) сүйлөмдүн башында келет б) дефис аркылуу жазылат

в) дайыма баш тамга мененжазылат г) айырмасы жок

20. Куранды мүчөнү белгиле

а) –ны, -чы б) –лык, -ё в) – чы, -ма г) бардыгы туура эмес д) –ңар, -чылык

2-аралык текшерүү 1-вариант

1. Лексика - бул ...

а) белгилүү бир элдин тилинин негизинде калыптанып, белгилүү бир нормага салынган, айтылышы, жазылышы, колдонулушу такталган, айтылуучу ойду даана бере ала турган, коомдун бардык өкүлдөрүнө тиешелүү тил

б) белгилүү бир түшүнүктүн атын атоо үчүн алынып, көбүнчө бир мааниде
колдонулуучу сөз же сөз тизмеги

в) бир тилдеги бардык сөздөрдүн жыйындысы

г) тил илиминин, тилдин сөздүк составынын азыркы абалын жана анын тарыхый өсүш өзгөчөлүктөрүн изилдөөчү бир бөлүмү

2. Ар кандай окуу жайлары өзүлөрү даярдай турган адистиктерге тиешелүү маалыматтар кайсы иш кагазы аркылуу билдирилет

а ) кулактандыруу б ) жарлык в ) билдирме г ) жарыя

3. Кызмаатка конкурстук кабыл алуунун шарттары көрсөтүлгөн иш кагазы кайсы

а ) жумушка кабыл алуу буйругу в ) келишим - контракт

б ) эмгектик макулдашуу келишими г ) жарыя

4. Фразеологизмдер .

а) сөз айкаштары

б) мааниси боюнча өз ара ширелишип, баштапкы маанисинен алыстоо менен, ой-пикирди курч, элестүү, образдуу берген, суйлөмдө бир мүчөнүн милдетин аткарган сөздөрдүн тобу

в) мааниси боюнча өз ара байланыштаболуп, ой пикирди. курч, элестүү берген, бирок сүйлөмдө ар башка милдетти аткарган сөздөр

г) түпкү маанисинен ажырап, өтмөмааниге өткөн татаал сөздөр

5. Лексикология - бул ……

а) бир тилдеги сөздөрдүн бардыгы биригип келип, ошол тилдин сөздүк составын түзүшү
б)сөздүк составдын азыркы абалын, пайда болушун жана өнүгүшүн изилдөөчү тил
илиминин бир бөлүгү

в) бир тилдеги сөздөрдү (же анын белгилүү бир катмарын алфавит тартибине же башка

бир өзгөчөлүгүнө ылайык системалаштырган, маанилерин ошол эле тилде түшүндүргөн же башка тилге которгон жыйнак

г) сөздүктөрдү түзүүнүн теориясын, практикасын үйрөтүүчү тил илими

6. Жарыя кандай максатта колдонулат

а ) белгилүү бир уюм же топтун иш чараларын кабардар кылууда

б ) мекеме, уюм же бирөөдөн буюм- тайым ж. б. Алганда

в ) ар түрдүү коомдук иш чараларды элге кабардар кылууда

г ) жаңы буюм –тайымдарды сатыкка чыгаруу

7."Ат тезегин кургатпай", Фразеологизм сөздөрүнүн мааниси:

а) жамгыр жаап, ат тезеги кургабай калган б) мүмкүнчүлүк, убакыт бербей койгон

в) ат тезеги кургаганча тез-тез келгенг) кеч келгендигин билдирет

8. Сөздүк кор (фонд)…..
а) тилдеги бардык сөздөр б)эне тилге гана мүнөздүү бардык уңгу сөздөр

в) сырттан кирген сөздөр г) неологизм сөздөр

9. Акыркы мезгилде кайсы иш кагазынын калыптанган формасы өзгөртүлүп, өзгөчө формасы басма сөз беттеринде жарык коро баштады ?

а ) жарлыктардын б ) жарыялардын

в ) кулактандыруулардын в ) баары туура эмес

10.Фразеологизм сөздөрдүн башка тилге так которулушу ...
а) так которулат б)жарым-жартылай которулат

в) которулбайт, анын башка тилде эквиваленти болот

г) которулбайт анын башка тилде эквиваленти болбойт

11. Сөздүн негизги милдети ...

а) пикир алышуу б) атоо

в) сөздүн маанисин билдирүү г) тыбыштык жагынан түзүлүшү

12. Өмүр баян кайсыл жакка гана тиешелүү

А ) бирөөгө арызданганга Б ) бир жерден экинчи жерге көчкөндө

В ) жаңы ишке киргендеГ ) бирөөгөбир нерсе бергенде

13.Фразеологиялык айкаштардын ичинен адамдын сапатын чагылдырганы:

а) тебетейин көккө ыргытуу б) кой оозунан чөп албаган

в) атасын таанытуу г) төрт тарабын кыбыла кылуу.

14. Ички сезимди билдирген сөз маанилеринин түрү:

а) маани берүүчү, маани бербөөчү сөздөр б) метафора, метонимия, синегдоха

в) бир маанилүү, көп маанилүү сөздөр г) эмоционалдык мани

15.Арыздын түрү кандай зарылдыктан келип чыгат?

А ) жооп берүүнү талап кылгандыктан

Б) иш кагазы жарандардын өздөрү тарабынан жазылгандыктан

В) иш кагаздын текстинде сунуштар, окуялар ж.б. көрсөтүлгөндүктөн

Г) иш кагаздын текстин мазмунуна ылайык

16. Кайсыл учурда өргүүгө чыгууда кызматкердин эмгек акысы төлөнбөйт?

а) мөөнөтүнөн мурда өргүүгө чыгууда б) мөөнөтүнөн кийин

в) мөөнөтсүз өргүүгө чыгуудаг) туура жооп жок

17. Адамдардын өз ара мамилесин билдирген фразеологизм:

а) оозуна ак ит кирип, кара ит чыгып урушууб) бычакка сапка жарабоо

в) мурдуна суусу жетүү г) колунан көөрү төгүлгөн уста

18. Сөздүн лексикалык мааниси:

а) ар бир сөздүн өз алдынча тургандагы керт башына тиешелуу болгон, аны башка сөздөрдөн айырмалап турган негизги мааниси

б) сөздөрдүн грамматикалык өзгөчөлүктөрүн аныктоого мүмкүнчүлүк берген маани

в) бир эле сөздүн бир нече мааниге ээ болушу

г) сөздөрдүн контексттин ичинде ар башка түшүнүктө колдонулушу

19. Семантика" деген терминдин мааниси:

а) тил илими б) сөздүн түпкү теги

в)сөздөрдүн маанисиг) тил, адабий, жазма эстеликтерди изилдөөчү илим

20. Арыздын 4-реквизитинде эмне жазылат, белгиле?

А) мекеменин аталышы, жетекчинин кызматы, аты-жөнү, илимий наамы, фомилиясына барыш жөндөмөсү уланат

Б) текст, абзац менен башталып, так, кыска болушу зарыл

В) иш кагаздын аты салтка айланган принципте баш тамга менен жазылат

Г) арыздануучунун каерде, ким болуп иштери, аты-жөнү, фомилиясына чыгыш жөндөмө уланат

2-аралык текшерүү 2-вариант

1.Фразеологизм сөздөрдү кебинде орду менен колдонуп суйлөгөн адам:

а) бабыр б) суйлөөк в) чечен г) кара жаак

2. Лексикалык маанин билдирбеген сөздөр:

а) үй, китеп, эмгек, кызыл б)жана, гана, өтө, сайын

в) келди, иштеди, окуду, барат г) окуучу, менен, космонавт, сымак

3. Кой оозунан чөп албаган, чычканга кебек алдырбас, кашык канын ичүү ж.б.

сыяктуу сөздөр окутулган тилдин бөлүмү:

а) синоним б) фразеология

в) архаизм г) образдуу маани

4. "Семантика" деген терминдин мааниси:

а) тил илими б) сөздүн түпкү теги

в)сөздөрдүн маанисиг) тил, адабий, жазма эстеликтерди изилдөөчү илим

5. Сөздүн өтмө маанисинин пайда болушу:

а)сөздүн тике мааниси сөздүн башка мааниге өтүүсүнөн келип чыгат

б) синоним сөздөрдөн келип чыгат

в) көп маанилүү сөздөрдөн келип чыгат

г) сөздөрдүн айкашынан келип чыгат

6. Иш кагаздар стилинин тилдик каражаттарын тап

а) орток маанилүү сөздөр, терминдер, канцеляризмдер

б) орток манилүү сөздөр, жалпы илимий сөздөр, вульгаризмдер

в) орток маанилүү сөздөр, синонимдер, антонимдер

г) орток маанилүү сөздөр, канцеляризмдер, терминдер д) а, г жооптору туура

7. Макалды тапкыла.

а) беш өрдөгүн учурба б) көзгө чөп салба

в) этегинен жалгоо г) кыздуу уйдө кыңыр сүйлөбө

8. Өтмө мааниде турган туюнтмалар:

а) коомдук мамиле, өзүн өзү башкаруу, эл аралык кызматташтык, демократиялуу коом

б) түндүк көтөрүү, ак тинте, торко, саадак, жүк көрүү

в) таеке, өзөк жалгоо, жалгыз аяк жол

г) алтын медаль, булактын көзү, булбул Током

9. Ар кандай окуу жайлары өзүлөрү даярдай турган адистиктерге тиешелүү маалыматтар кайсы иш кагазы аркылуу билдирилет

а ) кулактандыруу б ) жарлык в ) билдирме г ) жарыя

10. Көп мааниге ээ болгон сөздөр:

а) үй, уч, кара, жай, тамак, ат б) кебете, келбет, кешпир, бат, ылдам, тез
в) баш, тарт, ак, көз, борбор г) балык, обон, көчө, буудай, абайла

11. Жарыя кандай максатта колдонулат

а ) белгилүү бир уюм же топтун иш чараларын кабардар кылууда

б ) мекеме, уюм же бирөөдөн буюм- тайым ж. б. Алганда

в ) ар түрдүү коомдук иш чараларды элге кабардар кылууда

г ) жаңы буюм –тайымдарды сатыкка чыгаруу

12 . Айтышчаак, урушчаак, кара жаак, тили буудай куурат. Сөздөрдүн маанилери

а) көп маанилүүлүк б) синоним

в) фразеологизм г) омоним

13. Фразеологиялык ширешмеге мисал:

а)Кыргыз мамлекеттик улуттук университети б) артынан калбай кубалоо

в) жонунан кайыш алуу г) аябай сабо

14. Өмүр баян жазганда кайсы сөздөр колдонулбайт?

а) омонимдер б) жаргондор

в) антонимдер г) бардыгы колдонулбайт

15. ."Арпа, буудай, коон, дарбыз" деген сөздөрдүн мааниси:

а) көп маанилүү сөздөр б) синонимдер

в)бир маанилүү г) жалпы маанилүү

16. I жактагы өмүр баян ким тарабынан аткарылат?

а) акыдар б)жазуучулар

в)авторг) бардык адамдар

17. Кой үстүнө торгой ... заман. Фразеологиялык ширешмени толуктагыла.

а)тууган б) жумурткалаган в)конгон г)уялаган

18. Өздүк иш кагаздарына кайсылар кирет?

а) арыз, өмүр баян, маалымкат, тил кат б) түшүнүк кат, арыз, өмүр баян, буйрук, жобо ж.б.

в)дарек, чакыруу, жарыя, кулактандыруу, тил кат ж.б.

г) кулактандыруу, арыз. тил кат, доо кат, өкүнүч, арыз ж.б.

19. Берешен. Сөздун синоними:

а) сараң б) ач көз в)колу ачык г) тымпыгый

20. Арыздын түрлөрү кайсы пунктта туура, берилген?

а) жумушка кабыл алуу, которуу, эмгек өргүүсүн берүү , кыматтан бошотуу

б) жумуштан бошоо, эмгек өргүүсүнөн кайтуу, жумушка кабыл алуу, которуу, которулуу, жумушка кирүү

в) жумушка кабыл алуу, эмгек өргүүсүнөн кайтуу, которуу, жумуштан бошоо

г) жумушка кирүү, которулуу, жумуштан бошоо, эмгек өргүүсүнөн кайтуу

2-аралык текшерүү 3-вариант

1.Фразеологиялык бирдик:

а) котур ташы койнунда б) ыңырчагы ырдоо

в) көзгө атар мерген г) жылдызы жерге түшүү

2. Омоним сөздөр:

а) жоомарт-берешен, жүз-бет-дидар б)кой-кой, ат-ат, той-той

в) сорттоо-тандоо, өлчө-чене, эни-белгиси-тамгасы г) тарт, түш,, күн

3. Буйрук качан мыйзамдуу күчүнө кирет?

а) кабыл алынгындан кийин б)жетекчи кол койгондон кийин

в)катталгандан кийин г) билбейм

4. Караңгы киргенде деген түшүнүктү берген фразеологиялык бирдик:

а) күндө майрам күндө той б) көзу кычышуу

в)көз байлангандаг) акесин таанытуу

5. Берешен. Сөздун синоними:

а) сараң б) ач көз в)колу ачык г) тымпыгый

6.Фразеологиялык бирдиктер өз алдынча туруп сүйлөм ...
а) болбойт б) боло алат

7. Өмүр баян жазганда кайсы сөздөр колдонулбайт?

а) омонимдер б) жаргондор в) антонимдер г) бардыгы колдонулбайт

8. Кыргыз тилинин лексикасынын байышынын ички булактары:

а) зат, сын, сан, этиш сөздөрү

б) морфографиялык, диалектилик, синтаксистик, семантикалык, которуу

в) омоним, синоним, антоним, сөздүн көп маанилүүлүгү

г) жаңы сөздөрдү кабыл алуу

9. Өмүр баян жазууда эмнелерге сөзсүз көгүл буруу зарыл?

а) документтин аты (өмүр баян), текст

б) дата, өмүр баян жазуучунун колу, аты-жөнү

в) жылдардын хрнологиялык тартибине

г)жогорудагылардын баарына

10.От менен ойногонуңду сен качан коесуң?

Алды сызылган фразеологизм сөздөрүнүн сүйлөмдөгү милдети:

а) ээ б) аныктооч в) бышыктооч г)толуктооч

11. Өмүр баян күндөлүк дептерге киреби?

а) кирет б)албетте в)кирбейтг) мүмкүн

12. .Бир тилдеги сөздү, сөз тизмегин ошол үлгүдөгүдөй экинчи тилге сөз тизмектеринин жардамы менен которуу:

а) профессионализмдер б) стилистикав) эркин котормо г) калька

13. I жактагы өмүр баянда кимдин өмүр жолу баяндалып жазылат?

а) атордунб)жазуучунун в) бирөөнүн г) белгилүү адамдардын

14.Макал-ылакаптардын негизги касиети жана мааниси:

а) сүйлөмдүк туруктуу түзүлүшкө ээ

б) фразеологизмдер кээде сүйлөм, кээде сөз айкашы түрүндө учурайт

в)макалдар дайым сүйлөмдүк түзүлүшкө ээ, эл турмушунан алынып, анын бай тажрыйбасы корутундуланат, дидактикалык мүнөзгө ээ

г)фразеологизмдер көркөм каражат катары гана колдонулат, элестүү, образдуу туюнтууну көздөбөйт

15. Өмүр баянды жазып жаткан учурда эскирген сөздөр, диалектизмдер пайдаланабы?

а) ооба б) кээ бир учурда в) жок г) мүнкүн

16. «Кыргыз лексикологиясы" (1959), "Кыргыз диалектологиясы (1971) аттуу белгилүү эмгектердин автору:

а) X. К. Карасаев б)Б. М. Юнусалисвв) С. К. Кудайбергенов г) Б.О.Орузбаева

17. Акт түзүүдө комиссия мүчөлөрүнүн жана күбө болгондордун аты кандай тартипте жайгаштырылат?

а) албетте, кызматы боюнча б) даражасына карап

в)алфавит боюнчаг) жашы боюнча

18.Фразеологизм:

а) Илгери-илгери бир абышка-кемпир болгон экен.

б) Кара жерге кар жааса, карды көр да этин көр.

в) Анын эки көзү төрт болуп турган чагы.

г) Сыр сандыгында сыры толтура

19. Арыз качан эмне максатта жазылат?

а) илимий-изилдөө иштери боюнча иш сапарга жөнөгөндө ж.б.

б) турак жайды бирөөгө сатууда же мураска калтырууда

в)эмгектик макулдашуу келишим тзүлгөндө ж.б.

г) өтүнүчтөр сунуштар, суроолор. Көрсөтмөлөр берилгенде ж.б.

20. Архаизм сөздөр:

а) күкүрт, тукум, жувалдыз, гөш б) кандагай, ак олпок, үртүк, торко

в) челек, чылапчын, пийала, чачык г) автобекет, аялдама, пайыз

2-аралык текшерүү 4-вариант

1.Фразеологизмдер:

а) каш кабактын ортосунда б) сары алтын в) кемпир кесек г) айкөл

2. «Түрк тилдери сөздөрүнүн жыйнагынын» автору:
а) В. В. Радлов б) Жусуп Баласагынв) Махмуд Кашгари г) Н. А. Баскаков

3. Нумеративдик сөздърдүн тобун белгиле

а) сөөм, карыш, кадам, кочуш, этек б) бешим, кулач, он чакты, жүз

в) таң куланөөк, бешим, чарчы, беш-алты

4. Ишеним кат жарактуулук мөөнөтүнө карай кандай болуп бөлүнөт?

а) жөнөкөй, өзгөчө б) кыска, узак в) жөнөкөй, татаал

г) татаал, кыска д) жөнөкөй, кыска

5. Өмүр баян кайсы учурларда жазылат?

а) ишке киргенде, иштен чыкканда б) жумуш убагында жетекчиге гана

в) дайыма керектелет г) сапарга жөнөгөндө, кайтканда

д) ишке киргенде, окууга өткъндъ

. 6. Фразеологизмдердин макалдардан айырмасы?

а) фразеологизмдер, макалдар да съз айкашы

б) фразеологизмдер съз айкашы, тарбия берүүчүлүк мааниси жок, макалдар сүйлөм, тарбия берүүчүлүк касиетке ээ

в) фразеологизмдер өтмө мааниде, макалдар да өтмө мааниде колдонулат

г) фразеологизмдердин да, макалдардын да составы туруктуу д) туура жообу жок

7. Сөздүн өтмө маанисинин пайда болушу

а) сөздүн тике мааниси сөздүн башка мааниге өтүүсүнөн келип чыгат

б) синоним сөздърдън келип чыгат в) көп маанилүү сөздөрдън келип чыгат

г) сөздөрдүн айкашынан келип чыгат д) омоним сөздөрдөн келип чыгат

8. Көп маанилүү сөздөр деген эмне?

а) бир эле сөздүн ар түрдүү мааниде колдонулушу б) жалпы элдик тилде бирдей тарап кеткен сөздър в) тилдеги жалпыга белгилүү түшүнүктүү сөздөр

г) тилдеги жалпы омоним сөздөр д) синоним сөздөр

9. Лексикография эмне жөнүндө илим?

а) тыбыштар б) сөздүктөр в) сүйлөм г) текст д) уңгу, мүчөлөр

10. Фразеологизмдердин мүнөздүү белгилерин аныкта

а) компонентүү, составы туруктуу, образдуу, өтмө мааниде б) түз мааниде, сөз айкашы, компонентүү в) өтмө маанидеги жеке сөз г) элестүү берилет, түз мааниде

д) өзгөрмөлүү, кыйыр мааниде

11. Кандай сөздөр өтмө мааниге ээ болушат?

а) көп маанилүү сөздөр, фразеологизмдер, макал-лакаптар

б) сыңар маанилүү сөздөр, омонимдер, фразеологизмдер

в) синонимдер, антонимдер, макал-лакаптар

г) къп маанилүү сөздөр, эскирген сөздөр, фразеологизмдер

д) неологизмдер, архаизмдер, диалектизмдер

12. Иш кагаздарында кайсы сөздър колдонулбайт?

а) өтмө маанилүү, кесиптик, жөнөкөй сөздөр б) неологизм, архаизм, тарыхый създър

в) синоним, антоним, омоним сөздөр г) сан атооч, сын атооч, ат атооч създър

д) терминдер, орток маанилүү сөздөр

13. Махмуд Кашкаринин сөздүгүнүн туура аталышын белгиле:

а) Дивани лугат -түрк б) Дивани лугат э-түрк в) Дивани лугат улуу-түрк

г) Дивани лугат ат-түрк д) Дивани лугат эне-түрк

14. Иш кагаздар стилинин тилдик каражаттарын тап

а) орток маанилүү сөздөр, терминдер, канцеляризмдер

б) орток манилүү сөздөр, жалпы илимий сөздөр, вульгаризмдер

в) орток маанилүү сөздөр, синонимдер, антонимдер

г) туура жообу жок

15. Терминдер кесип сөздөрүнөн төмөнкү белгилери менен айырмаланат:
а) Терминдерде көп маанилүүлүктүн, өтмө маанилүүлүктүн,
экспрессивдүүлүктүн жоктугу, тактап айтканда, бир илимдин же техниканын тармагындагы бир термин бир гана түшүнүктү туюндуруп, бир гана маанилүүлүгү менен

б)илимий стилде гана колдонуучулугу менен
в) аз колдонулгандыгы менен

г) термин бул кесип сөздөрү менен синонимдеш

16. Лексикография эмне жөнүндө илим?

а) тыбыштар б) сөздүктөр в) сүйлөм г) текст д) уңгу, мүчөлөр

17. Ордо оюну эмнелерден турат?

а) борбордон, 5 чүкөдөн, 9 үйдөн турат б) 18 уядан, эки казынадан турат

в) 9 уядан, 2чийинден, борбордон турат г) эки казына, 9 уядан, чийинден турат

д) эки борбордон, 9 уядан

18. Аш берилгенде улуттук оюндар ойнолгонбу ?

а) аш берилген, бирок улуттук оюндар ойнолгон эмес

б) аш берилгенде улуттук оюндар ойнолгон

в) аш берилген эмес, улуттук оюндар ойнолгон эмес

г) улуттук оюндар болгон эмес д) аш берилген эмес

19. Ат оюндарына кайсы оюндар кирет?

а) аркан тартмай, жоолук таштамай, ордо атышуу

б) жамбы атуу, кък бър\, оодарыш, тыйын эёмей

в) ат чабыш, топ таш, тогуз коргоол, кыз куумай

г) көк бүрү, кыз куумай, ат чабыш, тыйын эңмей

20. Махмуд Кашкари качан, кайсы жерде көз жумган?

а) 1029-жылы Кашкарда б) 1038-жылы Барскоондо в) 1037-жылы Токмокто

г) туура жооп берилген эмес д) 1028-жылы Ъзгъндъ

Жооптору

1-вариант	2-вариант	3-вариант	4-вариант
1-в	1-в	1-а	1-а
2-г	2-б	2-б	2-в
3-г	3-б	3-в	3-а
4-б	4-в	4-в	4-а
5-б	5-а	5-а	5-д
6-в	6-а	6-а	6-б
7-в	7-г	7-г	7-в
8-б	8-г	8-б	8-а
9-б	9-в	9-в	9-б
10-в	10-в	10-г	10-а
11-б	11-а	11-в	11-а
12-в	12-б	12-г	12-б
13-б	13-в	13-а	13-г
14-б	14-г	14-в	14-а
15-в	15-в	15-в	15-а
16-в	16-в	16-б	16-б
17-а	17-б	17-в	17
18-а	18-в	18-в	18-б
19-в	19-в	19г	19-г
20-б	20-г	20-б	20-а

I вариант3-аралык текшерүү

1. Этиштин башка сөз түркүмдөрүнөн айырмасы:

а) жөнөкөй жана татаал болуп бөлүнүшүб) этиш сөздөрдүн маани бергендиги

в) мамиле, чак, жак, ыңгай категориялары болгондугу г) айырмасы жок

2. Кыймыл-аракеттин ар түрдуү кырдаалын билдирген сөз түркүмү:

а) зат атооч б) этишв) тактооч г) сын атооч

3.Кызматчы сөздөрдүн бөлүнүшү:

а) 3 б) 2 в) 4 г) 5

4. Байламталар маанисине карай бөлүнүшү:

а) 3 б) 5 в) 2 г) 4

5.Тактоочтор маанисине карай бөлүнүшү:

а) 4 б)3 в) 5 г) 2

6. Кайда? каерде? деген суроого жооп берген тактоочтор:

а) мезгил тактооч б) орун тактооч в) сын-сыпат тактооч г) жооп бербейт

7. Антоним тактоочтор:

а) кызыл-жашыл, жакшы-жаман б) көп-көп, кайра-кайра

в) өйдө-төмөн, жакын-алыс, артка-алга г) илгери-илгери, алыстан-алыстан

8. Этиш сөздөрдүн түзүлүшү боюнча бөлүнүшү:

а) жөнөкөй жана татаал б) туунду жана тубаса

в) чак, жак г) ыңгай, мамиле

9. Жак мүчөлөр:

а) -ым, -ың, -сы (ы) б) - мын, -сың, -т

в) -ыбыз, -ыңар, -ларг) -ныкы, -нужу, -ники

10. Келер чактын маанисинекарай бөлүнүшү:

а) 2 ге б) 3 көв) 5 кег) 4 кө

11. Зат атоочтун морфологиялык белгиси:

а) заттардын атын билдирет

б) ким? эмне? деген суроого жооп берет

в) жөндөлөт, жакталат, таандык мүчөлөр аркылуу өзгөрөтг)мүчөлөр менен өзгөрбөйт

12. Окуяларды билдирген зат атооч:

а) борошо, чагылган б) китеп, калем

в) кечээ, бүгүн г) демонстрация, согуш

13.Жөндөмө мүчөлөр деген эмне?

а) сүйлөм ичинде сөздөрдүн байланышын, жөнүн, катышын көрсөтүп турган - нын, - га, - ны, - да, - дан мүчөлөрү

б) сүйлөмдө кыймыл - аракеттин себебин билдирүүчү айкындооч мүчө

в) көптүктүн - лар мүчөсү уланган сөздөр

г) сөзгө уланганда уңгуну өзгөртүп жиберүүчү мүчөлөр

14.Жөндөмөлөр канчага бөлүнөт?

а) 2 б) 6 в) 12 г) 4

15. Анткени, себеби, андыктан. Байламталардын түрү:

а) бириктиргич байламта б) ажыраткыч байламта

в) себеп-натыйжалаш байламта г) шарттуу байламта

16. . Курманжан датка кимдин көмөкчүсү жана акылдашы болгон?

а) Алымбек датканын б)Кыргыздын в) Скобелевдин г) Саид Музафардын

17. Сөздүн уңгуга уланган бөлүгү:

а) уңгу б) ташымалв) мүчө г) жөндөмө

18. Жөнөкөй сан атооч:

а) 1001 б) алтымыш бир в) жүз г) 45

19. Тыныш белгиси туура коюлган сан атооч:

а) 50-жашта б) 1996-жыл в) 1 май г) ХХ-кылым

20. Сан атоочтор мааниси боюнча бөлүнүшү:

а) 4 б)6 в)3 г) 5

II вариант

1.Кошмок сөз түрүндөгү энчилүү зат атоочтор:

а) Жаңыл Мырза, Ысык-Көл б) "Манас" эпосу, таш көмүр

в) "Улан" кинофильми, Жол башчы г) Эркин агай, Барпы ырчы

2. Он эки, он экинин, он экиге, он экини, он экиде, он экиден. Булардын формасы:

а) математикалык эсептөө б) сан атоочтун жөндөлүшү

в) сын атоочтун жөндөлүшүг) ат атоочтун жак мүчөлөр мененөзгөрүшү

3. Сан атооч грамматикалык түзүлүшү боюнча бөлүнүшү:

а) 3 б) 2в) 4 г) 5

4.Атооч жөндөмөнүн мүчөсүн тап?

а) - га, б) - нын, - ын в) – да г) мүчөсү жок

5. Коркоктук ...баатырдык.. .кадиктик.. .эрдик.. .айтор элимдин эртегисинде болуп өткөн бардык касиет дал ушул тоо койнунда сакталган.

Көп чекиттин ордуна тиешелүү байламта:

а) бирок б) ары в) не г) да

6. Тыныш белгилери туура коюлган сүйлөм:

а) Не айың аралады, не жаш баланы коркутушту.

б) Не, айың аралады, не жаш баланы коркутушту.

в) Не айың аралады не, жаш баланы коркутушту.

г) Не, айың аралады не, жаш баланыкоркутушту,

7. Жак мүчөлөр:

а) -мын, -сың, -сыз б) -ым, -ың, -ы (-сы)

в) -ыбыз, -ыңар, -сыздар г) -сызда, сузда, -сузга

8. Анын мында келгенине көп убакыт болду. Сүйлөмдөгү орун тактооч:

а) анын б) мында в) көп г) убакыт

9.Сын атоочтун суроолору …

а) ким? эмне? б) кандай? кайсы? в) эмне кылды? эмне кылат? г) канча? нече? кайсы?

10. Кошмок сөз түрүндөгү тактоочтор:

а) бат-бат, өйдө-төмен б) ар убак, ар жылы, бир кезде

в) эрте, быйыл, өз-өзүнчө г) кошмок сөз түрүндө болбойт

11. Этиштин адат өткөн чагы:

а) Ал ырдады.б) Мелдешке катышыптыр.

в) Ал дайыма ыр жазчу.г) Мен барганмын.

12. Ага баалуу сыйлыктар берилди. Сүйлөмдөгү ат атоочтун жөндөмөсү:

а) илик б) табыш в) чыгыш г) барыш

13. Жакында эле убакыт талабына шайкеш келген жаңы салык кодексин кабыл алдык. Асты сызылган этиш сөздөрдүн түзүлүшү:

а) жөнөкөй этиш б) тубаса этиш в) жай этиш г) татаал этиш

14. Зат атоочко мүнөздүү категориялар:

а) даража, чак, жак б) жөндөмө, таандык, даража, жак

в) жөндөмө, таандык, сан г) жак, чак, ыңгай, мамиле

15.Этиштин мамилелеринин бөлүнүшү:

а) 3 кө б) 5 ке в) 2 ге г) 6 га

16.Сын атооч кандай болуп бөлүнөт?

а) сапаттык жана катыштык б) кош жана кошмок

в) энчилүү жана жалпы г) этиштик жана атоочту

17. Абстракттуу зат атооч:

а) асман б) жол в) кыял г) чыны

18.Заттын, кубулуштун атын көрсөтүп турган жөндөмө эмне деп аталат?

а) илик жөндөмө б) барыш жөндөмө в) атооч жөндөмө г) жатыш жөндөмө

19.Сын атоочтун канча даражасы бар?

а) 8 б) 2 в) 5 г) 4

20. Ат атооч:

а) заттын атын же анын белгилерин атап көрсөтөт

б) заттын атын же анын белгилерин атабай туруп, аларды жалпы мааниде көрсөтөт

в) башка сөз түркүмдөрүнөн жасалса ат атооч болот

г) мүчөлөр жалгануу менен түзүлсө ат атооч болот

III вариант

1. Эртеси Жапар Чүкөбай .. .ээрчитип, талаа жумушуна чыкты. Көп чекиттин ордуна тиешелүү мүчө:

а) –нын б)-га в)ды г) дан

2.Табыш жөндөмө деген эмне?

а) кыймыл – аракет түздөн - түз багытталган затты билдирүүчү жөндөмө

б) заттын, кубулуштун атын көрсөтүп турган жөндөмө

в) кыймыл аракеттин кайдан башталышын, чыгыш тегин, ордун көрсөтүүчү жөндөмө

г) орунду, бир нерсенин кайда, кимде, эмнеде, экендигин же белгилүү бир мезгилди көрсөтүүчү жөндөмө

3.Салыштырма даражага сүйлөм түз

а) Атактуу жайлоолордун бири – Суусамыр. б) Москва көп шаарлардан коозураак.

в) Мээнет кайсы жерде болсо, ошерде береке болот. г) Акылбек эң акылдуу жигит.

4. Окуучулар он-ондон, беш-бештен топ-топ болуп алышып, жүздөй көчөт, ондон ашуун гүлдөрдүн түрүн отургузушту. Топ сан атооч:

а) топ-топ б) жүздөйв) ондон ашуунг) он-ондон, беш-бештен

5. Кыймыл-аракетти иштөө үчүн болгон ниетти билдирген. этиш сөздөрдүн ыңгайы:

а) ниет ыңгай б) шарттуу ыңгай в) буйрук ьщгай г) баяндагыч ыңгай

6.Кез-кезде жүгүрүп келүүчү Динар бүгүн жок.

Асты сызылган тактоочтун түрү:

а) орун тактооч б) сын-сыпат тактооч в) сан-өлчөм тактооч г) мезгил тактооч

7. Таш менен урганды аш менен ур. Менен деген сөздүн сөз түркүмү:

а) бөлүкчө б) жандооч в) байламта г) модалдык сөз

8. Барыш жөндөмөсүндө турган сан атооч:

а) беш-бештен б) үчөөнү в) бешөөнөг) алты окуучуга

9.Татаал сан атоочтор жөндөлгөндө жөндөмө мүчөлөрдүн уланышы:

а) биринчи санга б) акыркы санга в) бардык санга г) экинчи санга

10. Заттын сандык жалпылыгын же жекелигин аныктап, тактап
көрсөтүүчү ат атооч сөздөрдүн түрү:

а) сурама б) аныктамав) шилтеме г) жактама

11. Ким? эмне? кандай? эч кайсы? канча? нечен? качан? кайдан?
кана? Бул сөздөрдүн сөз түркүмү:

а) аныктооч б) толуктоочв) тактооч г) сурама ат атооч

12. Терезени кимдир бирөө тырс-тырс чертти. Ат атоочту маанисине карай ажырашы:

а) жактама б) аныктамав) белгисиз г) таңгыч

13. Бүлөөгө бергис өгөө бар,
экөөнө бергис бирөө бар.

Барыш жөндөмөсүндө турган жамдама сан атооч:

а)бүлөөгө б)өгөөв) бирөө г) экөөнө

14. Күчөтмө даража кандай жолдор менен жасалат?

а) күчөткүч бөлүкчөлөрдүн жардамы менен сын атоочтун толук кайталанып же кыскарып айтылышы аркылуу жана затташкан сын атоочтор күчтөмө даража аркылуу жасалат

б) айкындооч мүчөлөр аркылуу жасалат

в) салыштыруу, окшоштуруу жолу аркылуу жасалат

г) көптүктүн - лар мүчөсү аркылуу жасалат

15. Күчөтмө даражадагы мисалды тап?

а) кыпкызыл, упузун, капкара б) ах, ух, бах, ой

в) ак, кызыл, көк г) агыш, көгүш, кара сымал

16. Басаңдатма даража кандай мүчөлөрдүн жардамы менен жасалат?

а) - арман, - ма, - аанак, - лата б) - ий, - лык, - сыз, - сыз, - лар, - га

в) - ыңкы, - дан, - дай, - ын г) - ыш, - гыл, - ылжым, - гыч, - гылт, - гылтым

17. Курманжан датка кимдин көмөкчүсү жана акылдашы болгон?

а) Алымбек датканын б)Кыргыздын в) Скобелевдин г) Саид Музафардын

18.Курманжанга «датка» деген наамды ким ыйгарган?

а) Кокон ханы Кудаяр хан б) Бухара эмири Саит Музаффар

в) Оруссия губернатору Фон Кауфман г) Ош жергесиндеги Алайлык кыргыздар

19. «Кут алчу билимде» автор Өткүрмүш менен

а) адилеттүүлүктүн образын берген б) каниеттиктин образын

в)акыл-этин образын г) бакыттын образын

20. Курманжан датка Алайды башкарууну канчанчы жылы өз колуна алган?

а) 1852-ж б) 1860-ж в) 1962-ж г) 1965-ж

IV вариант

1.Кош сөз түрүндөгү татаал зат атоочтор:

а) таш көмүр, таш бака б) ага-ини, курт-кумурска

в) Семиз-Бел, Таш-Көмүр г) профсоюз, районо

2.Кыймыл аракеттин кайдан башталышын, чыгыш тегин, ордун жана жалпы эле кимден, эмнеден экендигин көрсөтүүчү жөндөмө кандай деп аталат?

а) зат атооч б) этиш в) чыгыш жөндөмө г) барыш жөндөмө

3.- луу, - дай, - сыз, - чы, - чул, - лык, - чан, - мер, - дак, - кор, - ий булар

кайсы мүчөлөргө кирет?

а) Сан атоочтун мүчөлөрү б) этиштин сын атооч жасоочу мүчөлөрү

в) зат атоочтон зат атооч жасоочу мүчөлөр г) зат атоочтон сын атооч жасоочу мүчөлөр

4. «Кут алчу билимде» автор Өткүрмүш менен

а) адилеттүүлүктүн образын берген б) каниеттиктин образын

в)акыл-этин образын г) бакыттын образын

5. Бул окуя илгери-илгери болуп өткөн. Сүйлөмдөгү этиштин чагы:

а) келер чак б) байыркы айкын өткөн чак

в) капыскы өткөн чак г) байыркы капыскы өткөн чак

6. Табыш тууранды сөз:

а) жалт-жулт б) кытыр-кытырв) үлүң-бүлүң г) кылт-кылт

7.Сын атоочтун синтаксистик жол менен жасалышы кандай?

а) сын атоочтор сүйлөм менен сөздүн айкалышы аркылуу

б) сын атоочтор этиш менен атоочтун айкалышы аркылуу

в) сын атоочтор сөз менен сөздүн айкалышы аркылуу

г) сын атооч эч кандай жол менен жасалбайт

8.Сын атоочтун заттык мааниде колдонулушу кандай?

а) сын атооч менен бирге айтылуучу аныкталгыч сөз түшүп калганда

б) сын атооч менен зат атооч бир сүйлөмдө келгенде

в) сын атооч менен сан атооч кошулуп айтылганда

г) сын атооч заттык мааниде колдонулбайт

9. Биз алты-жети ай Москвада болдук. Алды сызылган сөз... атоочко тиешелүү.

а) эсептик сан б) иреттик сан в) белгисиз сан г) чамалама сан

10. Чамалама сан атооч катышкан сүйлөм:

а) Ал быйыл элүүгө чыкты.б) Ал быйыл элүүгө келип калды.

в) Балдар беш-бештен бөлүнүштү.г) Ондой адам чогулушту

11. Кош сөз түрүндөгү тактоочтор:

а) кызыл-жашыл, көк алаб) бат-бат, кез-кезде, бетме-бет

в) кыз-кыркын, бала-чака, нан-пан г) Ысыккөл, Карабалта, Ысыката

12. Такыр, көп-көптөн Тактоочтун көрсөткөн кырдаалы:

а) мезгилин б) ордун в) себебин г) сан-өлчөмүн

13. Сурама ат атоочтору бар сүйлөм:

а) Сен дайра, кылымдарды санап жаттың.

б) Не көрдүң, нени билдиң, нени таптың.

в) Ал ушул ыйык нерсеге жан-дили менен умтулат.

г ) Бул сүйлөшүү кечинде болдубу

14. Жалаң табыш жөндөмөдө турган ат атооч:

а) биздин, ар кимди б) эч качан, өзүбүзгө

в) өзүн, мени, бизди г) анын, эч кимди

15. Илик жөндөмөнүн –нын мүчөсүнүн «н» тыбышы өзгөрбөгөн учуру:

а) сөздүн аягы үнсүздөр менен бүтсө б) сөздүн аягы үндүүлөр менен бүтсө

в) сөздүн аягыиа таандык мүчө уланса г) сөздүн аягына көптүк мүчө уланса

16.Зат атоочтун жөндөлүшүнүн канча тиби бар?

а) 6 б) 3 в) 8 г) тиби жок

17. Жатыш жөндөмө кандай суроолорго жооп берет?

а) кимде? эмнеде? каерде? б) кимдер? эмнелер?

в) эмне кылды? г) эч ким? эч нерсе?

18. Жамдама санды уюштурган мүчө:

а) -ынчы б) -дай в) –ча г) -оо,өө

19.Жамдама сан атоочтордун айтылышы:

а) онго чейин б) тогузга чейин в) жетиге чейин г) он бешке чейин

20. Ат атооч:

а) заттын атын же анын белгилерин атап көрсөтөт

б) заттын атын же анын белгилерин атабай туруп, аларды жалпы мааниде көрсөтөт

в) башка сөз түркүмдөрүнөн жасалса ат атооч болот

г) мүчөлөр жалгануу менен түзүлсө ат атооч болот

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер (I вариант)

II семестр

4- аралык текшерүү

1.Чечендик өнөр кайсы адабиятчы-окумуштуулар тарабынан

изилденип келген

а)Карасаев.Б.О., Э.Абдулдаев, А.О.Осмонкулов

б)К.Тыныстанов, И.Раззаков,

в)К.К.Юдахин, Х.К.Карасаев

г) С.Закиров, А.Обозканов, А.Ибраимов, К.Жусупов.

2. Риторика илими кайсы илимдер менен байланышта:

а) психология ,тарых б) математика, география

в) геология, тарых г) этика, теология

3.Бир өңчөй мүчө деген................

а)грамматикалык формасы бирдей, бирок синтаксистик функциясы ар башка сөздөр.

б)бири-бирине багыныңкы байланышта болуп, синтаксистик функциясы бирдей сүйлөм

в)формасы ар башка болгону менен, синтаксистик функциясы бирдей сөздөр

г)формасы бирдей,бирдей милдет аткарган, өз ара тең байланышта туруп, сүйлөсдүн бир гана мүчөсү менен байланыштуу сөздөр

4.Ажыбай, Байжигит, Тилекмат, Көкөтөй, Акматалы деген ысымдар кайсы өнөргө таандык? а) чечендик өнөргө б) манасчылык өнөргө в) мүнүшкөрлөр г) саяпкерлер 5. Реферат –

а) китептин, илимий макалалардын негизги мазмунун кыскача баяндап берүү, жазуу

б) маалыматтын негизинде айтылган ойго жеке мамиле билдирилет

в) айтылуучу ойду тил каражаттары менен жазуу түрүндө баяндап берүү

г) къркъм чыгармаларга кыскача түшүнүк беүүү д) лекция түрүндө баяндоо

6. Бөтөн сөз берилиш түрү:

а) тике сөз, төл сөз б) тике сөз, автордун сөзү

в) тике сөз, кыйыр сөз г) кыйыр сөз

7. Цитата көбүнчө мүнөздүү чыгармалардын стили:

А) көркөм адабий чыгарма б) илимий эмгектер

в) иш кагаздары г) оозеки кеп

8. Баяндоодо көбүрөөк колдонулган сөз түркүмү:

а) тактооч б) сын атооч в) Этиш г) сын атооч

9. "Жакшы сөз – жарым ырыс", - деп айтылат.
Алды сызылган сөз:

а) фразеологиялык айкаш б) идиома в) макал г) бөтөн сөз, тике сөз

10. Газета-журналдардын, радио-теле берүүлөрдүн тил өзгөчөлүгүнүн стили:

а) коомдук-публицистикалык б) официалдуу иш кагаздарынын
в) илимийг) көркөм

11. Кептин формалары:

а) баяндоо, сүрөттөө, ой жүгүртүү. б) оозеки жана жазма

в) сөз, сүйлөм. г) абзц, текст.

12. Төл сөз деген эмне?

а) Менин сөзүм б) Анын сөзү в) Жөн эле сөз г) Сүйлөөчүнүн сөзү

13. Диалогго көбүнчө мүнөздүү стиль:

а) жазуу б) илимий в)оозеки жана көркөм г) стилдердин баары

14. Бөтөн сөздөгү туура тыныш белгиси:

а) «Апаңы сыйла!»- деди атам. б) Акыл көккө жеткирет.

в) Кечке маал, күн суук болот. г) Жакшы бала бол.

15.Жолу жок, максаты жок адам болууга мүмкүн эмес

Кара тамга менен жазылган сүйлөмдүн мүчөлүк милдети

а)баш мүчө в)түшүндүрмө мүчө

б)айкындооч мүчө г)бир өңчөй мүчө

16. Төл сөздөн кийин кош чекит качан коюлат.

а) Мурда келсе б) Ортосунда келсев) Аягында келсе г) Дайыма

17.Окуу китеби, роман, повесть, диссертация.

Бул лексикалык каражаттарга мүнөздүү стиль.

а) көркөм б) илимий в) көркөм жана илимий г) оозеки жана көркөм

18. Кеп деген.....

а)тилдеги бардык сөз б)сөздүк состав

в)сөздүн мааниси г)тил каражаттарын турмушта колдонулушу

19. Бөтөн сөз кайсы учурда жол башынан жазылат:?

а) Абзацта б) Тексттев) Сүйлөмдүн ортосундаг) Аягында

20. Тыныш белгиси кайсы сүйлөмдө туура коюлган:

а) «Ким иштебесе ал тиштебейт».

б) «Ким иштебесе, - деген атам, - ал тиштебейт».

в) «Ким, иштебесе, ал тиштебейт-деген атам».

г) «Ким иштебесе, ал, тиштебейт деген, атам».

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер (II вариант)

4-аралык текшерүү II семестр

1. Бөтөн сөздүн түзүлүшүнө, грамматикалык белгилерине карат бөлүнүшү:

а) толук, кемтик б) кемтик, түз в) тике, кыйыр г) өтмө, тике

2. Төл жана бөтөн сөздө сызыкча туура коюлган сүйлөм:

а) Ырыс алды ынтымак- деген элибиз.б) Ырыс алды- ынтымак деген элибиз.

в) Ырыс- алды ынтымак-деген элибиз.г) Ырыс алды ынтымак деген -элибиз.

3. Тике сөздө:

а) Башка бирөөнүн сөзү өзгөртүлүп берилет б) Автордун сөзү өзгөртүлбөй берилет

в) Айтуучунун сөзү өзгөртүлүп берилетг)Башка бирөөнүн сөзү эч өзгөртүлбөй берилет

4. Илимий стилге мисал:

а) Айгул кыргыз тили окуу китебин колуна алды.

б) Бектур илимдер академясында иштейт.

в) Сиздер Бишкектен угуп жатасыздар.

г) Орун алмаштырууда сумма өзгөрбөйт.

5. Бир өңчөй мүчөлөрдү байланыштыруучу каражаттар:

а) үтүр белгиси б) байламталар

в) мүчөлөр жана интонациялар г) интонация, байламта

6. Кыйыр сөздөрдө бөтөн сөз…

а)өзгөртүлбөй берилет

б)өзгөртүлүп берилет

в) башка бирөөнүн сөзү автор тарабынан өзгөртүлбөй берилет

г) төл сөз аркылуу берилет

7. «Ырыс алды ынтымак» - деген сөз бар элде. Сүйлөмдөгү асты

сызылган сөз:

а) төл сөз б) бөтөн сөз в) кошмок сөз г) татаал сөз

8. Иш кагаздарына мүнөздүү белгилер:

а) ой жүгүртүүнүн күчтүүлүгү. б) көркөмдүүлүк

в) эмоционалдуулук г) тактык

9. Тыныш белгилерди колдонуу жөнүндө эрежелердин жыйындысы:

а) сүйлөмдүн мааниси б) интонацияв) пунктуация г) грамматика

10. Тыныш белгилери чогуу каралган тил илиминин тармагы:

а) лексика б) фонетикав) морфология г) синтаксис

11. Тыныш белгилеринин сүйлөмдө колдонулган ордуна карай бөлүнүүсү:
а) 2 б)3 в) 4 г) 6

12. "Тил адам баласынын өз ара катнашынын маанилүү куралы",-
деген В.И.Ленин. Карартып жазылган сөздүн түрү:

а) тике сөз б) төл сөз в) кош сөз г) кыйыр сөз

13. Жөнөкөй сүйлөмдүн аягына коюлуучу тыныш белгилери:

а) кош чекит, көп чекит, чекит

б) кош чекит, чекит, суроо белгиси, илеп белгиси

в) көп чекит, кош чекит, чекит, суроо белгиси, илеп белгиси, тырмакча

г) чекит, суроо белгиси, илеп белгиси, көп чекит

14.Чечендик өнөрдү канча этапка бөлүп карашкан.

а)5 б)3в)6 г)8

15. Сүйлөмдүн тутумундагы бир өңчөй сөздөрдүн арасы ... ажыратылат.
а) үтүрлүү чекит б) үтүр в) кош чекит г) сызыкча

16. Жалпылагыч сөзгө коюлган тыныш белги:

а) Уйдө баатыр - жоодо жок.б)- Келишим кайда түзүлдү эле? -Москвада

в) Силер да, мен да – баарыбыз Мекенибизди сүйөбүз.

г) Асыл - таштан, акыл - жаштан.

17. Биз төмөндө … түзүп, кол коюучулар

Көп чекиттин ордуна койгондо иш кагаз стилине кире турган сөз:

а) токтом б) түшүнүк кат в) акт г) ишеним кат

18. Кептин сүрөттөө тиби мүнөздүү стили

а) илимий б) публицистикалык в) көркөм г)оозеки сүйлөө

19. Акын, жазуучулар колдоно турган стиль:

а) илимий б) иштиктүү в) көркөм г) жөнөкөй

20. Кулактандыруу, мүнөздөмө кирген иш кагаздарынын түрү:

а) официалдуу иш кагаздарына б) официалдуу эмес иш кагаздарына

в) илимий стилге г) иш кагаздарынын стилине

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер (III вариант)II семестр

1.Бир өңчөй мүчөлүү сүйлөмдөрдө жалпылагыч сөз боло албаган

сөздөрдү белгиле.

а)баары , бүткүл б)бүтүн, булар в)экөө, үчөө г)мен, бир

2. Жазууда айтылып жаткан ойду толуктоо, тактоо, ага түшүндүр­мө берүү, же бир нерсе жөнүндө эскертүү үчүн кошумча түрдө колдонул­ган сөздөргө, сөз тизмектерине коюла турган тыныш белгиси:

а) тырмакча б) сызыкча в) көп чекит г) каша

3. Диалогдордогу тике сөздөр­гө коюла турган тыныш белгиси:

а) тырмакча б) сызыкча в) кош чекит г) тырмакча, сызыкча

4. Тыныш белгиси туура коюлган сүйлөм:

а) Ачуу душман акыл дос.

б) - Апа жүр үйгө.- Азыр айланайын. Суунун шылдыраганын бир аз тыңшайльчы.

в) "Эмгек - ар кандай дарттын дабасы. Эмгектен өткөн ырыс жок,"-деп айткан экен орустун улуу жазуучусу ! Н.Островский.

г) Мына, баракелде ушундай иштөө керек!

5. Кыйыр сөз:

а) " Сен ооруба, мен ооруйун, Ата-Журт," - деп ырдаган Алыкул.

б)" Манас" кыргыз рухунун туу чокусу экендигин Ч. Айтматов эң туура белгилеген.

в) "Манас" -деп айткан Ч. Айтматов, - кыргыз рухунун туу чокусу".

г) " Балдар - жердин жандуу гүлдөрү", - деп айткан М. Горький.

6. Тыныш белгилери туура коюлган тике сөз:

а) "Жүрөгүңдүн каалоосун акылың менен туй" деген акылман сөз бар элде.

б) А. Осмонов : Сен ооруба, мен ооруюн, Ата-Журт, - деп ырдаган.

в) "Өмүр бизден өтүп кетсе, - деген А.Токомбаев, -эл эмгектен эскерсин".

г) "Сылыктыктай арзан жасалып, бирок эң кымбат бааланган эч нерсе жок" деп айткан Сервантес.

7.” Жүрбөйсүңбү сен да?

-Кайда?

-Кайда экенин бара көрөрсүң. Барасыңбы?”-деген текст кайсы стилге мүнөздүү?

а)сүйлөшүүб)көркөмв)илимийг)иш кагаздары

8. Кыйыр сөздүү сүйлөм:

а) "Жигитке жетимиш өнөр аз" деген макал бар.

б) Жигитке жетимиш өнөр аздык кылары жөнүндө айтылган макал бар.

в) Жигитке - деп айтат элибиз-жетимиш өнөр аздык кылат.

г) Элде мындай макал бар: "жигитке жетимиш өнөр аз".

9. Пунктуация илими ... үйрөтөт.

а) тыбыштар жана алардын системасын

б) тыныш белгилер, алардын системасын жана алардын коюлушун үйрөтөт

в) сөз айкашын жана сүйлөмдүг) сөз түркүмүн

10. Туура жазылган сүйлөм:

а) Карыялар: «Артык өнөр баш жарбайт», - дешет.

б) Карыялар, «Артык өнөр, - дешет – баш жарбайт».

в) Карыялар - «Артык өнөр, - баш жарбайт дешет».

г) «Карыялар: Артык өнөр, - дешет: баш жарбайт».

11.. Илимий стилдин подстилдерине эмнелер кирет?

а) лекция, очерк, диссертация б) радио-телеберүүлөр

в) драма, очерк, жомок г) диалог, монолог д) тезис, аннотация

12. Илимий стилдин подстилдерине эмнелер кирет?

а) лекция, очерк, диссертация б) радио-телеберүүлөр в) драма, очерк, жомок

г) диалог, монолог д) тезис, аннотация

13. Кепке терс таасирин тийгизүүчү кубулуштар

а) диалект, говор, канцеляризм б) жаргон, варваризм, вулгаризм

в) антитеза, дифтонг, фонема г) тавтология, плеонозм, фразеологизм

д) синоним, архаизм, омоним

14. Көркөм стилге мүнөздүү сөздөрдүн катарын тап

а) усулчу, эскертүү, кара күн, берилет б) саясат, акыбет, улуулук

в) куураган согуш, буркурап, акетай, эрке г) кошмо сүйлөм, өжөрлөнө, жарк этти

15. Көркөм стилдин тилдик каражаттары:

а) троптор жана стилистикалык фигуралар

б) синтагма жана логикалык пауза

в) орток маанилүү жана карапайым сөздөр

г) психологиялык жана ритмикалык паузалар

16. Көркөм, илимий жана публицистикалык чыгармалардынмазмунуна, актуалдуулугуна ж.б. өзгөчөлүктөрүнө карата экинчи араптын ой пикири –

а) аннотация б) пикир в) тезис г) билдирүү д) ой жүгүртүү

17. Жазма кептин стилинин мүнөздүү белгилери ...

а)көпчүлүккө арналгандыгы

б) жазма түрдө болгондугу

в) сөздөр тике мааниде колдонулат

г) адабий тилдин нормасында, эрежелер менен терминдерди колдонуп жазуу

18. Мен бул көйнөктү сатып алдым. Жөн эле кийип жүрүү үчүн. Кандай экен? Сүйлөмдүн стили ...

а) жазма б) оозеки кеп

в) публицистикалык г) бардык стилдин белгилери бар

19. Терминдерге көбүнчө мүнөздүү стиль:

а) оозеки б) илимий в) көркөм г) иш кагаз

20. Сүйлөшүү стилине мүнөздүү чөйрө:

а) китеп б) газета в) журнал г) үйдө

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттерII семестр

IV вариант

1. Реферат –

а) китептин, илимий макалалардын негизги мазмунун кыскача баяндап берүү, жазуу

б) маалыматтын негизинде айтылган ойго жеке мамиле билдирилет

в) айтылуучу ойду тил каражаттары менен жазуу түрүндө баяндап берүү

г) көркөм чыгармаларга кыскача түшүнүк берүү

2. Абзац белгиси коюлбаган текстте

а)абзац коюлбаган текст болбойт б)бардык тексттерде коюлат

в) ыр –түрүндөгү г)иш кагаздарын

3. Көркөм чыгармадагы каармандардын диалогу кайсы стилге мүнөздүү?

а) көркөм б) сүйлөшүү в) илимий г) иш кагаздар д) публицистикалык

4. Кеп адеби кайсыл учурларда сакталбайт?

а) адамдын аброюна шек келтирген сөздөрдү колдонгондо

б) адабий тилде сүйлөбөгөндө

в) диалектизм, неологизмдерди колдонгондо

г) жаргон сөздөр, адабий тилде сүйлөбөгөндө

5. Ошентип, үч бир тууган жыргап-куунап жашап

калышыптыр.тексттин бөлүгү:

а) ойдун өнүгүшү б) ойдун башталышы

в) ойдун жыйынтыкталышы г) тексттин планы

6. Кептин стили деген...

а) тилдин колдонуш өзгөчөлүгү

б) белгилүү максатка ылайык оозеки же жазма формада тилдин колдонулуш өзгөчөлүгү

в) көркөм адабияттын тили

г) илимий адабияттардын тили

7. Сүйлөшүү стилинин милдети –

а) доклад жазуу б) тезис түзүү в)пикир алмашуу г)маалымат жазуу

8. Асанкул шаарга келди.... шаарга биринчи келиши... .шаар абдан кооз

көрүндү.Орундуу кайталоо үчүн, көп чекиттердин ордуна коюла турган сөздөр:
а) Асанкул б) бүгүн, ошентипв) быйыл, бул г) анын, ага

9. Сөздөрдүн орундуу кайталанышы көп кездешкен жерлери:

а) жомоктордо б) ыр түрүндөгү тексттерде

в) илимий чыгармаларда г) табышмактарда

10. Бейрасмий публицистикалык стилдин түрлөрүн белгиле

а) хроника, отчет, интервью

б) макала, рецензия, комментария

в) фельетон, памфлет

11. Кептин негизги стилдери:

а) сүйлөшүү жана жазуу стили б) баяндоо, сүрөттөө, ой жүгүртүү

в) оозеки, жазуу, иш кагаз стили г) көркөм, илимий, публицистикалык

12. Такталган, эрежеге баш ийип, нормага салынган кептин стили

а) оозеки б) жазма в) илимий г) иш кагаз

13.Кептин функционалдык стилдери канчага бөлүнөт.

а) 2 б)3 в) 5 г) 4

14. Аккуласын алкынтып, Манас баатыр келе жаткансыйт. Сүйлөмдүн стили

а) илимий б) публицистикалык в) көркөм г) иш кагаз стили

15. Көркөм стилге мүнөздүү сүйлөм:

а) Муз эрип жатканда, анын температурасы өзгөрбөйт.

б) Көңүл буруңуздар, Сиздер түз эфирден угуп жатасыздар.

в) Бул справка, тиешелүү жерге көрсөтүү үчүн берилди.

г) Сабакты класс, парталар

Шыбырап турчу билбесем.

16.Жогорудагыларды угуп жана талкуулаш, класстык чогулуш токтом кылат. Алды сызылган сөздөргө карай сүйлөмгө мүнөздүү стиль

а) публицистикалык б) илимий в) иш кагаз стили г) көркөм

17. Чогулуштун токтому, маалымдама, кулактандыруу кирген иш кагаздарынын түрү

а) официалдуу эмес б) официалдуу в) иш кагаз г) илимий

18. Баракелде, ишиңерге биз ыраазыбыз. Үтүрдүн коюлушунун себеби:

а) бир өңчөй мүчө б) сырдык сөз в) каратма сөз г) киринди сөз

19. Тыныш белгиси туура коюлган бөлүкчөлөр:

а) Жок бул иш сенин колуңдан келбейт.

б) Үнүң эмне чыкпайт ыя.

в) - Ыя, качан келдиң дейсиңби?

г) Ооба жумушчу болуп иштейм.

20. Тыныш белгиси туура коюлган сүйлөм:

а) Мүмкүн Ата Мекен жөнүндөгү ушул жалындуу обондор ошондо туулган чыгар.

б) О - о... бул оңой жигит эмес го.

в) - Ээ, жарыктык жер айта берсе экөөбүздүкү түгөнөбү.

г) Кечээ аны, айланайын, араң зорго жөнөттүк.

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер 1- семестр (I вариант)

1. Кыргыз элинин улуттук жазмасы алгач кайсы алфавиттин негизинде түзүлгөн?

а) Араб алфавитиб) Орус алфавити в) Уйгур алфавити

г) Реформаланган латын алфавити д) Рун алфавити

2. Кеп маданиятынын практикалык жана теориялык негизин ким түзгөн?

а)Диоген б) Георгий в ) Аристотель г ) Ломоносов

3. «Кеп адам баласы үчүн аба, суудай керектүү стимул», -деп ким айткан?

а ) Демосфен б ) Цицерон в ) Цезарь г ) Аристотель

4. Баш тамга менен башталып жазылган сөздөр:

а) энчилүү аттар, жалпы сөздөр б) энчилүү аттар, чекиттен кийинки сүйлөм, ыр саптары

в ) энчилүү аттар, ыр саптары, жалпы аттар г ) туура эмес

5. Лексика - бул ...

а) белгилүү бир элдин тилинин негизинде калыптанып, белгилүү бир нормага салынган, айтылышы, жазылышы, колдонулушу такталган, айтылуучу ойду даана бере ала турган, коомдун бардык өкүлдөрүнө тиешелүү тил

б) белгилүү бир түшүнүктүн атын атоо үчүн алынып, көбүнчө бир мааниде
колдонулуучу сөз же сөз тизмеги

в) бир тилдеги бардык сөздөрдүн жыйындысы

г) тил илиминин, тилдин сөздүк составынын азыркы абалын жана анын тарыхый өсүш өзгөчөлүктөрүн изилдөөчү бир бөлүмү

в) чекиттен кийинки сүйлөм, жалпы сөздөр, ыр саптары

6. «Фонетика» деген сөз кайсы тилден кабыл алынган?

а) орус б) латын в) грек г) англис д) араб

7. Ат оюндарына кайсы оюндар кирет?

а) аркан тартмай, жоолук таштамай, ордо атышуу

б) жамбы атуу, көк бөрү, оодарыш, тыйын эңмей

в) ат чабыш, топ таш, тогуз коргоол, кыз куумай

г) көк бөрү, кыз куумай, ат чабыш, тыйын эңмей

д) ордо, кыз куумай, тогуз коргоол

8. Кыргыз тилинде канча тыбыш бар?

а) 25 б) 34 в) 39 г) 40

9. Терминдер кесип сөздөрүнөн төмөнкү белгилери менен айырмаланат:
а) Терминдерде көп маанилүүлүктүн, өтмө маанилүүлүктүн,
экспрессивдүүлүктүн жоктугу, тактап айтканда, бир илимдин же техниканын тармагындагы бир термин бир гана түшүнүктү туюндуруп, бир гана маанилүүлүгү менен

б)илимий стилде гана колдонуучулугу менен
в) аз колдонулгандыгы менен

г) термин бул кесип сөздөрү менен синонимдеш

10. «Манас» эпосу…

а) турмуштук эпос б)элдик эпос в)баатырдык эпос

г)сүйүү жөнүндө эпос д)элдик жомок

11. Сөздөгү муундун саны

а) канча тамга болсо, ощончо муун болот б)үндүү, үнсүз тыбыштардын санына жараша

в) сөздүн маанисине карата г) канча ундүү тыбыш болсо, ошончо муун болот

12. Фразеологизмдер .

а) сөз айкаштары

б) мааниси боюнча өз ара ширелишип, баштапкы маанисинен алыстоо менен, ой-пикирди курч, элестүү, образдуу берген, суйлөмдө бир мүчөнүн милдетин аткарган сөздөрдүн тобу

в) мааниси боюнча өз ара байланышта

болуп, ой пикирди. курч, элестүү берген, бирок сүйлөмдө ар башка милдетти аткарган сөздөр

г) түпкү маанисинен ажырап, өтмө

мааниге өткөн татаал сөздөр

13. Лексикология - бул ……

а) бир тилдеги сөздөрдүн бардыгы биригип келип, ошол тилдин сөздүк составын түзүшү
б)сөздүк составдын азыркы абалын, пайда болушун жана өнүгүшүн изилдөөчү тил
илиминин бир бөлүгү

в) бир тилдеги сөздөрдү (же анын белгилүү бир катмарын алфавит тартибине же башка бир өзгөчөлүгүнө ылайык системалаштырган, маанилерин ошол эле тилде түшүндүргөн же башка тилге которгон жыйнак

г) сөздүктөрдү түзүүнүн теориясын, практикасын үйрөтүүчү тил илими

14. Өмүр баяндын бири экинчисине окшойбу?

А ) окшош болуу керек б ) окшобойт

В ) окшобосо ката болот г ) баары бирдей болот

15."Ат тезегин кургатпай", Фразеологизм сөздөрүнүн мааниси:

а) жамгыр жаап, ат тезеги кургабай калган

б) мүмкүнчүлүк, убакыт бербей койгон

в) ат тезеги кургаганча тез-тез келген

г) кеч келгендигин билдирет

16. Сөздүк кор (фонд)…..
а) тилдеги бардык сөздөр б)эне тилге гана мүнөздүү бардык уңгу сөздөр

в) сырттан кирген сөздөр г) неологизм сөздөр

17. Аш берилгенде улуттук оюндар ойнолгонбу ?

а) аш берилген, бирок улуттук оюндар ойнолгон эмес

б) аш берилгенде улуттук оюндар ойнолгон

в) аш берилген эмес, улуттук оюндар ойнолгон эмес

г) улуттук оюндар болгон эмес д) аш берилген эмес

18. КР дин Гимнинин авторлору ким?

а) А. Осмонов, Ш. Бейшеналиев б) Ж. Садыков, Ш. Кулиев

в) Ж. Садыков, К. Молдобасанов г) Ч. Айтматов, А. Токомбаев

19. Ачык муунду тап

а) улуу, эже, радио б) эрк, китеп, Ысык-Көл в) стол, врач, калк

г) жаз, кыш, жай д) кун, саат, байлык

20. Муун кандай бөлүнөт?

а) ачык, туюк, орто б) туюк, бүтүн в) ачык, жабык, туюк

г) муундун түрлөрү жок

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер (II вариант)

1. Сөздөр ….. негизинде ташымалданат?

а) басымдын б) интонациянын в) муундун

г) сөздөрдү бөлүштүрүүнүн д) ташымалданбайт

2. Географиялык аттардын туура жазылганын белгиле

а) Ош, Алатоо, Алай, кокон б) Чүй, Соң-Көл, Талас

в) Аксай, Тору-гарт, түндүк Америка г) Кадам-Жай, Кумтөр

д) Ыраакы чыгыш, Карасуу

3. Туура жазылган сөздөрдүн катарын тап

а) күшсүз, сумбайт, комуссуз б) кешти, ашты, качты

в) кылычтай, жуунган, көрүнбөйт г) Тургумбү, жалгамбы, күлгөмүн

4. Туура жазылган сөздөрдүн катарын тап

а) жарыйа, тоют, чойоке б) койон, кийет, ойун

в) аяйлы, аюу, тикиреет г) кичирейэт, тайуу, тайайлы

5. Сөздө канча муун болот?

А) бир б) үч в) канча үндүү болсо, ошончо муун г) төрт

6.Туура жазылган энчилүү аттардын катарын тап

а) Молдо нияз, Сур Эчки, Базаркоргон б) Каранар, Бончбруевич, Улан –батор

в) Көк Жаңгак, Каш-Гар, Жаңыл мырза г ) Тайбуурул, Ак Мөөр, Сан-Франциско

7. Тушоо кесүү салты кимге арналган?

а) тиши чыккан балага б) жаңы кадам шилтеген балага

в) жүгүргөн балага г) жалгыз балага д) билбейм

8.Фразеологизм сөздөрдүн башка тилге так которулушу ...
а) так которулат

б)жарым-жартылай которулат

в) которулбайт, анын башка тилде эквиваленти болот

г) которулбайт анын башка тилде эквиваленти болбойт

9. Сөздүн негизги милдети ...

а) пикир алышууб) атоо в) сөздүн маанисин билдирүү

г) тыбыштык жагынан түзүлүшү

10. Өмүр баян кайсыл жакка гана тиешелүү

А ) бирөөгө арызданганга

Б ) бир жерден экинчи жерге көчкөндө

В ) жаңы ишке киргенде

Г ) бирөөгөбир нерсе бергенде

11.Фразеологиялык айкаштардын ичинен адамдын сапатын чагылдырганы:

а) тебетейин көккө ыргытуу

б) кой оозунан чөп албаган

в) атасын таанытуу

г) төрт тарабын кыбыла кылуу.

12. Ички сезимди билдирген сөз маанилеринин түрү:

а) маани берүүчү, маани бербөөчү сөздөр

б) метафора, метонимия, синегдоха

в) бир маанилүү, көп маанилүү сөздөр г) эмоционалдык маани

13.Арыздын түрү кандай зарылдыктан келип чыгат?

А ) жооп берүүнү талап кылгандыктан

Б) иш кагазы жарандардын өздөрү тарабынан жазылгандыктан

В) иш кагаздын текстинде сунуштар, окуялар ж.б. көрсөтүлгөндүктөн

Г) иш кагаздын текстин мазмунуна ылайык

14. Кайсыл учурда өргүүгө чыгууда кызматкердин эмгек акысы төлөнбөйт?

а) мөөнөтүнөн мурда өргүүгө чыгууда

б) мөөнөтүнөн кийин

в) мөөнөтсүз өргүүгө чыгууда

г) туура жооп жок

15. Комузчулар ансамблин биринчи жолу ким уюштурган ?

а)М.Күрөнкеев б)А.Огомбаев в) К.Молдобасанов г) Ж.Садыков д) К.Эралиева

16. Музоо, чака, темене түштүк диалектиде колдонулушу

а ) уй, чака, ийне б ) торпок, челек, жуалдыз

в ) торпок, сыр челек, темене в ) сыйыр, челек, жуалдыз

17. Астрономиялык түшүнүктөргө коюлган аттар

а ) Чолпон, Үркөр, Жетиген, Жылдыз б ) Акыл, Нурэл, Үркөр, Жыргал

в ) Кундуз, Арстан, Бугубай г ) Омар, Айзирек, Аделина

18. Туура айтылган катарды белгиле

а ) качты кечти тумма корүмбөй б ) кашты, кешти, тумма, көрүмбөйт

в ) кашты, кешти, тунма, көрүнбөйт в ) кашты, кешти тунма көрүнбөйт

19. Эл аралык, улуттук, кесиптик майрамдардын туура жазылган вариантын тап.

а ) 8-март –аялдардын эл аралык майрамы, Кыргыз Республикасынын эгемендүүлүк күнү, Жаңы жыл майрамы

б ) 8-Март –Аялдардын эл аралык майрамы, Кыргыз Республикасынын Эгемендүүлүк күнү, Жаңы жыл майрамы

в ) 8-Март –аялдардын эл аралык майрамы, Кыргыз Республикасынын эгемендүүлүк күнү, жаңы жыл майрамы

г ) 8-Март –Аялдардын эл аралык майрамы, Кыргыз Республикасынын эгемендүүлүк күнү, жаңы жыл майрамы

20. Адамдардын өз ара мамилесин билдирген фразеологизм:

а) оозуна ак ит кирип, кара ит чыгып урушуу

б) бычакка сапка жарабоо

в) мурдуна суусу жетүү

г) колунан көөрү төгүлгөн уста

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер (III вариант)

1. Сөздүн лексикалык мааниси:

а) ар бир сөздүн өз алдынча тургандагы керт башына тиешелуу болгон, аны башка сөздөрдөн айырмалап турган негизги мааниси

б) сөздөрдүн грамматикалык өзгөчөлүктөрүн аныктоого мүмкүнчүлүк берген маани

в) бир эле сөздүн бир нече мааниге ээ болушу

г) сөздөрдүн контексттин ичинде ар башка түшүнүктө колдонулушу

2. Комузчулар ансамблин биринчи жолу ким уюштурган ?

а) М.Күрөнкеев б) А.Огомбаев в) К.Молдобасанов г) Ж.Садыков д) К.Эралиева

3. Арыздын 4-реквизитинде эмне жазылат, белгиле?

А) мекеменин аталышы, жетекчинин кызматы, аты-жөнү, илимий наамы, фомилиясына барыш жөндөмөсү уланат

Б) текст, абзац менен башталып, так, кыска болушу зарыл

В) иш кагаздын аты салтка айланган принципте баш тамга менен жазылат

Г) арыздануучунун каерде, ким болуп иштери, аты-жөнү, фомилиясына чыгыш жөндөмө уланат

4.. Кыргыз орфографиясын түптөгөн окумуштуу.

а ) К.К.Юдахин б ) Б.Орузбаева в ) Б.Юнусалиев г ) К. Тыныстанов

5. Орфография эмне жөнүндөгү илим

а ) туура жазуу б ) туура сүйлө в ) тыбыштар г ) сүйлөмдөр

6. Кыргыз тилиндеги үндүү тыбыштардын саны

а) 12 б) 14 в) 8 г) 6

7. Жоон үндүүлөр:

а) ы, у, и, ү б) о, ө, у, ү в) э, и, ө, ү г) а, ы, о, у

8. Үндүн тоскоолдукка учурап же учурабай айтылуусуна карата тыбыштардын бөлүнүүсү:

а) каткалаң, кыска б)жумшак, созулма в)каткалаң, тишчил

г) үндүү, үнсүз

9. Араб алфавитинин кемчиликтери:

а)көпчүлүк тамгалардын жазылышы окшош, оңдон солго карай жазылган

б) элдин үйрөнгүсү келбеген в) тамгалары көп г) кемчилиги жок

10.Кыргыз элинин улуу манасчылары кимдер?

а) Т.Молдо, С.Орозбаков б) Ч.Валиханов, Ы.Абдрахманов

в) К.Жумабаев, С.Каралаев г) С.Орозбаков, С.Каралаев

11.Фразеологизм сөздөрдү кебинде орду менен колдонуп суйлөгөн адам:

а) бабыр б) суйлөөк в) чечен г) кара жаак

12. Лексикалык маанини билдирбеген сөздөр

а) үй, китеп, эмгек, кызыл
б)жана, гана, өтө, сайын

в) келди, иштеди, окуду, барат

г) окуучу, менен, космонавт, сымак

13. Кой оозунан чөп албаган, чычканга кебек алдырбас, кашык канын ичүү ж.б. сыяктуу сөздөр окутулган тилдин бөлүмү:

а) синоним б) фразеология в) архаизм г) образдуу маани

14. "Семантика" деген терминдин мааниси:

а) тил илими б) сөздүн түпкү теги

в)сөздөрдүн мааниси г) тил, адабий, жазма эстеликтерди изилдөөчү илим

15. Манасчылар деп кимдерди айтабыз?

а) «Манас» эпосун кагаз бетине түшүргөндөрдү б) «Манас» эпосун изилдөөчүлөрдү

в) «Манас» эпосун жыйноочулардыг) «Манас» эпосун айтууну кесип кылган акындарды

16. 1927-1940- жж. кыргыз эли кайсы алфавитти пайдаланган?

а) араб б) орус в) уйгур г) реформаланган латын алфавитин

17. Кыргыздар кайсы жазууларды колдонушкан?

а) Орхон-Енисей, латын, өзбек, орус б) Орхон-Енисей, уйгур, калмак, түрк

в) Орхон-Енисей, уйгур, араб, латынг) Орхон-Енисей, латын, орус, кыргыз

д) түрк, латын, араб

18. Туура жазылган сөздөрдүн катарын белгиле:

а) педагогко, Алиевтин, Жалал-Абадта б) геологго, Тынаевдин, Калининграда

в) Гамбургка, Саматовтун, поезддер г)клубка, сьездге, стажга

19. Сөздүн өтмө маанисинин пайда болушу:

а)сөздүн тике мааниси сөздүн башка мааниге өтүүсүнөн келип чыгат

б) синоним сөздөрдөн келип чыгат

в) көп маанилүү сөздөрдөн келип чыгат

г) сөздөрдүн айкашынан келип чыгат

20. Иш кагаздар стилинин тилдик каражаттарын тап

а) орток маанилүү сөздөр, терминдер, канцеляризмдер

б) орток манилүү сөздөр, жалпы илимий сөздөр, вульгаризмдер

в) орток маанилүү сөздөр, синонимдер, антонимдер

г) орток маанилүү сөздөр, канцеляризмдер, жоргондор

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер (4-вариант)

1. Өздүк иш кагаздарына кайсылар кирет?

а) арыз, өмүр баян, маалымкат, тил кат

б) түшүнүк кат, арыз, өмүр баян, буйрук, жобо ж.б.

в)дарек, чакыруу, жарыя, кулактандыруу, тил кат ж.б.

г) кулактандыруу, арыз. тил кат, доо кат, өкүнүч, арыз ж.б.

2. Берешен. Сөздун синоними:

а) сараң б) ач көз в)колу ачык г) тымпыгый

3.Арыздын түрлөрү кайсы пунктта туура, берилген?

а) жумушка кабыл алуу, которуу, эмгек өргүүсүн берүү , кыматтан бошотуу

б) жумуштан бошоо, эмгек өргүүсүнөн кайтуу, жумушка кабыл алуу, которуу, которулуу, жумушка кирүү

в) жумушка кабыл алуу, эмгек өргүүсүнөн кайтуу, которуу, жумуштан бошоо

г) жумушка кирүү, которулуу, жумуштан бошоо, эмгек өргүүсүнөн кайтуу

4. Махмуд Кашкаринин сөздүгүнүн туура аталышын белгиле:

а) Дивани лугат -түрк б) Дивани лугат э-түрк в) Дивани лугат улуу-түрк

г) Дивани лугат ат-түрк д) Дивани лугат эне-түрк

5. Сөздүн өтмө маанисинин пайда болушу:

а)сөздүн тике мааниси сөздүн башка мааниге өтүүсүнөн келип чыгат

б) синоним сөздөрдөн келип чыгат

в) көп маанилүү сөздөрдөн келип чыгат

г) сөздөрдүн айкашынан келип чыгат

6. Иш кагаздар стилинин тилдик каражаттарын тап

а) орток маанилүү сөздөр, терминдер, канцеляризмдер

б) орток манилүү сөздөр, жалпы илимий сөздөр, вульгаризмдер

в) орток маанилүү сөздөр, синонимдер, антонимдер

г) орток маанилүү сөздөр, канцеляризмдер, терминдер д) а, г жооптору туура

7. Макалды тапкыла.

а) беш өрдөгүн учурба б) көзгө чөп салба

в) этегинен жалгоо г) кыздуу уйдө кыңыр сүйлөбө

8. Кеп маданиятынын илим болуп калыптанышына негиз салган окумуштуу.

а ) Белинский б ) Ломоносов в ) Тургенев г ) Виноградов

9. Кеп деген эмне?

а )оозеки түрдө ишке аша турган конкреттү чындык

б ) кошумча каражаттар аркылуу ойдун берилиши

в ) адамдын дүйнө таанып билүүсүндөгү тилдин ролу

г ) тилдик бирдиктердин ойду берүүдөгү ырааттуу жайланышы

10.Астрономиялык энчилүү аттар кандай жазылат?

а) жөнөкөй жана татаал түрлөрү кичине тамга менен жазылат

б) жөнөкөй жана татаал түрлөрү баш тамга менен жазылат

в) жөнөкөй түрү кичине, татаал түрү баш тамга менен жазылат

г) жөнөкөй түрү кичине тамга менен сызыкча коюлуп жазылат.

11. «Манас» эпосун кагаз бетине биринчи ким түшүргөн?

а) Г.Алмаши б) В.В.Радлов в) К.Мифтаков г) Ч.Валиханов

12. Кыргыз элинин музыкалык аспаптарын белгиле:

а) сыбызгы, чоор, добулбас, пианино б) чоор, добулбас, кыл кыяк, комуз

в ) сыбызгы, ооз комуз, домбра в ) чоор, добулбас, кыл кыяк, гитара.

13. өтмө мааниде турган туюнтмалар:

а) коомдук мамиле, өзүн өзү башкаруу,

эл аралык кызматташтык, демократиялуу коом

б) түндүк көтөрүү, ак тинте, торко,

саадак, жүк көрүү

в) таеке, өзөк жалгоо, жалгыз аяк жол

г) алтын медаль, булактын көзү, булбул Током

14. Манас – кыргыз рухунун туу чокусу» деп ким айткан?

а) В.В. Радлов б) Ч.Валиханов в) Д. Алмаши г) Ч.Айтматов д) Т.Сыдыкбеков

15. Көп мааниге ээ болгон сөздөр:

а) үй, уч, кара, жай, тамак, ат

б) кебете, келбет, кешпир, бат, ылдам, тез
в) баш, тарт, ак, көз, борбор

г) балык, обон, көчө, буудай, абайла

в) кыл кыяк, аса-муса, кербез, алмурутг) комуз, ооз комуз, кербез, сыбызгы

16. Комуз кандай бөлүктөрдөн турат?

а) чарасы, кулагы, моюну, капкагы, тепкеси, кылы б) кылы, жыгачы, кармагычы, кулагы в) кулкусу, сабы, көөдөнү, чарасы г) капкагы, тепкеси, кабыгы, жыгачы

17. Кыргыз элинин улуттук майрамдары:

а) жеңиш күнү, Аялдар майрамы, эгемендүүлүк майрамы

б) Нооруз майрамы, Түшүм майрамы, үлүш майрамы

в) Дыйкандар майрамы, мугалимдер майрамы, мекенди коргоочулар күнү

г) 8-март, 31-август, 1-май д) 5-май, 5-март, 7-ноябрь

18. Географиялык энчилүү аттарга -лык мүчөсү уланып айтылса кандай жазылат:

а) ал сөз баш тамга менен жазылат б) ал сөз кичине тамга менен жазылат

в) баш тамга менен да, кичине тамга менен да жазууга болот г) кичине тамга менен кашага алынып жазылат

19 Дефис аркылуу жазылган сөздөр:

а) кош сөздүн айрымдары б) кош сөздүн бардык түрү

в) түгөйлөрүү маанилеш кош сөздөр г) кошмок сөз тибиндеги географиялык

энчилуу аттар, кош сөздүн баардык түрү

20. Кыргыз Республикасынын герби качан кабыл алынган?

а) 1994-жылы14-январда б) 1992-жылы, 18-декабрда

в) 1992-жылы, 3-мартта г) 1993-жылы, 10-майда д) 1989-жылы, 31-августта

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер (5-вариант)

1 . Айтышчаак, урушчаак, кара жаак, тили буудай куурат. Сөздөрдүн маанилери:

а) көп маанилүүлүк б) синоним

в) фразеологизм г) омоним

2.Сөздүн полисемия жана моносемия деген маанилери:

а) карама-каршы маанилери б) жеке жана көп маанилүүлүгү

в) тыбыштык түзүлүшү жана мааниси г) өтмө жана көп маанилүүлүк

3. Фразеологиялык ширешмеге мисал:

а)Кыргыз мамлекеттик улуттук университети
б) артынан калбай кубалоо

в) жонунан кайыш алуу

г) аябай сабо

4. Өмүр баян жазганда кайсы сөздөр колдонулбайт?

а) омонимдер б) жаргондор

в) антонимдер г) бардыгы колдонулбайт

5 ."Арпа, буудай, коон, дарбыз" деген сөздөрдүн мааниси:

а) көп маанилүү сөздөр б) синонимдер

в)бир маанилүү г) жалпы маанилүү

6. I жактагы өмүр баян ким тарабынан аткарылат?

а) акындар б)жазуучуларв)автор г) бардык адамдар

7. Кой үстүнө торгой ... заман. Фразеологиялык ширешмени толуктагыла.

а)тууган б) жумурткалаган в)конгон г)уялаган

8. Карама-каршы маанилүү татаал сөздөрдүн жазылышы:

а) баш тамга менен

б) ортолоруна үтүр коюлат

в) ортолоруна сызыкча коюлат

г) ортолоруна дефис коюлат

9. "Салтанаттуу" деген сөздүн ташымалданышы:

а) салт-ан-ат-туу б) сал-та-нат-туу

в) сал-тан-ат-туу г) са-лта-нат-туу

10. Эки муундан турган сөздүн ташылышы:

а) ташылбайт б) ташылат, өм-үр

в) ташылат, ө-мүр г) ташылат, өмү-р

11. Омоним сөздөр:

а) жоомарт-берешен, жүз-бет-дидар

б)кой-кой, ат-ат, той-той

в) сорттоо-тандоо, өлчө-чене, эни-белгиси-тамгасы

г) тарт, түш,, күн

12. Буйрк качан мыйзамдуу күчүнө кирет?

а) кабыл алынгындан кийин б)жетекчи кол койгондон кийин

в)катталгандан кийин г) билбейм

13. Караңгы киргенде деген түшүнүктү берген фразеологиялык бирдик:

а) күндө майрам күндө той б) көзу кычышуу

в) көз байланганда г) акесин таанытуу

14. Кыргыз тилиндеги кайсы тамгалар эки тыбышты билдирет?

а) п, б, с б) е, ю, я в) д, т, я г) к, г, ж д) ц, щ

15. Үндөшүү деп кандай тыбыштык процессти айтабыз?

а) Тыбыштардын өз алдынча алмашуусу б) Бул тыбыштык процесс эмес

в) Тыбыштардын өз ара окшошуусу г) Тыбыштардын окшошпой калуусу

16 . Жаз – муундун кайсы тиби?

а) үндүү+үнсүз+үнсүз-vcc б) үндүү+үндүү+үнсүз-vvc в) үнсүз+үндүү+үнсүз-cvc

г) үнсүз+үнсүз+үндүү-ccv

17. Ташууга мүмкүн болбогон муун

а) бала, улак, чычкан б) аяк, улуу, аалам в) боор, жеке, сары

г) балка, спорт, желек

18. Туура жазылган энчилүү аттардын катарын белгиле

а) Кыз Сайкал, Жаңыл Мырза, Адам ата б) Жаңыл мырза, Адам Ата, Умай эне

в) Тоголок молдо, Акыл карачач, Бала Курман г) Асель, Эмиль, Назгуль

д) Азамат алтай, Ашым жакыпбек

19. Эгерде географиялык татаал энчилүү аттардын бардык же айрым түгөйлөрү лексикалык мааниге ээ болбогон сөздөрдөн турса кандай болуп жазылат?

а) Бөлөк жазылат б) Ортосуна дефис белгиси коюлуп жазылат

в) Бириктирилип жазылат г) Кыскартылып жазылат

20. Кептин тактынын канча түрү бар?

а ) 2 б ) 3 в ) 5 г ) 4

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер (6-вариант)

1.Фразеологиялык бирдиктер өз алдынча туруп сүйлөм ...
а) болбойт б) боло алат

2. Өмүр баяндын экинчи реквизитине эмне жазылат

А ) үй-бүлө мүчөлөрү жөнүндө

Б ) кайсы окуу жайда окугандыгы, бүткөндүгү, адистиги

В) алган сыйлыктары жана жазалары

Г ) текстти

3. Кыргыз тилинин лексикасынын байышынын ички булактары:

а) зат, сын, сан, этиш сөздөрү

б) морфографиялык, диалектилик, синтаксистик, семантикалык, которуу

в) омоним, синоним, антоним, сөздүн көп маанилүүлүгү

г) жаңы сөздөрдү кабыл алуу

4. Кептин көркөмдүлүгүн арттыруучу тилдик каражаттар

а ) омоним, татаал сөздөр, сүйлөм

б ) лексикалык катмарлар, синтаксистик фигуралар

в ) тыбыш, жөнөкөй сүйлөм, антонимдер

г ) багыныңкы сүйлөм жөнөкөй сөздөр

5. Татаал сөздөрдүн бөлүнүшү:

а) жөнөкөй, жай, кошмок, жеке б) кош, кошмок, бириккен, кыскартылган

в) илептүү, кош, жалпы, өтмө г) бириккен, айрым-айрым, суроолуу, кыйыр

6. Араб алфавитинин жетишкен жагы кайсы?

а) сабаттулукка үйрөткөн б) жалпы эл үйрөнгөн в) жазууга жеңил болгон

г) окууга оңой болгон д) тамганын саны аз болгон

7. Бешик той качан берилген ?

а) бала басканда б) бала чоңойгондо в) бала төрөлгөндө

г) бешик алып келгенде д) тушоо кескенде

8. Өмүр баян жазууда эмнелерге сөзсүз көңүл буруу зарыл?

а) документтин аты (өмүр баян), текст

б) дата, өмүр баян жазуучунун колу, аты-жөнү

в) жылдардын хрнологиялык тартибине

г)жогорудагылардын баарына

9.От менен ойногонуңду сен качан коесуң?

Алды сызылган фразеологизм сөздөрүнүн сүйлөмдөгү милдети:
а) ээ б) аныктооч в) бышыктооч г)толуктооч

10. Өмүр баян күндөлүк дептерге киреби?

а) кирет б)албетте в)кирбейт г) мүмкүн

11. Кыл кыяк кандай музыкалык аспап?

а) кылдуу, жаалуу, тартма музыкалык аспап б) кылдуу, чертме музыкалык аспап

в) үйлөмө музыкалык аспап г) тилдүү музыкалык аспап д) урма аспап

12. Күлүктөр көктө сызчудай

Тизгинди чоюп жөнөсө.

Бири шумкар, бири куудай,

Оюн деп чиркин ушуну айт, - кайсы оюн жөнүндө?

а) көк бөрү б) улак тартыш в) оодарыш г) кыз куумай

13. Кыргыз Республикасынын гимни качан бекитилген?

а) 1993-жылы, 10-майда б) 1992-жылы, 18-декабрда в) 1992-жылы, 3-мартта

г) 1994-жылы, 14-январдад) 1989-жылы, 31-августта

14.Биринчи муунунан кыскартылган жалпы татаал сөздөрдүн катарын белгиле

а) ОшМУ, ЖАМУ, БатМУ б) БУУ, КУУ, УАК в) БжМ, физмат, юрфак

г) филфак, химфак, турфирма

15. .Бир тилдеги сөздү, сөз тизмегин ошол үлгүдөгүдөй экинчи тилге сөз тизмектеринин жардамы менен которуу:

а) профессионализмдер б) стилистикав) эркин котормо г) калька

16. I жактагы өмүр баянда кимдин өмүр жолу баяндалып жазылат?

а) атордун б)жазуучунун в) бирөөнүн г) белгилүү адамдардын

17.Макал-ылакаптардын негизги касиети жана мааниси:

а) сүйлөмдүк туруктуу түзүлүшкө ээ

б) фразеологизмдер кээде сүйлөм, кээде сөз айкашы түрүндө учурайт

в) макалдар дайым сүйлөмдүк түзүлүшкө ээ, эл турмушунан алынып, анын бай тажрыйбасы корутундуланат, дидактикалык мүнөзгө ээ

г) фразеологизмдер көркөм каражат

катары гана колдонулат, элестүү, образдуу туюнтууну көздөбөйт

18. Өмүр баянды жазып жаткан учурда эскирген сөздөр, диалектизмдер пайдаланабы?

а) ооба б) кээ бир учурда в) жок г) мүмкүн

19. Туура жазылган сөздөр:

а) кашты, гашты, отусча б) чынбы, комусчу, туссуз

в) отузча, тузсуз, качты г) жыгашчы, жыгаччы, чымбы

20. Коёюн деген сөздө созулма үндүүнүн жазылышы:

а) биригип жазылга б) йоттошуп жазылган в) түшүрүп жазылган г) созулма үндүү жок

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер (7-вариант)

1. Айта албайт, сары ала деген эки сөз арасында үндүү тыбыш
айтылышы жана жазылышы:

а) өзгөртүүсүз айтылат жана өзгөртүүсүз жазылат

б) түшүрүлүп жазылат

в) биринчи сөздүн аягындагы үндүү түшүрүлүп айтылат, бирок жазууда үндүү тыбыш түшүрүлбөй эки бөлөк жазылат

г) кошмок сөздөр бириктирилип жазылса деле, үндүү түшүрүлбөй жазылат

2. Тыбыш, алардын бөлүнүшү, басым, муун, үндөштүк жөнүндөгү илимдин булагынын тил илиминде аталышы:

а) морфология б) грамматика в) фонетика г) орфография

3. «Кыргыз лексикологиясы" (1959), "Кыргыз диалектологиясы (1971) аттуу белгилүү эмгектердин автору:

а) X. К. Карасаев б)Б. М. Юнусалисв

в) С. К. Кудайбергенов г) Б.О.Орузбаева

4. . Өмүр баяндын бири экинчисине окшойбу?

А ) окшош болуу керек б ) окшобойт

В ) окшобосо ката болот г ) баары бирдей болот

5.Фразеологизм:

а) Илгери-илгери бир абышка-кемпир болгон экен.

б) Кара жерге кар жааса, карды көр да этин көр.

в) Анын эки көзү төрт болуп турган чагы.

г) Сыр сандыгында сыры толтура

6. Сөздөрдү түзүп, маани жагынан бири-биринен ажыратып туруучу эң кичине бирдик:

а) тамга б) үн в) фонема г) тыбыш

7. Арыз качан эмне максатта жазылат?

а) илимий-изилдөө иштери боюнча иш сапарга жөнөгөндө ж.б.

б) турак жайды бирөөгө сатууда же мураска калтырууда

в)эмгектик макулдашуу келишим тзүлгөндө ж.б.

г) өтүнүчтөр сунуштар, суроолор. Көрсөтмөлөр берилгенде ж.б.

8. Архаизм сөздөр:

а) күкүрт, тукум, жувалдыз, гөш б) кандагай, ак олпок, үртүк, торко

в) челек, чылапчын, пийала, чачык г) автобекет, аялдама, пайыз

9. Фразеологизмдер:

а) каш кабактын ортосунда б) сары алтын в) кемпир кесек г) айкөл

10. «Түрк тилдери сөздөрүнүн жыйнагынын» автору:
а) В. В. Радлов б) Жусуп Баласагын

в) Махмуд Кашгари г) Н. А. Баскаков

11. Нумеративдик сөздөрдүн тобун белгиле

а) сөөм, карыш, кадам, кочуш, этек б) бешим, кулач, он чакты, жүз

в) таё куланөөк, бешим, чарчы, беш-алты

12. Араб алфавитинин кемчилдиктери кайсылар болгон?

а) араб алфавитинин курамында үндүү тамгалар, ичке үндүүлөр жетишсиз болгон;

б) алфавиттин курамындагы 24 тамга кыргыз тилинин тыбыштык өзгөчөлүгүн толуктай алган эмес;

в) араб алфавитинин оёдон солго карай жазылышы жазууну татаалдаткан

г) а, в гана жообу туура д) а, б, в жооптору туура

13. кы, гы тыбыштары кайсы учурда колдонулат?

а) кыргыз тилиндеги сөздөрдө б) жоон үндүү менен келсе в) ичке үндүүлөр менен келсе

г) үнсүздөн кийин д) үндүүдөн кийин

14. Ишеним кат жарактуулук мөөнөтүнө карай кандай болуп бөлүнөт?

а) жөнөкөй, өзгөчө б) кыска, узак в) жөнөкөй, татаал

г) татаал, кыска д) жөнөкөй, кыска

15. Өмүр баян кайсы учурларда жазылат?

а) ишке киргенде, иштен чыкканда б) жумуш убагында жетекчиге гана

в) дайыма керектелет г) сапарга жөнөгөндө, кайтканда

д) ишке киргенде, окууга өткөндө

16. Фразеологизмдердин макалдардан айырмасы?

а) фразеологизмдер, макалдар да сөз айкашы

б) фразеологизмдер сөз айкашы, тарбия берүүчүлүк мааниси жок, макалдар сүйлөм, тарбия берүүчүлүк касиетке ээ

в) фразеологизмдер өтмө мааниде, макалдар да өтмө мааниде колдонулат

г) фразеологизмдердин да, макалдардын да составы туруктуу д) туура жообу жок

жыш колдонулган стиль

17. Эринчил үндүүгө карай үндөшкөн сөздү белгиле

а) маданияттын, илимпоздор, малчылар б) ынтымактуу, тигүүчү, инилер

в) жооптору туура эмес г) күлүктүн, жолчулар, жумушчу

18. Сөз тутумундагы негизги морфема, өз алдынча сөз катары колдонуу касиетине ээ - бул

а) сүйлөм б) мүчө в) уңгу г) сөз д) сөз айкашы

19. Жоон үндүүгө карай үндөшүүнү тап

а) жетекчи, эсепсиз б) котормо, жазуучу в) теректер, кийимдер

г) жерсиз, көйнөкчөн д) акылдуу, абийир

20. Туюк муундун катарын белгиле

а) кыргыз, орус, башка б) каар, барчын, Жан в) күлкү, азап, акча

г) б, д жооптору тура д) түндүк, уюл, кыяк

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн экзамендик тесттер (8-вариант)

1. Сөздөрдү ташымалдоо кайсы тартипте болот?

а) үндүү тыбышка карай б) үнсүз тыбышка карай в) Муундун бөлүнүшүнө карай

г) Тамганын санына карай д) Каалагандай ташымалданат

2. Татаал сөздөрдүн туура жазылган катарын белгиле

а) кара мүртөз, кеч курун, колжазма, көзайнек б) үй- бүлө, каада-салт, карала, ач көз

в) ач күсөн, аркачан, өтө кооз, ар-күнү г) Карамүртөз, курал-жарак, көз айнек

д) Каракулжа, Арал Деңизи, Кара-Суу

3. Сөздүн өтмө маанисинин пайда болушу

а) сөздүн тике мааниси сөздүн башка мааниге өтүүсүнөн келип чыгат

б) синоним сөздөрдөн келип чыгат в) көп маанилүү сөздөрдөн келип чыгат

г) сөздөрдүн айкашынан келип чыгат д) омоним сөздөрдөн келип чыгат

4. Көп маанилүү сөздөр деген эмне?

а) бир эле сөздүн ар түрдүү мааниде колдонулушу б) жалпы элдик тилде бирдей тарап кеткен сөздөр в) тилдеги жалпыга белгилүү түшүнүктүү сөздөр

г) тилдеги жалпы омоним сөздөр д) синоним сөздөр

5. Лексикография эмне жөнүндө илим?

а) тыбыштар б) сөздүктөр в) сүйлөм г) текст д) уёгу, мүчөлөр

Махмуд Кашкари качан, кайсы жерде көз жумган?

а) 1029-жылы Кашкарда б) 1038-жылы Барскоондо в) 1037-жылы Токмокто

г) туура жооп берилген эмес д) 1028-жылы Өзгөндө

6. – лык, - чы, - чылык, - чыл, - ист мүчөөрү энчилүү аттарга уланса кандай жазылат?

а) энчилүү ат сыяктуу баш тамга менен жазылат

б) баш тамга менен кашаага алынып жазылат

в) жогорку мүчөлөр энчилүү аттарга уланбайт

г) жалпы атка өтүп, кичине тамга менен жазылат

д) кашаага алынып, кичине тамга менен жазылат

7. Энчилүү аттардын жалпы аттардан айырмасы:

а) сүйлөмдүн башында келет б) дефис аркылуу жазылат в) дайыма баш тамга мененжазылат г) айырмасы жок д) кичине тамга менен жазылат

8. Куранды мүчөнү белгиле

а) –ны, -чы б) –лык, -ё в) – чы, -ма г) бардыгы туура эмес д) –ңар, -чылык

9. Фразеологизмдердин мүнөздүү белгилерин аныкта

а) компонентүү, составы туруктуу, образдуу, өтмө мааниде б) түз мааниде, сөз айкашы, компонентүү в) өтмө маанидеги жеке сөз г) элестүү берилет, түз мааниде

д) өзгөрмөлүү, кыйыр мааниде

10. Кандай сөздөр өтмө мааниге ээ болушат?

а) көп маанилүү сөздөр, фразеологизмдер, макал-лакаптар

б) сыёар маанилүү сөздөр, омонимдер, фразеологизмдер

в) синонимдер, антонимдер, макал-лакаптар

г) көп маанилүү сөздөр, эскирген сөздөр, фразеологизмдер

д) неологизмдер, архаизмдер, диалектизмдер

11. Иш кагаздарында кайсы сөздөр колдонулбайт?

а) өтмө маанилүү, кесиптик, жөнөкөй сөздөр б) неологизм, архаизм, тарыхый сөздөр

в) синоним, антоним, омоним сөздөр г) сан атооч, сын атооч, ат атооч сөздөр

д) терминдер, орток маанилүү сөздөр

а) Эшмамбет б) Алымкул в) Нурмолдо г) Токтогул д) Барпы

12. Фразеологиялык бирдик:

а) котур ташы койнунда б) ыңырчагы ырдоо

в) көзгө атар мерген г) жылдызы жерге түшүү

13. Табыш жөндөмөсүндө турган сөздөрдү белгиле

а) сулуунун, жылуудан б) кимдикин, Баланы в) жазды, балапанга

г) жаратылыш, коноктон д) табыш жөндөмөсүндө турган сөздөр жок

14. Карыш, сөөм, кадам, эли – булар кандай сөздөр?

а) сан атооч сөздөр б) ат атооч сөздөр в) нумератив сөздөр

г) этиш сөздөр д) сын атооч сөздөр

15. Бириккен сөздөрдү белгиле

а) бүгүн, быйыл, бүрсүгүнү б) жыл, бала, карамүртөз в) карагат, алмончок, көз айнек

г) колкап, ишенимкат, кечкурун д) алпкаракуш, тердик, ачкүсөн

16. Кылдуу, жаалуу музыкалык тартма аспап

а) керней б) сурнай в) кыл кыяк г) жыгач ооз комуз д)чоор

17. Келин болгондо кийилчү баш кийим

а) элечек б) телпек в) топу г) тебетей д) шөкүлө

18. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тил Гимнин толукта

Мекен тили – кан-жаныбыз, туубуз

Ата журттун келечеги,……………..

а) ак таңы б) ак шамы в) ардагы г) кареги д) тиреги

19. Иш кагаздар стилинин тилдик каражаттарын тап

а) орток маанилүү сөздөр, терминдер, канцеляризмдер

б) орток манилүү сөздөр, жалпы илимий сөздөр, вульгаризмдер

в) орток маанилүү сөздөр, синонимдер, антонимдер

г) орток маанилүү сөздөр, канцеляризмдер, терминдер д) а, г жооптору туура

20. Туюк муундун катарын белгиле

а) кыргыз, орус, башка б) каар, барчын, Жан в) күлкү, азап, акча

г) б, д жооптору тура д) түндүк, уюл, кыяк

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер 2-семестр

I вариант

1. Чечендик өнөр кайсы адабиятчы-окумуштуулар тарабынан изилденип келген

а)Карасаев.Б.О., Э.Абдулдаев, А.О.Осмонкуловб)К.Тыныстанов, И.Раззаков,

в)К.К.Юдахин, Х.К.Карасаевг) С.Закиров, А.Обозканов, А.Ибраимов, К.Жусупов.

2. Этиштин башка сөз түркүмдөрүнөн айырмасы:

а) жөнөкөй жана татаал болуп бөлүнүшүб) этиш сөздөрдүн маани бергендиги

в) мамиле, чак, жак, ыңгай категориялары болгондугу г) айырмасы жок

3. Риторика илими кайсы илимдер менен байланышта:

а) психология ,тарых б) математика, география

в) геология, тарых г) этика, теология

4. Кыймыл-аракеттин ар түрдуү кырдаалын билдирген сөз түркүмү:

а) зат атооч б) этишв) тактооч г) сын атооч

5.Бир өңчөй мүчө деген................

а)грамматикалык формасы бирдей, бирок синтаксистик функциясы ар башка сөздөр.

б)бири-бирине багыныңкы байланышта болуп, синтаксистик функциясы бирдей сүйлөм

в)формасы ар башка болгону менен, синтаксистик функциясы бирдей сөздөр

6.Бир өңчөй мүчө деген................

а)грамматикалык формасы бирдей, бирок синтаксистик функциясы ар башка сөздөр.

б)бири-бирине багыныңкы байланышта болуп, синтаксистик функциясы бирдей сүйлөм

в)формасы ар башка болгону менен, синтаксистик функциясы бирдей сөздөр

г)формасы бирдей,бирдей милдет аткарган, өз ара тең байланышта туруп, сүйлөсдүн бир гана мүчөсү менен байланыштуу сөздөр

7.Ажыбай, Байжигит, Тилекмат, Көкөтөй, Акматалы деген ысымдар кайсы өнөргө таандык?

а) чечендик өнөргө б) манасчылык өнөргө в) мүнүшкөрлөр г) саяпкерлер 8. Реферат –

а) китептин, илимий макалалардын негизги мазмунун кыскача баяндап берүү, жазуу

б) маалыматтын негизинде айтылган ойго жеке мамиле билдирилет

в) айтылуучу ойду тил каражаттары менен жазуу түрүндө баяндап берүү

г) къркъм чыгармаларга кыскача түшүнүк беүүү д) лекция түрүндө баяндоо

9. Байламталар маанисине карай бөлүнүшү:

а) 3 б) 5 в) 2 г) 4

10.Тактоочтор маанисине карай бөлүнүшү:

а) 4 б)3 в) 5 г) 2

11. Кайда? каерде? деген суроого жооп берген тактоочтор:

а) мезгил тактооч б) орун тактооч в) сын-сыпат тактооч г) жооп бербейт

12. Антоним тактоочтор:

а) кызыл-жашыл, жакшы-жаман б) көп-көп, кайра-кайра

в) өйдө-төмөн, жакын-алыс, артка-алга г) илгери-илгери, алыстан-алыстан

13. Этиш сөздөрдүн түзүлүшү боюнча бөлүнүшү:

а) жөнөкөй жана татаал б) туунду жана тубаса

в) чак, жак г) ыңгай, мамиле

14. Бөтөн сөз берилиш түрү:

а) тике сөз, төл сөз б) тике сөз, автордун сөзү

в) тике сөз, кыйыр сөз г) кыйыр сөз

15. Цитата көбүнчө мүнөздүү чыгармалардын стили:

А) көркөм адабий чыгарма б) илимий эмгектер

в) иш кагаздары г) оозеки кеп

16. Баяндоодо көбүрөөк колдонулган сөз түркүмү:

а) тактооч б) сын атооч в) Этиш г) сын атооч

17. "Жакшы сөз – жарым ырыс", - деп айтылат. Алды сызылган сөз:

а) фразеологиялык айкаш б) идиома в) макал г) бөтөн сөз, тике сөз

18. Газета-журналдардын, радио-теле берүүлөрдүн тил өзгөчөлүгүнүн стили:

а) коомдук-публицистикалык б) официалдуу иш кагаздарынын
в) илимийг) көркөм

19. Жак мүчөлөр:

а) -ым, -ың, -сы (ы) б) - мын, -сың, -т

в) -ыбыз, -ыңар, -ларг) -ныкы, -нужу, -ники

20. Келер чактын маанисинекарай бөлүнүшү:

а) 2 ге б) 3 көв) 5 кег) 4 кө

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер 2-семестр

II вариант

1. Кептин формалары:

а) баяндоо, сүрөттөө, ой жүгүртүү. б) оозеки жана жазма

в) сөз, сүйлөм. г) абзц, текст.

2. Төл сөз деген эмне?

а) Менин сөзүм б) Анын сөзү в) Жөн эле сөз г) Сүйлөөчүнүн сөзү

3. Диалогго көбүнчө мүнөздүү стиль:

а) жазуу б) илимий в)оозеки жана көркөм г) стилдердин баары

4. Бөтөн сөздөгү туура тыныш белгиси:

а) «Апаңы сыйла!»- деди атам. б) Акыл көккө жеткирет.

в) Кечке маал, күн суук болот. г) Жакшы бала бол.

5.Жолу жок, максаты жок адам болууга мүмкүн эмес. Кара тамга менен жазылган сүйлөмдүн мүчөлүк милдети

а)баш мүчө в)түшүндүрмө мүчө б)айкындооч мүчө г)бир өңчөй мүчө

6. Зат атоочтун морфологиялык белгиси:

а) заттардын атын билдирет

б) ким? эмне? деген суроого жооп берет

в) жөндөлөт, жакталат, таандык мүчөлөр аркылуу өзгөрөт

г)мүчөлөр менен өзгөрбөйт

7. Сан атоочтор мааниси боюнча бөлүнүшү:

а) 4 б)6 в)3 г) 5

8. Окуяларды билдирген зат атооч:

а) борошо, чагылган б) китеп, калем в) кечээ, бүгүн г) демонстрация, согуш

9. Жөндөмө мүчөлөр деген эмне?

а) сүйлөм ичинде сөздөрдүн байланышын, жөнүн, катышын көрсөтүп турган - нын, - га, - ны, - да, - дан мүчөлөрү

б) сүйлөмдө кыймыл - аракеттин себебин билдирүүчү айкындооч мүчө

в) көптүктүн - лар мүчөсү уланган сөздөр

г) сөзгө уланганда уңгуну өзгөртүп жиберүүчү мүчөлөр

10. Жөндөмөлөр канчага бөлүнөт?

а) 2 б) 6 в) 12 г) 4

11. Төл сөздөн кийин кош чекит качан коюлат.

а) Мурда келсе б) Ортосунда келсев) Аягында келсе г) Дайыма

12.Окуу китеби, роман, повесть, диссертация.

Бул лексикалык каражаттарга мүнөздүү стиль.

а) көркөм б) илимий в) көркөм жана илимий г) оозеки жана көркөм

13. Кеп деген.....

а)тилдеги бардык сөз б)сөздүк состав

в)сөздүн мааниси г)тил каражаттарын турмушта колдонулушу

14. Бөтөн сөз кайсы учурда жол башынан жазылат:?

а) Абзацта б) Тексттев) Сүйлөмдүн ортосундаг) Аягында

15. Тыныш белгиси кайсы сүйлөмдө туура коюлган:

а) «Ким иштебесе ал тиштебейт».

б) «Ким иштебесе, - деген атам, - ал тиштебейт».

в) «Ким, иштебесе, ал тиштебейт-деген атам».

г) «Ким иштебесе, ал, тиштебейт деген, атам».

16. Анткени, себеби, андыктан. Байламталардын түрү:

а) бириктиргич байламта б) ажыраткыч байламта

в) себеп-натыйжалаш байламта г) шарттуу байламта

17 . Курманжан датка кимдин көмөкчүсү жана акылдашы болгон?

а) Алымбек датканын б)Кыргыздын в) Скобелевдин г) Саид Музафардын

18. Сөздүн уңгуга уланган бөлүгү:

а) уңгу б) ташымалв) мүчө г) жөндөмө

19. Жөнөкөй сан атооч:

а) 1001 б) алтымыш бир в) жүз г) 45

20. Тыныш белгиси туура коюлган сан атооч:

а) 50-жашта б) 1996-жыл в) 1 май г) ХХ-кылым

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер 2-семестр

III вариант

1. Бөтөн сөздүн түзүлүшүнө, грамматикалык белгилерине карата бөлүнүшү:

а) толук, кемтик б) кемтик, түз в) тике, кыйыр г) өтмө, тике

2. Төл жана бөтөн сөздө сызыкча туура коюлган сүйлөм:

а) Ырыс алды ынтымак- деген элибиз. б) Ырыс алды- ынтымак деген элибиз. в) Ырыс- алды ынтымак-деген элибиз.г) Ырыс алды ынтымак деген -элибиз.

3. Тике сөздө:

а) Башка бирөөнүн сөзү өзгөртүлүп берилет б) Автордун сөзү өзгөртүлбөй берилетв) Айтуучунун сөзү өзгөртүлүп берилет

г) Башка бирөөнүн сөзү эч өзгөртүлбөй берилет

4. Илимий стилге мисал:

а) Айгул кыргыз тили окуу китебин колуна алды.

б) Бектур илимдер академясында иштейт.

в) Сиздер Бишкектен угуп жатасыздар.

г) Орун алмаштырууда сумма өзгөрбөйт.

5. Бир өңчөй мүчөлөрдү байланыштыруучу каражаттар:

а) үтүр белгиси б) байламталар

в) мүчөлөр жана интонациялар г) интонация, байламта

6. Кыйыр сөздөрдө бөтөн сөз…

а)өзгөртүлбөй берилет б)өзгөртүлүп берилет

в) башка бирөөнүн сөзү автор тарабынан өзгөртүлбөй берилет

г) төл сөз аркылуу берилет

7.Кошмок сөз түрүндөгү энчилүү зат атоочтор:

а) Жаңыл Мырза, Ысык-Көл б) "Манас" эпосу, таш көмүр

в) "Улан" кинофильми, Жол башчы г) Эркин агай, Барпы ырчы

8. Он эки, он экинин, он экиге, он экини, он экиде, он экиден. Булардын формасы:

а) математикалык эсептөө б) сан атоочтун жөндөлүшү

в) сын атоочтун жөндөлүшүг) ат атоочтун жак мүчөлөр мененөзгөрүшү

9. Сан атооч грамматикалык түзүлүшү боюнча бөлүнүшү:

а) 3 б) 2в) 4 г) 5

10.Атооч жөндөмөнүн мүчөсүн тап?

а) - га, б) - нын, - ын в) – да г) мүчөсү жок

11. Коркоктук ...баатырдык.. .кадиктик.. .эрдик.. .айтор элимдин эртегисинде болуп өткөн бардык касиет дал ушул тоо койнунда сакталган.

Көп чекиттин ордуна тиешелүү байламта:

а) бирок б) ары в) не г) да

12. Тыныш белгилери туура коюлган сүйлөм:

а) Не айың аралады, не жаш баланы коркутушту.

б) Не, айың аралады, не жаш баланы коркутушту.

в) Не айың аралады не, жаш баланы коркутушту.

г) Не, айың аралады не, жаш баланыкоркутушту,

13. «Ырыс алды ынтымак» - деген сөз бар элде. Сүйлөмдөгү асты сызылган сөз:

а) төл сөз б) бөтөн сөз в) кошмок сөз г) татаал сөз

14. Иш кагаздарына мүнөздүү белгилер:

а) ой жүгүртүүнүн күчтүүлүгү. б) көркөмдүүлүк

в) эмоционалдуулук г) тактык

15. Тыныш белгилерди колдонуу жөнүндө эрежелердин жыйындысы:

а) сүйлөмдүн мааниси б) интонация в) пунктуация г) грамматика

16. Тыныш белгилери чогуу каралган тил илиминин тармагы:

а) лексика б) фонетика в) морфология г) синтаксис

17. Жак мүчөлөр:

а) -мын, -сың, -сыз б) -ым, -ың, -ы (-сы)

в) -ыбыз, -ыңар, -сыздар г) -сызда, сузда, -сузга

18. Анын мында келгенине көп убакыт болду. Сүйлөмдөгү орун тактооч:

а) анын б) мында в) көп г) убакыт

19.Сын атоочтун суроолору …

а) ким? эмне? б) кандай? кайсы? в) эмне кылды? эмне кылат? г) канча? нече? кайсы?

20. Кошмок сөз түрүндөгү тактоочтор:

а) бат-бат, өйдө-төмен б) ар убак, ар жылы, бир кезде

в) эрте, быйыл, өз-өзүнчө г) кошмок сөз түрүндө болбойт

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер 2-семестр

IVвариант

1. Этиштин адат өткөн чагы:

а) Ал ырдады.б) Мелдешке катышыптыр.

в) Ал дайыма ыр жазчу.г) Мен барганмын.

2. Ага баалуу сыйлыктар берилди. Сүйлөмдөгү ат атоочтун жөндөмөсү:

а) илик б) табыш в) чыгыш г) барыш

3. Жакында эле убакыт талабына шайкеш келген жаңы салык кодексин кабыл алдык. Асты сызылган этиш сөздөрдүн түзүлүшү:

а) жөнөкөй этиш б) тубаса этиш в) жай этиш г) татаал этиш

4. Зат атоочко мүнөздүү категориялар:

а) даража, чак, жак б) жөндөмө, таандык, даража, жак

в) жөндөмө, таандык, сан г) жак, чак, ыңгай, мамиле

5.Этиштин мамилелеринин бөлүнүшү:

а) 3 кө б) 5 ке в) 2 ге г) 6 га

6.Сын атооч кандай болуп бөлүнөт?

а) сапаттык жана катыштык б) кош жана кошмок

в) энчилүү жана жалпы г) этиштик жана атоочту

7. Тыныш белгилеринин сүйлөмдө колдонулган ордуна карай бөлүнүүсү:
а) 2 б)3 в) 4 г) 6

8. "Тил адам баласынын өз ара катнашынын маанилүү куралы",-
деген В.И.Ленин. Карартып жазылган сөздүн түрү:

а) тике сөз б) төл сөз в) кош сөз г) кыйыр сөз

9. Жөнөкөй сүйлөмдүн аягына коюлуучу тыныш белгилери:

а) кош чекит, көп чекит, чекит

б) кош чекит, чекит, суроо белгиси, илеп белгиси

в) көп чекит, кош чекит, чекит, суроо белгиси, илеп белгиси, тырмакча

г) чекит, суроо белгиси, илеп белгиси, көп чекит

10.Чечендик өнөрдү канча этапка бөлүп карашкан.

а)5 б)3 6) г)8

11. Абстракттуу зат атооч:

а) асман б) жол в) кыял г) чыны

12.Заттын, кубулуштун атын көрсөтүп турган жөндөмө эмне деп аталат?

а) илик жөндөмө б) барыш жөндөмө в) атооч жөндөмө г) жатыш жөндөмө

13.Сын атоочтун канча даражасы бар?

а) 8 б) 2 в) 5 г) 4

14. Ат атооч:

а) заттын атын же анын белгилерин атап көрсөтөт

б) заттын атын же анын белгилерин атабай туруп, аларды жалпы мааниде көрсөтөт

в) башка сөз түркүмдөрүнөн жасалса ат атооч болот

г) мүчөлөр жалгануу менен түзүлсө ат атооч болот

15. Сүйлөмдүн тутумундагы бир өңчөй сөздөрдүн арасы ... ажыратылат.
а) үтүрлүү чекит б) үтүр в) кош чекит г) сызыкча

16. Жалпылагыч сөзгө коюлган тыныш белги:

а) Уйдө баатыр - жоодо жок.

б) - Келишим кайда түзүлдү эле? -Москвада

в) Силер да, мен да – баарыбыз Мекенибизди сүйөбүз.

г) Асыл - таштан, акыл - жаштан.

17. Биз төмөндө … түзүп, кол коюучулар

Көп чекиттин ордуна койгондо иш кагаз стилине кире турган сөз:

а) токтом б) түшүнүк кат в) акт г) ишеним кат

18. Кептин сүрөттөө тиби мүнөздүү стили

а) илимий б) публицистикалык в) көркөм г)оозеки сүйлөө

19. Акын, жазуучулар колдоно турган стиль:

а) илимий б) иштиктүү в) көркөм г) жөнөкөй

20. Кулактандыруу, мүнөздөмө кирген иш кагаздарынын түрү:

а) официалдуу иш кагаздарына б) официалдуу эмес иш кагаздарына

в) илимий стилге г) иш кагаздарынын стилине

МИТ факультетинин 1-курсунун студенттери үчүн кыргыз тили предмети боюнча түзүлгөн тесттер 2-семестр

V вариант

1.Бир өңчөй мүчөлүү сүйлөмдөрдө жалпылагыч сөз боло албаган сөздөрдү белгиле.

а)баары , бүткүл б)бүтүн, булар в)экөө, үчөө г)мен, бир

2. Жазууда айтылып жаткан ойду толуктоо, тактоо, ага түшүндүр­мө берүү, же бир нерсе жөнүндө эскертүү үчүн кошумча түрдө колдонул­ган сөздөргө, сөз тизмектерине коюла турган тыныш белгиси:

а) тырмакча б) сызыкча в) көп чекит г) каша

3. Диалогдордогу тике сөздөр­гө коюла турган тыныш белгиси:

а) тырмакча б) сызыкча в) кош чекит г) тырмакча, сызыкча

4. Тыныш белгиси туура коюлган сүйлөм:

а) Ачуу душман акыл дос.

б) - Апа жүр үйгө.

- Азыр айланайын. Суунун шылдыраганын бир аз тыңшайльчы.

в) "Эмгек - ар кандай дарттын дабасы. Эмгектен өткөн ырыс жок,"-деп айткан экен орустун улуу жазуучусу ! Н.Островский.

г) Мына, баракелде ушундай иштөө керек!

5. Кыйыр сөз:

а) " Сен ооруба, мен ооруйун, Ата-Журт," - деп ырдаган Алыкул.

б)" Манас" кыргыз рухунун туу чокусу экендигин Ч. Айтматов эң туура белгилеген.

в) "Манас" -деп айткан Ч. Айтматов, - кыргыз рухунун туу чокусу".

г) " Балдар - жердин жандуу гүлдөрү", - деп айткан М. Горький.

6. Эртеси Жапар Чүкөбай .. .ээрчитип, талаа жумушуна чыкты. Көп чекиттин ордуна тиешелүү мүчө:

а) –нын б)-га в)ды г) дан

7.Табыш жөндөмө деген эмне?

а) кыймыл – аракет түздөн - түз багытталган затты билдирүүчү жөндөмө

б) заттын, кубулуштун атын көрсөтүп турган жөндөмө

в) кыймыл аракеттин кайдан башталышын, чыгыш тегин, ордун көрсөтүүчү жөндөмө

г) орунду, бир нерсенин кайда, кимде, эмнеде, экендигин же белгилүү бир мезгилди көрсөтүүчү жөндөмө

8.Салыштырма даражага сүйлөм түз

а) Атактуу жайлоолордун бири – Суусамыр. б) Москва көп шаарлардан коозураак.

в) Мээнет кайсы жерде болсо, ошерде береке болот. г) Акылбек эң акылдуу жигит.

9. Окуучулар он-ондон, беш-бештен топ-топ болуп алышып, жүздөй көчөт, ондон ашуун гүлдөрдүн түрүн отургузушту. Топ сан атооч:

а) топ-топ б) жүздөйв) ондон ашуунг) он-ондон, беш-бештен

10. Кыймыл-аракетти иштөө үчүн болгон ниетти билдирген. этиш сөздөрдүн ыңгайы:

а) ниет ыңгай б) шарттуу ыңгай в) буйрук ьщгай г) баяндагыч ыңгай

11. Тыныш белгилери туура коюлган тике сөз:

а) "Жүрөгүңдүн каалоосун акылың менен туй" деген акылман сөз бар элде.

б) А. Осмонов : Сен ооруба, мен ооруюн, Ата-Журт, - деп ырдаган.

в) "Өмүр бизден өтүп кетсе, - деген А.Токомбаев, -эл эмгектен эскерсин".

г) "Сылыктыктай арзан жасалып, бирок эң кымбат бааланган эч нерсе жок" деп айткан Сервантес.

12.” Жүрбөйсүңбү сен да?

-Кайда?

-Кайда экенин бара көрөрсүң. Барасыңбы?”-деген текст кайсы стилге мүнөздүү?

а)сүйлөшүүб)көркөмв)илимийг)иш кагаздары

13. Кыйыр сөздүү сүйлөм:

а) "Жигитке жетимиш өнөр аз" деген макал бар.

б) Жигитке жетимиш өнөр аздык кылары жөнүндө айтылган макал бар.

в) Жигитке - деп айтат элибиз-жетимиш өнөр аздык кылат.

г) Элде мындай макал бар: "жигитке жетимиш өнөр аз".

14. Пунктуация илими ... үйрөтөт.

а) тыбыштар жана алардын системасын

б) тыныш белгилер, алардын системасын жана алардын коюлушун үйрөтөт

в) сөз айкашын жана сүйлөмдүг) сөз түркүмүн

15. Туура жазылган сүйлөм:

а) Карыялар: «Артык өнөр баш жарбайт», - дешет.

б) Карыялар, «Артык өнөр, - дешет – баш жарбайт».

в) Карыялар - «Артык өнөр, - баш жарбайт дешет».

г) «Карыялар: Артык өнөр, - дешет: баш жарбайт».

16.Кез-кезде жүгүрүп келүүчү Динар бүгүн жок.

Асты сызылган тактоочтун түрү:

а) орун тактооч б) сын-сыпат тактооч в) сан-өлчөм тактооч г) мезгил тактооч

17. Таш менен урганды аш менен ур. Менен деген сөздүн сөз түркүмү:

а) бөлүкчө б) жандооч в) байламта г) модалдык сөз

18. Барыш жөндөмөсүндө турган сан атооч:

а) беш-бештен б) үчөөнү в) бешөөнөг) алты окуучуга

19.Татаал сан атоочтор жөндөлгөндө жөндөмө мүчөлөрдүн уланышы:

а) биринчи санга б) акыркы санга в) бардык санга г) экинчи санга

20. Заттын сандык жалпылыгын же жекелигин аныктап, тактап
көрсөтүүчү ат атооч сөздөрдүн түрү:

а) сурама б) аныктамав) шилтеме г) жактама

VI вариант

1. Илимий стилдин подстилдерине эмнелер кирет?а)лекция,очерк,диссертация б)радио-телеберүү

в) драма, очерк, жомок г) диалог, монолог д) тезис, аннотация

2. Илимий стилдин подстилдерине эмнелер кирет?а) лекция, очерк, диссертация

б) радио-телеберүүлөр в) драма, очерк, жомокг) диалог, монолог д) тезис, аннотация

3. Кепке терс таасирин тийгизүүчү кубулуштар а) диалект, говор, канцеляризм

б) жаргон, варваризм, вулгаризмв) антитеза, дифтонг, фонема г) тавтология, плеонозм, фразеологизм

д) синоним, архаизм, омоним

4. Көркөм стилге мүнөздүү сөздөрдүн катарын тап а) усулчу, эскертүү, кара күн, берилет

б) саясат, акыбет, улуулукв) куураган согуш, буркурап, акетай, эрке

г) кошмо сүйлөм, өжөрлөнө, жарк этти

5. Көркөм стилдин тилдик каражаттары: а) троптор жана стилистикалык фигуралар

б) синтагма жана логикалык паузав) орток маанилүү жана карапайым сөздөр

г) психологиялык жана ритмикалык паузалар

6. Ким? эмне? кандай? эч кайсы? канча? нечен? качан? кайдан?
кана? Бул сөздөрдүн сөз түркүмү: а) аныктооч б) толуктоочв) тактооч г) сурама ат атооч

7. Терезени кимдир бирөө тырс-тырс чертти. Ат атоочту маанисине карай ажырашы:

а) жактама б) аныктамав) белгисиз г) таңгыч

8. Бүлөөгө бергис өгөө бар,экөөнө бергис бирөө бар.Барыш жөндө-дө турган жамдама сан атооч:

а)бүлөөгө б)өгөө в) бирөө г) экөөнө

9. Күчөтмө даража кандай жолдор менен жасалат?

а) күчөткүч бөлүкчөлөрдүн жардамы менен сын атоочтун толук кайталанып же кыскарып айтылышы аркылуу жана затташкан сын атоочтор күчтөмө даража аркылуу жасалат

б) айкындооч мүчөлөр аркылуу жасалат

в) салыштыруу, окшоштуруу жолу аркылуу жасалат

г) көптүктүн - лар мүчөсү аркылуу жасалат

10. Күчөтмө даражадагы мисалды тап?

а) кыпкызыл, упузун, капкара б) ах, ух, бах, ойв) ак, кызыл, көк г) агыш, көгүш, кара сымал

11.Көркөм, илимий жана публицистикалык чыгармалардын мазмунуна, актуалдуулугуна ж.б. өзгөчөлүктөрүнө карата экинчи тараптын ой пикири –

а) аннотация б) пикир в) тезис г) билдирүү д) ой жүгүртүү

12. Жазма кептин стилинин мүнөздүү белгилери ... а)көпчүлүккө арналгандыгы

б) жазма түрдө болгондугу в) сөздөр тике мааниде колдонулат

г) адабий тилдин нормасында, эрежелер менен терминдерди колдонуп жазуу

13. Мен бул көйнөктү сатып алдым. Жөн эле кийип жүрүү үчүн. Кандай экен?Сүйлөмдүн стили ...

а) жазма б) оозеки кеп в) публицистикалык г) бардык стилдин белгилери бар

14. Терминдерге көбүнчө мүнөздүү стиль: а) оозеки б) илимий в) көркөм г) иш кагаз

15. Сүйлөшүү стилине мүнөздүү чөйрө: а) китеп б) газета в) журнал г) үйдө

16. Басаңдатма даража кандай мүчөлөрдүн жардамы менен жасалат?

а) - арман, - ма, - аанак, - лата б) - ий, - лык, - сыз, - сыз, - лар, - га

в) - ыңкы, - дан, - дай, - ын г) - ыш, - гыл, - ылжым, - гыч, - гылт, - гылтым

17. Курманжан датка кимдин көмөкчүсү жана акылдашы болгон?

а) Алымбек датканын б)Кыргыздын в) Скобелевдин г) Саид Музафардын

18. Курманжанга «датка» деген наамды ким ыйгарган?а) Кокон ханы Кудаяр хан

б)Бухара эмири Саит Музаффар в)Оруссия губернатору Фон Кауфман г)Ош жер-деги Алайлык кыр-дар

19. «Кут алчу билимде» автор Өткүрмүш менен

а) адилеттүүлүктүн образын берген б) каниеттиктин образын

в)акыл-этин образын г) бакыттын образын

20. Курманжан датка Алайды башкарууну канчанчы жылы өз колуна алган?

а) 1852-ж б) 1860-ж в) 1962-ж г) 1965-ж

VII вариант

1. Реферат – ? а) китептин, илимий макалалардын негизги мазмунун кыскача баяндап берүү, жазуу

б) маалыматтын негизинде айтылган ойго жеке мамиле билдирилет

в) айтылуучу ойду тил каражаттары менен жазуу түрүндө баяндап берүү

г) көркөм чыгармаларга кыскача түшүнүк берүү

2. Абзац белгиси коюлбаган тексттер а)абзац коюлбаган текст болбойт б)бардык тексттерде коюлатв) ыр –түрүндөгү г)иш кагаздарында

3. Көркөм чыгармадагы каармандардын диалогу кайсы стилге мүнөздүү?

а) көркөм б) сүйлөшүү в) илимий г) иш кагаздар д) публицистикалык

4. Кеп адеби кайсыл учурларда сакталбайт? а) адамдын аброюна шек келтирген сөздөрдү кол-до

б) адабий тилде сүйлөбөгөндө в) диалектизм, неологизмдерди колдонбогондо

г) жаргон сөздөр, адабий тилде сүйлөбөгөндө

5. Ошентип, үч бир тууган жыргап-куунап жашап калышыптыр. тексттин бөлүгү:

а) ойдун өнүгүшү б) ойдун башталышыв) ойдун жыйынтыкталышы г) тексттин планы

6.Кош сөз түрүндөгү татаал зат атоочтор: а) таш көмүр, таш бака б) ага-ини, курт-кумурска

в) Семиз-Бел, Таш-Көмүр г) профсоюз, районо

7.- луу, - дай, - сыз, - чы, - чул, - лык, - чан, - мер, - дак, - кор, - ий булар

кайсы мүчөлөргө кирет?а) Сан атоочтун мүчөлөрү б) этиштин сын атооч жасоочу мүчөлөрү

в) зат атоочтон зат атооч жасоочу мүчөлөр г) зат атоочтон сын атооч жасоочу мүчөлөр

8. «Кут алчу билимде» автор Өткүрмүш менен а) адилеттүүлүктүн образын берген

б)каниеттиктин образын в)акыл-этин образын г) бакыттын образын

9. Бул окуя илгери-илгери болуп өткөн. Сүйлөмдөгү этиштин чагы:

а) келер чакб) байыркы айкын өткөн чакв) капыскы өткөн чак г) байыркы,капыскы өткөн чак

10. Кептин стили деген... а) тилдин колдонуш өзгөчөлүгү

б) белгилүү максатка ылайык оозеки же жазма формада тилдин колдонулуш өзгөчөлүгү

в) көркөм адабияттын тилиг) илимий адабияттардын тили

11. Сүйлөшүү стил-н милдети: а)доклад жазуу б)тезис түзүү в)пикир алмашуу г)маалымат жазуу

12. Асанкул шаарга келди.... шаарга биринчи келиши... .шаар абдан кооз көрүндү.

Орундуу кайталоо үчүн, көп чекиттердин ордуна коюла турган сөздөр:
а) Асанкул б) бүгүн, ошентипв) быйыл, бул г) анын, ага

13. Сөздөрдүн орундуу кайталанышы көп кездешкен жерлери:

а)жомоктордоб)ыр түрүндөгү тексттердев) илимий чыгармаларда г) табышмактарда

14. Бейрасмий публицистикалык стилдин түрлөрүн белгиле: а) хроника, отчет, интервью

б) макала, рецензия, комментария в) фельетон, памфлет г ) туура жообу жок

15. Табыш тууранды сөз: а) жалт-жулт б) кытыр-кытыр в) үлүң-бүлүң г) кылт-кылт

16.Сын атоочтун синтаксистик жол менен жасалышы кандай?

а) сын атоочтор сүйлөм менен сөздүн айкалышы аркылуу

б) сын атоочтор этиш менен атоочтун айкалышы аркылуу

в) сын атоочтор сөз менен сөздүн айкалышы аркылуу

г) сын атооч эч кандай жол менен жасалбайт

17.Сын атоочтун заттык мааниде колдонулушу кандай?

а) сын атооч менен бирге айтылуучу аныкталгыч сөз түшүп калганда

б) сын атооч менен зат атооч бир сүйлөмдө келгенде

в) сын атооч менен сан атооч кошулуп айтылганда

г) сын атооч заттык мааниде колдонулбайт

18. Биз алты-жети ай Москвада болдук. Алды сызылган сөз... атоочко тиешелүү.

а) эсептик сан б) иреттик сан в) белгисиз сан г) чамалама сан

19. Чамалама сан атооч катышкан сүйлөм:а) Ал быйыл элүүгө чыкты.б) Ал быйыл элүүгө келип калды.в) Балдар беш-бештен бөлүнүштү.г) Ондой адам чогулушту

20.Кыймыл аракеттин кайдан башталышын, чыгыш тегин, ордун жана жалпы эле кимден, эмнеден экендигин көрсөтүүчү жөндөмө кандай деп аталат?

а) зат атооч б) этиш в) чыгыш жөндөмө г) барыш жөндөмө

80