Тест 9 сынып.docx

Қазақ тілі тест тапсырмалары

9 сынып.

Қаратпа сөзді сөйлемді белгілеңіз.

A) Ойпаттар дегдіп, қыраттар кебе бастайды.

B) Керуен басы – Жәнібек!

C) Ойла, шырағым, еліңнің жайын.

D) Теңіз толқыны күшейді.

E) Жауынды күз.

Дұрыс жауап: C

Қаратпа сөзді табыңыз.

A) Ойпаттар дегдіп, қыраттар кебе бастайды.

B) Керуен басы – Жәнібек!

C) Оған қарағым келмейді.

D) Теңіз толқыны күшейді.

E) Айналайын, шырағым, сенбісің?

Дұрыс жауап: E

Қаратпа сөз қатысып тұрған сөйлемді белгілеңіз.

A) Адам емес екенсің ғой, Айдар!

B) Керуен басы – Жәнібек!

C) Үшінші, орысты айттыңыз.

D) Теңіз толқыны күшейді.

E) Жауынды күз.

Дұрыс жауап: A

Қаратпа сөзді белгілеңіз.

A) Пай-пай, киелі неткен жер!

B) Балаларым, сөзімді тыңда.

C) Қырға құстар келді.

D) Әнеки, ілулі тұр ақ семсері.

E) Қасыңдамын, міне, тұрмын.

Дұрыс жауап: B

Қаратпа сөзді көрсетіңіз.

A) Мүмкін сәл кідіре тұрарсыз.

B) Немене риза емеспісің?

C) Амал қанша осылай болды.

D) Сөйтіп ол Домалақ ана атанды.

E) Алма, кітаптарыңды әкел.

Дұрыс жауап: E

Қаратпа сөзді белгілеңіз.

A) Әукім-әукім, торпағым.

B) Тек не бұйырсаң да, тезінен бұйырғайсың!

C) Байқаймын, ауыл әлі алыста.

D) Рас, сізді күтіп отыр едім.

E) Ұмытпа, бүгін бар.

Дұрыс жауап: A

Қаратпа сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз.

A) Сенің ойынша, дұрыс па?

B) Бәсе, бұл соның ісі!

C) Ой, бауырым, дос екенсің!

D) Әуелі, адамды түсінейік.

E) Мақұл, айтқаның болсын.

Дұрыс жауап: C

Қаратпа сөзі бар сөйлемді табыңыз.

A) Құр, жануар, құр.

B) О не дегенің?

C) Өлтіре алмас, алайда, өлеңді ешкім.

D) Қош болыңдар, амандықпен кездесейік.

E) Жоқ, дұрыс емес.

Дұрыс жауап: A

Қаратпа сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз.

A) Дәурен кетті.

B) Бір топ адам егінге беттеді.

C) Қысқасы, оқиға бітті.

D) Еңбек адам баласын даңққа бөлейді.

E) Жатпалық, жастар, жатпалық.

Дұрыс жауап: E

Қаратпа сөзді көрсетіңіз.

A) Мақұл, айтқанын болсын.

B) О, шіркін, шіркін.

C) Сәлем саған, туған ел.

D) Иә, әңгіме айта отыр.

E) Жақсы, сынап берейін.

Дұрыс жауап: D

Қаратпа сөзді табыңыз.

A) Құр, жануар, құр-құр.

B) О, не дегенің?

C) Өлтіре алмас, алайда, өлеңді ешкім.

D) Қош болыңдар, амандықпен кездесейік.

E) Жо-жоқ, дұрыс емес.

Дұрыс жауап: А

Қыстырма сөзді көрсетіңіз.

A) Бірақ.

B) Менің байқауымша.

C) О, жасаған.

D) Пай-пай.

E) Уа, шіркін.

Дұрыс жауап: В

Қыстырма сөзді табыңыз.

A) Иә.

B) Еһе.

C) Шынында.

D) Апырау.

E) О, сиқыр.

Дұрыс жауап: С

Қыстырма сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

A) Қарағым, бүгін күн жұма ғой.

B) Қой, не де болса қалмайық енді.

C) Жүрегім, ойбай, соқпай енді.

D) Дүниеде, сірә, сендей маған жар жоқ.

E) Уа, халқым, құлаш жаздың кең өріске.

Дұрыс жауап: D

Қыстырма сөзді анықтаңыз.

A) Алақай.

B) Әрине.

C) Кінәлі.

D) Жолдастар.

E) Қап.

Дұрыс жауап: В

Одағайды көрсетіңіз.

A) Е, отағасы қай жаққа барасыз?

B) Балам, қандай ойыңыз бар?

C) Қысқасы, бәрің қалмай барыңдар.

D) Мен не қылдым, япырмау?

E) Өзі тіпті көшелі кісі боп қапты.

Дұрыс жауап: D

Одағай сөзді анықтаңыз.

A) Достар, әрқашан мұқият болыңдар.

B) Айналайын-ай, үйін сағынған ғой.

C) Моһ-моһ, сен менің асау тайым.

D) Айталық, сізбен келістік, сонда не болды?

E) Менің күнделігімді қарап жіберші, апа.

Дұрыс жауап: С

Одағай сөзді көрсетіңіз.

A) Бәрекелді, мынау қызық екен.

B) Армандарына жетіп, көңілдері бір жайланды.

C) Өмір өтті, озды, қартайды.

D) О заман да, бұ заман, мұндай сұмдық естіп пе ең?

E) Жанатбек, мынаны қарай тұр.

Дұрыс жауап: А

Төл сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

A) “Тарақ” деген сөздегі “та” буыны – ашық буын.

B) Ұста: “Бұны қайдан көрдім?” – деп ойлады.

C) “Қол ұстату” деген ырым осы.

D) “Қозы Көрпеш – Баян сұлу” жырын оқыдың ба?

E) Сен дегенде ойым таза.

Дұрыс жауап: B

Автор сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

A) –Бұл не деген жұмбақ? – десті екеуі.

B) “Аққу көлі” балетін көрдің бе?

C) “Ат” – көп мағыналы сөз.

D) Өлең – сөздің патшасы, сөз сарасы.

E) Ендеше, жөніңді біл, шығарма үніңді.

Дұрыс жауап: A

Төлеу сөзді сөйлемді анықтаңыз.

A) “Тарақ” деген сөздегі “та” буыны – ашық буын.

B) Ұста бұны қайдан көргенін ойлады.

C) “Қол ұстату” деген ырым осы.

D) “Қозы Көрпеш – Баян сұлу” жырын оқыдың ба?

E) Ұста: “Бұны қайдан көрдім?” – деп ойлады.

Дұрыс жауап: B

Төл сөзді сөйлемді табыңыз.

A) “Қалауын тапса, қар жанады,” – деген мақал – үлкен философия.

B) “Көзімнің қарасы” – махаббат әні.

C) Киноға барайын деп едім.

D) Өзім де солай деп ойладым.

E) Қоян “батыр” қорыққаннан зыта жөнелді.

Дұрыс жауап: A

Автор сөзі төл сөзінен кейін тұрған сөйлемді анықтаңыз.

A) Баланың ермегі – “Ақсүйек”, ”Соқыр теке”.

B) “Осы күні сол ара жайнаған қызыл гүл,” – дейді.

C) Ол: “Бұл не деген жұмбақ?” – деп ойлады.

D) Ұста: “Бұны қайдан көрдім?” – деп ойлады.

E) “Қозы Көрпеш – Баян сұлу” жырын оқыдың ба?

Дұрыс жауап: B

Төлеу сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

A) Сен дегенде сөз бар ма?

B) Әй дер әже, қой дер қожа жоқ.

C) Баланың соңғы ермегі – “Ақсүйек”.

D) Осы күні сол жер қызыл гүл екенін айтты ол.

E) Сауатты болу – дұрыс жазып, дұрыс сөйлеу.

Дұрыс жауап: D

Төл сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

A) “Абай жолы” романы – құнды шығарма.

B) Ақ көңіл Ақаң “баланың” сырғытпасын сезген жоқ.

C) Оспан деген әдепті бала.

D) – Енді не істемекшісің? – деді ана.

E) Ол ештеңе дей алмады.

Дұрыс жауап: D

Төл сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

A) – Бұл не деген жұмбақ? – десті екеуі.

B) “Аққу көлі” балетін көрдің бе?

C) “Ат” – көп мағыналы сөз.

D) Өлең – сөздің патшасы...

E) Ендеше, жөніңді біл, шығарма үніңді.

Дұрыс жауап: А

Төл сөзді сөйлемді белгілеңіз.

A) Сен дегенде сөз бар ма?

B) Әй дер әже, қой дер қожа жоқ.

C) Балалардың соңғы ермегі – “Ақсүйек”.

D) “Осы күні сол ара жайнаған қызыл гүл,” – дейді.

E) Сауатты болу дегеніміз – дұрыс жазып, дұрыс сөйлеу.

Дұрыс жауап: D

Төлеу сөзді сөйлемді табыңыз.

A) Өлеңдері “Жас Алашта” жарияланды.

B) “Шұға айныса, амалым жоқ,” – деді Әбдірахман.

C) Апасының “кішкенесі” – жиырма жаста.

D) Розаның “Әлиясын” бүкіл қазақ сүйіп тыңдайды.

E) Білмегенді біле беру керектігін Шәкәрім айтып еді.

Дұрыс жауап: Е

Төлеу сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

A) “Құстар қайтып барады” – тамаша ән.

B) Ай, білмеймін, бар себеп сол ғана ма?

C) Кемпір оның далаға шығып кетуін өтінді.

D) Әр жақсыны көргенде ғибраттану керек.

E) “Ол ешкімге тіс жармады,“ - деді Айжан.

Дұрыс жауап: С

Тағысын тағылар, тағы басқалары деген сөздер қысқартылып жазылғанда қойылатын тыныс белгісін көрсетіңіз.

A) Сызықша.

B) Көп нүкте.

C) Үтір.

D) Нүкте.

E) Нүктелі үтір.

Дұрыс жауап: D

Көп нүктенің қойылатын жерін көрсетіңіз.

A) Бірыңғай мүшелер арасына.

B) Бастауыш пен баяндауыш арасына.

C) Оқиға толық аяқталмай тоқталса.

D) Қысқартылған сөзден кейін.

E) Ой санамалап айтылса.

Дұрыс жауап: C

Нүкте қойылатын жерді көрсетіңіз.

A) КПИ, АлМУ (араларына).

B) Км, м, кг (ұзындық өлшемі қысқартылғанда).

C) Цифрадан не әріптен соң жарты жақша қойылса.

D) Кітаптағы тақырыптардың атынан соң.

E) Драмалық шығармаларда әр кейіпкердің атынан кейін қойылады.

Дұрыс жауап: Е

Нүкте қойылмайтын жерді белгілеңіз.

A) Нүкте тиянақталған ойды білдіретін хабарлы сөйлемнен кейін.

B) Адамның аты, тегінің бас әріптері шартты түрде қысқартылғанда.

C) Тағысын тағылар, тағы басқалар деген сөздер қысқартылып алынғанда.

D) Жыл, ғасыр, сағат қысқартылып қолданса.

E) Қандай, неткен есімдіктері қуаныш мағынасын білдіріп тұрса.

Дұрыс жауап: Е

Стиль түрін анықтаңыз.

Барлық сілтілердің төмендегідей ортақ химиялық қасиеттері болады.

A) Көркем әдебиет.

B) Ауызекі сөйлеу.

C) Іс-қағаздар.

D) Ғылыми.

E) Публицистикалық

Дұрыс жауап: D

Ауызекі стилін табыңыз.

A) Жақсы оқитын оқушыларға баса көңіл бөлінсін.

B) Менен оларға тиетін инедей пайда жоқ.

C) Бастауыш кім? не? деген сұраққа жауап береді.

D) Сүт адам организміне өте пайдалы.

E) Сәулетті Қазақстан – менің елім.

Дұрыс жауап: B

Ресми стильге жататын қатарды белгілеңіз.

A) Көркем шығарма.

B) Ғылыми шығарма.

C) Өтініш, сенімхат.

D) Газет-журнал тілі.

E) Қоғамдық-саяси әдебиет.

Дұрыс жауап: C

Көркем әдебиет стиліне тән белгіні анықтаңыз.

A) Ғылымилық.

B) Бейтараптық.

C) Образдылық.

D) Ауызекілік.

E) Ресмилік.

Дұрыс жауап: C

Көркем әдебиет стилін көрсетіңіз.

A) Биылғы қыс сықырлаған аязсыз, құтырынған борансыз жұмсақ басталып еді.

B) Менен оларға тиетін инедей пайда жоқ.

C) Гипербола – бір нәрсені екі есе әсірелеп айту.

D) Жанға сая панамыз – Қазақстан.

E) Египетте құл иеленуші құрылыс қалыптаса бастады.

Дұрыс жауап: A

Іс-қағаздар стилін көрсетіңіз.

A) Радио, теледидар арқылы шолу, сұхбат.

B) Суреттеу, ауыспалы мағыналы сөздер.

C) Қарапайым сөздер, кәсіби сөздер.

D) Құжаттар, бұйрықтар, анықтамалар.

E) Ғылыми мақалалар, лекциялар.

Дұрыс жауап: D

Публицистикалық стильдің жазбаша түрін көрсетіңіз.

A) Лирика.

B) Повесть.

C) Пьеса.

D) Мақала.

E) Поэма.

Дұрыс жауап: D

Ауызекі сөйлеу стиліне жатады.

A) Радио, теледидар арқылы шолу, сұхбат.

B) Суреттеу, ауыспалы мағыналы сөздер.

C) Қарапайым сөздер, кәсіби сөздер.

D) Құжаттар, бұйрықтар, анықтамалар.

E) Ғылыми мақалалар, лекциялар.

Дұрыс жауап: C

ы

9-11-сыныптар

1-нұсқа

1.Сабақтаса құрмаласқан сөйлемді табыңыз.

А) Тыңдаушы ықыласты болса, сөйлеуші шешен болады.

В) Дәметкеннің жүрегі тулап кетті, себебі келген адамды ол бірден таныды.

С) Шәрбану далаға шығып еді, бірақ олар кетіп қалыпты.

D) Телехабарда ән де, жыр да, кино да кезектесіп жүріп жатады.

E) Саяхатшылар көп келді.

2. Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз.

А) Үсен пышақтың сыртымен тасқа қатты ұрып еді, мақта тұтанды.

В) Жел үрлеген сайын, сапырылысып түскен сары жапырақтар жер бетін түгел жапты.

С) Дәркембай, Абылғазы, Қаңбақ, Тоқсан, Жұмыр да осында.

D) Кейде ұзақ жылдар жырланып, кейде ел ішінің әнгімелері айтылады, ауыл адамдары бұларды қызығып тыңдайды.

E) Жалғасы қызық болды.

3. Ыңғайлас салалас сөйлемді көрсетіңіз.,

А) Қар жауса да, тоңбайды бай баласы.

В) Мен үндемедім, бірақ өз пікірімде қалдым.

С) Еңбек адамды көрікті етеді және тынысты тазартады.

D) Мен ол күні келмедім, себебі көлік жоқ болды.

E) Еңбек баланы мықты етеді.

4.Қарсылықты салалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Күн сайын бір жаңалық болады, бірақ оған ешкім таңданбайды.

В) Мейрам шахтадан шығып еді, денесі сергіп сала берді.

С) Күнзила ақырын кіріп, баласына мейірлене қарап тұрды.

D) Жігіттер келген қонақты ортаға алып, әңгіме қызығына беріліп кетіпті.

E) Баласы әдемі болып өсті.

5.Қарсылықты бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ұлберген кедей болғанымен, киім-кешегін таза ұстайтын.

В) Олар теңізге ерте шықты, бірақ жолы болмады.

С) Ексең егін, ішерсің тегін.

D) Өнімді еңбек атқарам десең, көпке сүйен.

E) Теңіздің суы мөп-мөлдір екен.

6.Себеп бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ботагөз қиындықты көре жүре, Асқардан үмітін үзбеді.

В) Өзен суы жылдағыдан мол, сондықтан мұз ерте сөгілді.

С) Тұқымды бірер күн ылғалдау керек, себебі құрғақ жерге түссе, өнбей қалады.

D) Қастарында бөтен кісілер болғандықтан, Абай Оспанға айтар сөзін іркіп қалды.

E) Олар теңізге түсті, қайықпен жүзді.

7.Біріңғай мүшелердің тыныс белгілерінің дұрыс қойылғанын табыңыз.

А) Ол біресе желеді, біресе жүгіреді, біресе тоқтайды.

В) Ол біресе, желеді, біресе, жүгіреді, біресе тоқтайды.

С) Ол, біресе желеді, біресе жүгіреді біресе, тоқтайды.

D) Ол біресе, желеді біресе жүгіреді, біресе тоқтайды.

Е) Ол біресе, желеді біресе, жүгіреді біресе, тоқтайды.

8.Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзді табыңыз.

А) Ол: «Батыр хал қалай»? деді.

В) Ол, Батыр, хал қалай? деді.

С) Ол: «Батыр, хал қалай?» - деді.

D) Ол: Батыр, хал қалай – деді.

Е) Ол, «Батыр, хал қалай?» - деді.

9.Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді табыңыз.

А) «Көлтауысар, көлдің суын құрт!» - деді Төстік.

В) «Көлтауысар, көлдің суын құрт - деді Төстік.

С) «Көлтауысар, көлдің суын құрт деді Төстік.

D) Көлтауысар, көлдің суын құрт - деді Төстік.

Е) «Көлтауысар, көлдің, суын құрт – деді, Төстік.

10.Тыныс белгісі дұрыс қойылған қаратпа сөзді табыңыз.

А) Отыршы жарығым, жөніңді айтшы.

В) -Отыршы, жарығым, жөніңді айтшы.

С) Отыршы, жарығым, жөніңді, айтшы.

D) Отыршы, жарығым жөніңді, айтшы.

Е) Отыршы жарығым жөніңді, айтшы.

11.Тыныс белгісі дұрыс қойылған қаратпа сөзді табыңыз.

А) «Кел, балалар оқылық – деді Ыбырай.

В) «Кел, балалар, оқылық», – деді Ыбырай.

С) «Кел, балалар оқылық, – деді, Ыбырай.

D) «Кел балалар, оқылық» – деді Ыбырай.

Е) «Кел балалар – оқылық, – деді Ыбырай.

12.Сабақтас құрмалас сөйлем бойынша тыныс белгісінің дұрысын таңда.

А) Жел соқпаса шөптің басы қимылдамайды.

В) Жел соқпаса, шөптің басы қимылдамайды.

С) Жел соқпаса шөптің, басы қимылдамайды.

D) Жел соқпаса: шөптің басы қимылдамайды.

Е) Жел соқпаса; шөптің басы қимылдамайды.

13. Тілдесу үстінде қойылатын талаптар

А) интонациялық талаптар

В) ғылыми талаптар

С) коммуникативтік талаптар

Д) мәнерлеп оқу талаптары

Е) іскерлік талаптар

14.Анықтауышы бар сөйлемді көрсет.

А) Асан биыл мектепке барады

В) Мұрат ақын үндемеді

С) Қақаған аязда аң аулауға кетті.

Д) Аспанда найзағай ойнады.

Е) Ол асып та, тасып та сөйледі

15. Антонимдес сөз тіркесін табыңыз.

А) асқар тау, телегей теңіз
В) кең дала, айдын көл
С) денсаулығы жоқ, ақшасы бар
D) тал түсте, күз мезгілде
Е) ала жаздай, қыс бойы
16.Пысықтауыш қызметін атқарып тұрған зат есімді көрсетіңіз.

А) Тұздың емдік қасиеті бар.

В) Аурудан аяған күштірек.

С) Шоқпардай кекілі бар қамыс құлақ.

D) Бес жүздей жұмыскер қосылды.

Е) Анам қалаға кеткен.

17. Қатыстық сын есімді табыңыз.

А) заңғар

В) ақ сары

С) өнегелі

D) ап-аласа

Е) ымырт

18. Талғаулы салалас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Бірде ұйқы еңсереді, бірде ерік еңсереді.

В) Қолың қатты дейді, қорқып тұрмын.

С) Бұл жерде я сен тұрарсың, я мен тұрармын.

D) Сабырлы Олжабектің сасқаны сонша – орнынан атып тұрды.

E) Ұялғанымнан да бетімнің оты шықты.

19. Қиысуды көрсетіңіз.

А) Арманның көйлегі

В) Менің бақытым

С) Шақырылғандар келді

Д) Еңбекті бағалау

Е) Дүкенге бару

20. Көп құрамды төл сөзді тап

А) –Шыда, енді бірер сағаттан кейін таза ауаға шығамыз,- деп рахым білдірген болды. В) -Шырағым, сен бала емессің, естісің,- деді Ұлжан ренжіп:- өзің барсаң бір сәрі. Ондай жерге Абайды несіне апарасың?

С) Абай Ділдә сөзін бітіртпей:- Қой, Ділдә, Біржан-менің қонағым,- деді.

Д) Абай Ділдә сөзін бітіртпей, сабырға шақырды.

Е) «Сол Амантайға хабар айтсам қайтеді?»- деп ойлады Бүркіт

21. Іскерлік қарым-қатынас әдебіне жататын тілдік ерекшеліктерді ата.

А) Іске жауапкершілікпен қарау, сыпайылық, жағымды сөйлеу, батылдық

В) Логикалық ой-өрісінің жетіспеуі

С) Пікір алысқалы отырған ісін, тақырыбын жетік білмеу.

Д) Сөз мағынасын түсінбеу, көп сөздік

Е) Жігерсіздік, ұялшақтық

22. Қай сөйлемде сан есім емлеге сай жазылған?

А) 1845-жылы ұлы Абай дүниеге келген.

В) Жолдастарымның кеткеніне екі үш күн болды.

С) Сағат 6 ға 10 минут қалған кезде Азамат пәтерінен шықты.

D) 30-40-тай адам жиналған екен.

Е) Біз 2-еу едік.

23. Орфографиясы бойынша жазылған сөз

А) өкпе

В) өкпө

С) сүлгү

Д) күрөң

Е) көңүлсіз

24. Жалпылау есімдігі қатысқан сөйлемді табыңыз.

А) Ешкімге тіл қатушы болма.

В) Саған тай сатып әперемін.

С) Өзің үлкен, қылығың-бала-шаға

D) Еріншектік –күллі дүниедегі өнердің дұшпаны

Е) Әрбір жинақылықтың түбі - кеніш

25. Сөздің көп мағыналылығын лексиканың қай саласы зерттейді?

А) лексикология

В) семасиология

С) фразеология

D) ономосиология

Е) терминология

26. Сын есімнің салыстырмалы шырай түрінен жасалған анықтауышты табыңыз.

А) Сәл кішілеу қара көзі тесіле қарады.

В) Ормандағы шиенің піскен кезі еді.

С) Қандай ақылды әрі сүйкімді бала.

D) Ол - қызметіне шексіз адал жан.

Е) Аттар – бауырынан жараған, қуса жететін,

Қашса құтылатын жүйріктер.

27. Толықтауыш қызметіндегі сан есімді табыңыз.
А) Адамның жартысы тарады.

В) Жиырма бес қайта айналып келмес.

С) Екіні, онды беске көбейт

D) Сендер төртеусіңдер.

Е) Үшеуі жамырай сәлем берді.

28.Анықтауыш қызметнде тұрған есімдіктің қай түрі?

Өз елім-өлең төсегім.

А) жалпылау

В) сілтеу

С) сұрау

D) белгісіздік

Е) өздік

29. Төл сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ақылды қарттан нақыл шығады.

В) Ол Әбіш туралы естігенін түгел баяндаған еді

С) Талаптың мініп тұлпарын, тас қияға өрледің

D) Ақылды қария жазып қойған хатпен тең.

Е) «Бұл үйдің жаны нешеу?» - деп сұрады Итбай.

30. Төл сөздің автор сөзінен соң орналасып тұрған түрін көрсетіңіз.

А) –«Япырай, мықты екенсіз, ақсақал,» - деді Байжан

В) –«Бәрекелді, мына ауыл алтыбақан құрып жатыр екен,» - деді Ербол.

С) М.Горький былай деген екен: «Кітап – білім бұлағы».

D) Абай: «Ғылым таппай мақтанба,»-деген.

Е) –«Емтихан оңай болмайды», - деді ұстаз

2-нұсқа

1. Жалғаулықты қарсылықты салалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Теңіз тынышталды, бірақ еш нәрсе көрінбейді.

В) Ол шнурды тартып қалып еді, трактор гүрілдей жөнелді.

С) Ең сенімді су жер астынікі, оны іздеп табу керек.

D) Кітап – білім бұлағы, білім - өмір шырағы.

E) Жел соқты, қар жауды.

2.Себеп-салдар салалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ол жаяу жүріп кетті, себебі ауыл онша алыс емес еді.

В) Егін піскенімен, оны оруға әлі асығар емес.

С) Келген екеу еді: бірі – агроном, екіншісі – инженер.

D) Ауыл жайлауға көшіп келгелі, жастардың тұрмысына бір көңілділік кіргендей болды.

E) Егін пісті, диханшылар оны жинады.

3.Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз.

А) Кенжебек жауап іздеп көріп еді,орынды сөз ойына орала қоймады.

В) Ойын аяқталды, бірақ көрермендер асықпады.

С) Абай араларынан кетісімен, сыбыр бұйрық елге жайылды.

D) Көктем болғанмен, күн әлі жылынып кете қойған жоқ еді.

E) Көктем енді келсе де, күн ысып кетті.

4.Мақсат бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Жамал пешке от жағып, асты әзірлей бастады.

В) Үйірме мүшелері М.Мақатаев өлеңдерін жатқа оқыды.

С) Жақып кешкі тымырсық ауаны сіміре ұтып, даланы ұзақ аралады.

D) Тұрмыс жақсы болу үшін, еңбек өнімді болу керек.

E) Балалар еңбек сабағына құрал-жабдықтарын әкелді.

5.Біріңғай мүшеге байланысты қойылып тұрған тыныс белгілерін табыңыз.

А) Ал, бала, бүгіннен бастап малға ие бол.

В) Мұғалім де, инженер де осы үйден табылады.

С) Абай үйге кірді де, отырғандарға жағалай сәлем берді.

D) Көбінің жүзі ақшыл не қызғылт сары келген.

E) Мұғалімдер демалысқа шықты.

6.Жалпылауыш сөзге байланысты қойылған тыныс белгісін табыңыз.

А) Қазақстанның ең ірі көлдері мыналар: Балқаш, Теңіз, Алакөл және Марқакөл.

В) Ақылбай, Ербол және Мағаш келді.

С) Үлкенді сыйлау – асыл қасиет.

D) Оқушылардың бәрі қысқы демалысқа тарады да, мектеп бос қалды.

E) Жел қатайып кетті.

7.Қаратпа сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгісін көрсетіңіз.

А) Ісің өнімді болсын, Қуат.

В) Әрине, бұл істе кім озары белгісіз.

С) Үлгілі үйдің – ұл-қызы ұялтпайды.

D) Ойпырмай, мына күннің қағынуын-ай.

Е) Алматы – Республиканың ең үлкен қаласы.

8.Қыстырма сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгіні табыңыз.

А) Ой, Ардақ, сен ақ қоян қырдан қашқан.

В) Жамбыл, Дина - өнердің қос қазығы.

С) Домбыра, сырнай, сыбызғы – қазақтың көне аспаптары.

D) Сол арада, шынын айту керек, аздап қуанып та қалдым.

Е) Ол математиканы, физиканы, әдебиетті жақсы оқитын.

9.Қарсылықты салалас сөйлемге байланысты қойылып тұрған сызықшаны көрсетіңіз.

А) Қатар-қатар тас қойдым, жирен атты бос қойдым.

В) Көшенің арғы шетінде телефон-автомат тұр.

С) Жел саябырлаған сияқты, - екпіні әлі қатты.

D) Халықаралық қарым-қатынас қалыпқа келіп қалды.

Е) Бұл сессия көпке созылмайды.

10.Сабақтаса құрмаласқан сөйлемді табыңыз.

А) Тыңдаушы ықыласты болса, сөйлеуші шешен болады.

В) Дәметкеннің жүрегі тулап кетті, себебі келген адамды ол бірден таныды.

С) Шәрбану далаға шығып еді, бірақ олар кетіп қалыпты.

D) Телехабарда ән де, жыр да, кино да кезектесіп жүріп жатады.

E) Саяхатшылар көп келді.

11. Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз.

А) Үсен пышақтың сыртымен тасқа қатты ұрып еді, мақта тұтанды.

В) Жел үрлеген сайын, сапырылысып түскен сары жапырақтар жер бетін түгел жапты.

С) Дәркембай, Абылғазы, Қаңбақ, Тоқсан, Жұмыр да осында.

D) Кейде ұзақ жылдар жырланып, кейде ел ішінің әнгімелері айтылады, ауыл адамдары бұларды қызығып тыңдайды.

E) Жалғасы қызық болды.

12.Қай сөйлемде тыныс белгілері дұрыс белгіленген.

А) «Биік мансап, биік жартас» – дейді Абай.

В) «Биік мансап - биік жартас», – дейді Абай.

С) Биік мансап - биік жартас – дейді Абай.

D) Биік мансап, биік жартас, – дейді Абай.

Е) «Биік мансап, биік жартас», – дейді Абай.

13.Қай сөйлемде тыныс белгілері дұрыс қолданылған?

А) Шынымды айтсам, өзің бір қызық жан екенсің.

В) Шынымды айтсам өзің, бір қызық жан екенсің.

С) Шынымды айтсам - өзің бір қызық жан екенсің.

D) Шынымды айтсам, өзің бір, қызық жан екенсің.

Е) Шынымды айтсам өзің бір, қызық жан, екенсің.

14. Қай сөйлемде үтір дұрыс қолданылған?

А) Сап, сап, көңілім сап, көңілім (Абай).

В) Сап – сап, көңілім, сап көңілім.

С) Сап, сап, көңілім, сап, көңілім.

D) Сап сап, көңілім, сап көңілім.

Е) Сап сап көңілім, сап көңілім.

15. Сөйлемдегі бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған сызықшаны табыңыз.

А) Жұрт айтты- көне берді.

В) Аяғы жоқ,- жүреді, аузы жоқ, - сөйлейді.

С) Ағаш арасын қаратса – жоқ.

D) Алыс – берісіміз көп, ағайын адамбыз.

Е) Қарқаралы деген округтің әміршісі – Құнанбай мен осы Майыр.

16. Біреудің өзгертілмей айтылған сөзінің атауын белгілеңіз.

А) Монолог

В) Диалог

С) Төлеу сөз

Д) Автор сөзі

Е) Төл сөз

17. Синоним емес қатарды көрсетіңіз.
А) байсалды, байыпты
В) шалғай, қашық
С) сәт, мезет
D) ағайын, туыс
Е) көмескі, ескі

18. Толықтауыш қызметіндегі зат есімді көрсетіңіз.

А) Менің бақытым алда.

В) Бүркіт биікте ұшады.

С) Қыс келер ұзамай.

D) Атамекен – қасиетті ұғым.

Е) Білімді кітаптан аларсың.

19. Сапалық сын есімді табыңыз.

А) қайырымды

В) қорқақ

С) білгіш

D) ыстық

Е) ашушаң

20. Сөз тіркесінің байланысу тәсілін анықта: болашаққа жол

А) интонация арқылы

В) орын тәртібі арқылы

С) қосымша арқылы

Д) шылау арқылы

Е) тәуелдік жалғау арқылы

21. Бірыңғай толықтауышы бар сөйлем

А) Еріншектің ертеңі бітпес.

В) Көп сөз - көмір, аз сөз -алтын

С) Шәкенді, Болатты шайға шақырды.

Д) Әсем, Алтын және Мақсат – айрылмас достар

Е) Менің арманым – Отанымның нағыз азаматы болу

22. «Жарты», «жарым», »ширек» сөздері қалай жазылады?

А) Сан есім сөзбен бірге жазылады.

В) Бөлек жазылады.

С) Дефис арқылы жазылады.

D) Сызықша арқылы жазылады.

Е) Үтір арқылы жазылады.

23. Орфографиясы бойынша жазылған сөз

А) көңілсіз

В) күрөң

С) сүлгү

Д) өкпө

Е) көңүлсүз

24. Болымсыздық есімдігін көрсетіңіз.
А) Бірнеше

В) Саған

С) Дәнеңе

D) Әлдекім

Е) Түгел

25. Мақалдан антонимді табыңыз.

А) Мың досың болса да аз, бір қасың болса да көп.

В) Оқу инемен құдық қазғандай.

С) Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады.

D) Отансыз адам – ормансыз бұлбұл

Е) Ағайын тату болса ат көп, абысын тату болса ас көп.

26. Сын есімнен жасалған толықтауышты табыңыз.

А) Ол-намысшыл адам.

В) Тұзсыз тамақ дәмсіз

С) Әлсіз адам сүріншек, ақылсыз адам еріншек.

D) Жорабек орынан құлықсыз тұрды.

Е) Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.

27. Бастауыш қызметіндегі сан есімді табыңыз.
А) Тоқсан бес деген торы екен.

В) Алты қанат ақ орда үй шайқалды.

С) Ғылым сол үшеуінің жөнін білмек.

D) Жігіттер жүз-жүзден шоғырланып аттанды.

Е) Сол жолда біз жеті сағаттай жүріппіз.

28. Төрт түрлі жалғау жалғанған өздік есімдігін табыңыз.
А) Өздері

В) Өздеріңіздің

С) Өзіңнен

D) Өздеріменен

Е) Өздерімізденсің

29. Төл сөздің автор сөзінен соң орналасып тұрған түрін көрсетіңіз.

А) –«Япырай, мықты екенсіз, ақсақал,» - деді Байжан

В) –«Бәрекелді, мына ауыл алтыбақан құрып жатыр екен,» - деді Ербол.

С) М.Горький былай деген екен: «Кітап – білім бұлағы».

D) Абай: «Ғылым таппай мақтанба,»-деген.

Е) –«Емтихан оңай болмайды», - деді ұстаз

30. Төл сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ақылды қарттан нақыл шығады.

В) Ол Әбіш туралы естігенін түгел баяндаған еді

С) Талаптың мініп тұлпарын, тас қияға өрледің

D) Ақылды қария жазып қойған хатпен тең.

Е) «Бұл үйдің жаны нешеу?» - деп сұрады Итбай.

ы

9-11-сыныптар

1-нұсқа

1.Сабақтаса құрмаласқан сөйлемді табыңыз.

А) Тыңдаушы ықыласты болса, сөйлеуші шешен болады.

В) Дәметкеннің жүрегі тулап кетті, себебі келген адамды ол бірден таныды.

С) Шәрбану далаға шығып еді, бірақ олар кетіп қалыпты.

D) Телехабарда ән де, жыр да, кино да кезектесіп жүріп жатады.

E) Саяхатшылар көп келді.

2. Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз.

А) Үсен пышақтың сыртымен тасқа қатты ұрып еді, мақта тұтанды.

В) Жел үрлеген сайын, сапырылысып түскен сары жапырақтар жер бетін түгел жапты.

С) Дәркембай, Абылғазы, Қаңбақ, Тоқсан, Жұмыр да осында.

D) Кейде ұзақ жылдар жырланып, кейде ел ішінің әнгімелері айтылады, ауыл адамдары бұларды қызығып тыңдайды.

E) Жалғасы қызық болды.

3. Ыңғайлас салалас сөйлемді көрсетіңіз.,

А) Қар жауса да, тоңбайды бай баласы.

В) Мен үндемедім, бірақ өз пікірімде қалдым.

С) Еңбек адамды көрікті етеді және тынысты тазартады.

D) Мен ол күні келмедім, себебі көлік жоқ болды.

E) Еңбек баланы мықты етеді.

4.Қарсылықты салалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Күн сайын бір жаңалық болады, бірақ оған ешкім таңданбайды.

В) Мейрам шахтадан шығып еді, денесі сергіп сала берді.

С) Күнзила ақырын кіріп, баласына мейірлене қарап тұрды.

D) Жігіттер келген қонақты ортаға алып, әңгіме қызығына беріліп кетіпті.

E) Баласы әдемі болып өсті.

5.Қарсылықты бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ұлберген кедей болғанымен, киім-кешегін таза ұстайтын.

В) Олар теңізге ерте шықты, бірақ жолы болмады.

С) Ексең егін, ішерсің тегін.

D) Өнімді еңбек атқарам десең, көпке сүйен.

E) Теңіздің суы мөп-мөлдір екен.

6.Себеп бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ботагөз қиындықты көре жүре, Асқардан үмітін үзбеді.

В) Өзен суы жылдағыдан мол, сондықтан мұз ерте сөгілді.

С) Тұқымды бірер күн ылғалдау керек, себебі құрғақ жерге түссе, өнбей қалады.

D) Қастарында бөтен кісілер болғандықтан, Абай Оспанға айтар сөзін іркіп қалды.

E) Олар теңізге түсті, қайықпен жүзді.

7.Біріңғай мүшелердің тыныс белгілерінің дұрыс қойылғанын табыңыз.

А) Ол біресе желеді, біресе жүгіреді, біресе тоқтайды.

В) Ол біресе, желеді, біресе, жүгіреді, біресе тоқтайды.

С) Ол, біресе желеді, біресе жүгіреді біресе, тоқтайды.

D) Ол біресе, желеді біресе жүгіреді, біресе тоқтайды.

Е) Ол біресе, желеді біресе, жүгіреді біресе, тоқтайды.

8.Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзді табыңыз.

А) Ол: «Батыр хал қалай»? деді.

В) Ол, Батыр, хал қалай? деді.

С) Ол: «Батыр, хал қалай?» - деді.

D) Ол: Батыр, хал қалай – деді.

Е) Ол, «Батыр, хал қалай?» - деді.

9.Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді табыңыз.

А) «Көлтауысар, көлдің суын құрт!» - деді Төстік.

В) «Көлтауысар, көлдің суын құрт - деді Төстік.

С) «Көлтауысар, көлдің суын құрт деді Төстік.

D) Көлтауысар, көлдің суын құрт - деді Төстік.

Е) «Көлтауысар, көлдің, суын құрт – деді, Төстік.

10.Тыныс белгісі дұрыс қойылған қаратпа сөзді табыңыз.

А) Отыршы жарығым, жөніңді айтшы.

В) -Отыршы, жарығым, жөніңді айтшы.

С) Отыршы, жарығым, жөніңді, айтшы.

D) Отыршы, жарығым жөніңді, айтшы.

Е) Отыршы жарығым жөніңді, айтшы.

11.Тыныс белгісі дұрыс қойылған қаратпа сөзді табыңыз.

А) «Кел, балалар оқылық – деді Ыбырай.

В) «Кел, балалар, оқылық», – деді Ыбырай.

С) «Кел, балалар оқылық, – деді, Ыбырай.

D) «Кел балалар, оқылық» – деді Ыбырай.

Е) «Кел балалар – оқылық, – деді Ыбырай.

12.Сабақтас құрмалас сөйлем бойынша тыныс белгісінің дұрысын таңда.

А) Жел соқпаса шөптің басы қимылдамайды.

В) Жел соқпаса, шөптің басы қимылдамайды.

С) Жел соқпаса шөптің, басы қимылдамайды.

D) Жел соқпаса: шөптің басы қимылдамайды.

Е) Жел соқпаса; шөптің басы қимылдамайды.

13. Тілдесу үстінде қойылатын талаптар

А) интонациялық талаптар

В) ғылыми талаптар

С) коммуникативтік талаптар

Д) мәнерлеп оқу талаптары

Е) іскерлік талаптар

14.Анықтауышы бар сөйлемді көрсет.

А) Асан биыл мектепке барады

В) Мұрат ақын үндемеді

С) Қақаған аязда аң аулауға кетті.

Д) Аспанда найзағай ойнады.

Е) Ол асып та, тасып та сөйледі

15. Антонимдес сөз тіркесін табыңыз.

А) асқар тау, телегей теңіз
В) кең дала, айдын көл
С) денсаулығы жоқ, ақшасы бар
D) тал түсте, күз мезгілде
Е) ала жаздай, қыс бойы
16.Пысықтауыш қызметін атқарып тұрған зат есімді көрсетіңіз.

А) Тұздың емдік қасиеті бар.

В) Аурудан аяған күштірек.

С) Шоқпардай кекілі бар қамыс құлақ.

D) Бес жүздей жұмыскер қосылды.

Е) Анам қалаға кеткен.

17. Қатыстық сын есімді табыңыз.

А) заңғар

В) ақ сары

С) өнегелі

D) ап-аласа

Е) ымырт

18. Талғаулы салалас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Бірде ұйқы еңсереді, бірде ерік еңсереді.

В) Қолың қатты дейді, қорқып тұрмын.

С) Бұл жерде я сен тұрарсың, я мен тұрармын.

D) Сабырлы Олжабектің сасқаны сонша – орнынан атып тұрды.

E) Ұялғанымнан да бетімнің оты шықты.

19. Қиысуды көрсетіңіз.

А) Арманның көйлегі

В) Менің бақытым

С) Шақырылғандар келді

Д) Еңбекті бағалау

Е) Дүкенге бару

20. Көп құрамды төл сөзді тап

А) –Шыда, енді бірер сағаттан кейін таза ауаға шығамыз,- деп рахым білдірген болды. В) -Шырағым, сен бала емессің, естісің,- деді Ұлжан ренжіп:- өзің барсаң бір сәрі. Ондай жерге Абайды несіне апарасың?

С) Абай Ділдә сөзін бітіртпей:- Қой, Ділдә, Біржан-менің қонағым,- деді.

Д) Абай Ділдә сөзін бітіртпей, сабырға шақырды.

Е) «Сол Амантайға хабар айтсам қайтеді?»- деп ойлады Бүркіт

21. Іскерлік қарым-қатынас әдебіне жататын тілдік ерекшеліктерді ата.

А) Іске жауапкершілікпен қарау, сыпайылық, жағымды сөйлеу, батылдық

В) Логикалық ой-өрісінің жетіспеуі

С) Пікір алысқалы отырған ісін, тақырыбын жетік білмеу.

Д) Сөз мағынасын түсінбеу, көп сөздік

Е) Жігерсіздік, ұялшақтық

22. Қай сөйлемде сан есім емлеге сай жазылған?

А) 1845-жылы ұлы Абай дүниеге келген.

В) Жолдастарымның кеткеніне екі үш күн болды.

С) Сағат 6 ға 10 минут қалған кезде Азамат пәтерінен шықты.

D) 30-40-тай адам жиналған екен.

Е) Біз 2-еу едік.

23. Орфографиясы бойынша жазылған сөз

А) өкпе

В) өкпө

С) сүлгү

Д) күрөң

Е) көңүлсіз

24. Жалпылау есімдігі қатысқан сөйлемді табыңыз.

А) Ешкімге тіл қатушы болма.

В) Саған тай сатып әперемін.

С) Өзің үлкен, қылығың-бала-шаға

D) Еріншектік –күллі дүниедегі өнердің дұшпаны

Е) Әрбір жинақылықтың түбі - кеніш

25. Сөздің көп мағыналылығын лексиканың қай саласы зерттейді?

А) лексикология

В) семасиология

С) фразеология

D) ономосиология

Е) терминология

26. Сын есімнің салыстырмалы шырай түрінен жасалған анықтауышты табыңыз.

А) Сәл кішілеу қара көзі тесіле қарады.

В) Ормандағы шиенің піскен кезі еді.

С) Қандай ақылды әрі сүйкімді бала.

D) Ол - қызметіне шексіз адал жан.

Е) Аттар – бауырынан жараған, қуса жететін,

Қашса құтылатын жүйріктер.

27. Толықтауыш қызметіндегі сан есімді табыңыз.
А) Адамның жартысы тарады.

В) Жиырма бес қайта айналып келмес.

С) Екіні, онды беске көбейт

D) Сендер төртеусіңдер.

Е) Үшеуі жамырай сәлем берді.

28.Анықтауыш қызметнде тұрған есімдіктің қай түрі?

Өз елім-өлең төсегім.

А) жалпылау

В) сілтеу

С) сұрау

D) белгісіздік

Е) өздік

29. Төл сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ақылды қарттан нақыл шығады.

В) Ол Әбіш туралы естігенін түгел баяндаған еді

С) Талаптың мініп тұлпарын, тас қияға өрледің

D) Ақылды қария жазып қойған хатпен тең.

Е) «Бұл үйдің жаны нешеу?» - деп сұрады Итбай.

30. Төл сөздің автор сөзінен соң орналасып тұрған түрін көрсетіңіз.

А) –«Япырай, мықты екенсіз, ақсақал,» - деді Байжан

В) –«Бәрекелді, мына ауыл алтыбақан құрып жатыр екен,» - деді Ербол.

С) М.Горький былай деген екен: «Кітап – білім бұлағы».

D) Абай: «Ғылым таппай мақтанба,»-деген.

Е) –«Емтихан оңай болмайды», - деді ұстаз

2-нұсқа

1. Жалғаулықты қарсылықты салалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Теңіз тынышталды, бірақ еш нәрсе көрінбейді.

В) Ол шнурды тартып қалып еді, трактор гүрілдей жөнелді.

С) Ең сенімді су жер астынікі, оны іздеп табу керек.

D) Кітап – білім бұлағы, білім - өмір шырағы.

E) Жел соқты, қар жауды.

2.Себеп-салдар салалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ол жаяу жүріп кетті, себебі ауыл онша алыс емес еді.

В) Егін піскенімен, оны оруға әлі асығар емес.

С) Келген екеу еді: бірі – агроном, екіншісі – инженер.

D) Ауыл жайлауға көшіп келгелі, жастардың тұрмысына бір көңілділік кіргендей болды.

E) Егін пісті, диханшылар оны жинады.

3.Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз.

А) Кенжебек жауап іздеп көріп еді,орынды сөз ойына орала қоймады.

В) Ойын аяқталды, бірақ көрермендер асықпады.

С) Абай араларынан кетісімен, сыбыр бұйрық елге жайылды.

D) Көктем болғанмен, күн әлі жылынып кете қойған жоқ еді.

E) Көктем енді келсе де, күн ысып кетті.

4.Мақсат бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

А) Жамал пешке от жағып, асты әзірлей бастады.

В) Үйірме мүшелері М.Мақатаев өлеңдерін жатқа оқыды.

С) Жақып кешкі тымырсық ауаны сіміре ұтып, даланы ұзақ аралады.

D) Тұрмыс жақсы болу үшін, еңбек өнімді болу керек.

E) Балалар еңбек сабағына құрал-жабдықтарын әкелді.

5.Біріңғай мүшеге байланысты қойылып тұрған тыныс белгілерін табыңыз.

А) Ал, бала, бүгіннен бастап малға ие бол.

В) Мұғалім де, инженер де осы үйден табылады.

С) Абай үйге кірді де, отырғандарға жағалай сәлем берді.

D) Көбінің жүзі ақшыл не қызғылт сары келген.

E) Мұғалімдер демалысқа шықты.

6.Жалпылауыш сөзге байланысты қойылған тыныс белгісін табыңыз.

А) Қазақстанның ең ірі көлдері мыналар: Балқаш, Теңіз, Алакөл және Марқакөл.

В) Ақылбай, Ербол және Мағаш келді.

С) Үлкенді сыйлау – асыл қасиет.

D) Оқушылардың бәрі қысқы демалысқа тарады да, мектеп бос қалды.

E) Жел қатайып кетті.

7.Қаратпа сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгісін көрсетіңіз.

А) Ісің өнімді болсын, Қуат.

В) Әрине, бұл істе кім озары белгісіз.

С) Үлгілі үйдің – ұл-қызы ұялтпайды.

D) Ойпырмай, мына күннің қағынуын-ай.

Е) Алматы – Республиканың ең үлкен қаласы.

8.Қыстырма сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгіні табыңыз.

А) Ой, Ардақ, сен ақ қоян қырдан қашқан.

В) Жамбыл, Дина - өнердің қос қазығы.

С) Домбыра, сырнай, сыбызғы – қазақтың көне аспаптары.

D) Сол арада, шынын айту керек, аздап қуанып та қалдым.

Е) Ол математиканы, физиканы, әдебиетті жақсы оқитын.

9.Қарсылықты салалас сөйлемге байланысты қойылып тұрған сызықшаны көрсетіңіз.

А) Қатар-қатар тас қойдым, жирен атты бос қойдым.

В) Көшенің арғы шетінде телефон-автомат тұр.

С) Жел саябырлаған сияқты, - екпіні әлі қатты.

D) Халықаралық қарым-қатынас қалыпқа келіп қалды.

Е) Бұл сессия көпке созылмайды.

10.Сабақтаса құрмаласқан сөйлемді табыңыз.

А) Тыңдаушы ықыласты болса, сөйлеуші шешен болады.

В) Дәметкеннің жүрегі тулап кетті, себебі келген адамды ол бірден таныды.

С) Шәрбану далаға шығып еді, бірақ олар кетіп қалыпты.

D) Телехабарда ән де, жыр да, кино да кезектесіп жүріп жатады.

E) Саяхатшылар көп келді.

11. Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз.

А) Үсен пышақтың сыртымен тасқа қатты ұрып еді, мақта тұтанды.

В) Жел үрлеген сайын, сапырылысып түскен сары жапырақтар жер бетін түгел жапты.

С) Дәркембай, Абылғазы, Қаңбақ, Тоқсан, Жұмыр да осында.

D) Кейде ұзақ жылдар жырланып, кейде ел ішінің әнгімелері айтылады, ауыл адамдары бұларды қызығып тыңдайды.

E) Жалғасы қызық болды.

12.Қай сөйлемде тыныс белгілері дұрыс белгіленген.

А) «Биік мансап, биік жартас» – дейді Абай.

В) «Биік мансап - биік жартас», – дейді Абай.

С) Биік мансап - биік жартас – дейді Абай.

D) Биік мансап, биік жартас, – дейді Абай.

Е) «Биік мансап, биік жартас», – дейді Абай.

13.Қай сөйлемде тыныс белгілері дұрыс қолданылған?

А) Шынымды айтсам, өзің бір қызық жан екенсің.

В) Шынымды айтсам өзің, бір қызық жан екенсің.

С) Шынымды айтсам - өзің бір қызық жан екенсің.

D) Шынымды айтсам, өзің бір, қызық жан екенсің.

Е) Шынымды айтсам өзің бір, қызық жан, екенсің.

14. Қай сөйлемде үтір дұрыс қолданылған?

А) Сап, сап, көңілім сап, көңілім (Абай).

В) Сап – сап, көңілім, сап көңілім.

С) Сап, сап, көңілім, сап, көңілім.

D) Сап сап, көңілім, сап көңілім.

Е) Сап сап көңілім, сап көңілім.

15. Сөйлемдегі бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған сызықшаны табыңыз.

А) Жұрт айтты- көне берді.

В) Аяғы жоқ,- жүреді, аузы жоқ, - сөйлейді.

С) Ағаш арасын қаратса – жоқ.

D) Алыс – берісіміз көп, ағайын адамбыз.

Е) Қарқаралы деген округтің әміршісі – Құнанбай мен осы Майыр.

16. Біреудің өзгертілмей айтылған сөзінің атауын белгілеңіз.

А) Монолог

В) Диалог

С) Төлеу сөз

Д) Автор сөзі

Е) Төл сөз

17. Синоним емес қатарды көрсетіңіз.
А) байсалды, байыпты
В) шалғай, қашық
С) сәт, мезет
D) ағайын, туыс
Е) көмескі, ескі

18. Толықтауыш қызметіндегі зат есімді көрсетіңіз.

А) Менің бақытым алда.

В) Бүркіт биікте ұшады.

С) Қыс келер ұзамай.

D) Атамекен – қасиетті ұғым.

Е) Білімді кітаптан аларсың.

19. Сапалық сын есімді табыңыз.

А) қайырымды

В) қорқақ

С) білгіш

D) ыстық

Е) ашушаң

20. Сөз тіркесінің байланысу тәсілін анықта: болашаққа жол

А) интонация арқылы

В) орын тәртібі арқылы

С) қосымша арқылы

Д) шылау арқылы

Е) тәуелдік жалғау арқылы

21. Бірыңғай толықтауышы бар сөйлем

А) Еріншектің ертеңі бітпес.

В) Көп сөз - көмір, аз сөз -алтын

С) Шәкенді, Болатты шайға шақырды.

Д) Әсем, Алтын және Мақсат – айрылмас достар

Е) Менің арманым – Отанымның нағыз азаматы болу

22. «Жарты», «жарым», »ширек» сөздері қалай жазылады?

А) Сан есім сөзбен бірге жазылады.

В) Бөлек жазылады.

С) Дефис арқылы жазылады.

D) Сызықша арқылы жазылады.

Е) Үтір арқылы жазылады.

23. Орфографиясы бойынша жазылған сөз

А) көңілсіз

В) күрөң

С) сүлгү

Д) өкпө

Е) көңүлсүз

24. Болымсыздық есімдігін көрсетіңіз.
А) Бірнеше

В) Саған

С) Дәнеңе

D) Әлдекім

Е) Түгел

25. Мақалдан антонимді табыңыз.

А) Мың досың болса да аз, бір қасың болса да көп.

В) Оқу инемен құдық қазғандай.

С) Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады.

D) Отансыз адам – ормансыз бұлбұл

Е) Ағайын тату болса ат көп, абысын тату болса ас көп.

26. Сын есімнен жасалған толықтауышты табыңыз.

А) Ол-намысшыл адам.

В) Тұзсыз тамақ дәмсіз

С) Әлсіз адам сүріншек, ақылсыз адам еріншек.

D) Жорабек орынан құлықсыз тұрды.

Е) Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.

27. Бастауыш қызметіндегі сан есімді табыңыз.
А) Тоқсан бес деген торы екен.

В) Алты қанат ақ орда үй шайқалды.

С) Ғылым сол үшеуінің жөнін білмек.

D) Жігіттер жүз-жүзден шоғырланып аттанды.

Е) Сол жолда біз жеті сағаттай жүріппіз.

28. Төрт түрлі жалғау жалғанған өздік есімдігін табыңыз.
А) Өздері

В) Өздеріңіздің

С) Өзіңнен

D) Өздеріменен

Е) Өздерімізденсің

29. Төл сөздің автор сөзінен соң орналасып тұрған түрін көрсетіңіз.

А) –«Япырай, мықты екенсіз, ақсақал,» - деді Байжан

В) –«Бәрекелді, мына ауыл алтыбақан құрып жатыр екен,» - деді Ербол.

С) М.Горький былай деген екен: «Кітап – білім бұлағы».

D) Абай: «Ғылым таппай мақтанба,»-деген.

Е) –«Емтихан оңай болмайды», - деді ұстаз

30. Төл сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз.

А) Ақылды қарттан нақыл шығады.

В) Ол Әбіш туралы естігенін түгел баяндаған еді

С) Талаптың мініп тұлпарын, тас қияға өрледің

D) Ақылды қария жазып қойған хатпен тең.

Е) «Бұл үйдің жаны нешеу?» - деп сұрады Итбай.

Тест сұрақтары

 8 – сынып

1. «Әдебиет» сөзі қай тілден енген?

А. Араб тілі    В. Қырғыз  тілі. С. Башқұрт тілі

1. VI-IX ғғ көне түркі әдеби ескерткіштері қайсы?

А. «Түркіше Гүлстан»  В. «Диуани хикмет» С. «Қорқыт ата кітабы»

3. Қарахан  мемлекеті   қай ғасырда пайда болды?

А. Х ғасырдың орта кезінде   В. ХІ ғасырдың басында   С. ІХ  ғасырдың аяғында

4. «Түркі сөздерінің жинағы» кітабының араб тіліндегі атауы

А.  «Диуани хикмет»   В. «Қисса-сул-әнбия»  С. «Диуани лұғат-ат –түрік

5. Тұран мен Иран елдері арасында болған шайқастарда жеңістерге жеткен батыр

А. Исатай батыр       В. Алып Ер Тоңа      С. Сұраншы батыр

6.  Адам қайтыс болғанда айтылатын жыр

А. Сыңсу   В. Бесік жыры  С.Жоқтау

7. Орхон жәдігерліктері қай ғасырда табылған ?

А. ХVIII ғ    В. ХІІ ғ     С. Х ғ

8.   Түркі халқын кім басқарған?

А. Патша    В. Бай   С. Қаған

9. VI- ІХ ғасыр әдебиетінің аңыз – әңгіме кейіпкері

А. Махмұд Қашқари  В.Қорқыт Ата  С. Махамбет Өтемісұлы

10. «Оғыз»  сөзінің  мағынасы

А. Бір анадан сүт емген    В.  Бір анадан туған    С. Бір атаның ұрпақтары

11. «Шығыстың   Аристотелі» атанған  есімі  әлемге әйгілі  философ

А. Сайф Сараий   В. Әбілхасым Рудаки   С.Әбу Насыр әл-фараби

12. Арыстан бабты рухани ұстазы еткен  Ислам дінін уағыздаушы

А. Қожа Ахмет Йасауи   В. Махмұд Қашқари С.Жүсіп Баласағұн

13. Қазақ жерінің дөңгелек картасын сызған кім?

А. Сүлеймен Бақырғани     В. В.Радлов   С. Махмұд Қашқари

14. Табиғаттың,жаратылыстың пайда болуы,әулие-әнбиелер,пайғамбарлар туралы, діни қайраткерлер жайында қай кітапта жазылды?

А. «Махаббатнаме»  В. «Жаратылыстану»  С. «Қисса-сул-әнбия»

15.  Бір сұлтанның үш ұлы бар еді. Екеуі ұзын бойлы,ал бірі аласа бойлы болыпты. Сұлтан аласа    бойлы баласын жақтырмайды екен. Оны байқап қалған баласы: «Ата,ұзын бойлы ақымақтан,аласа бойлы ақылды артық»,-деген екен.

қай шығармадан үзінді ?

А.  «Түркіше Гүлстан»   В. «Лұқман хакім»   С. «Құтты білік» дастаны

16. « Суһайл мен Гүлдерсін» кімнің шығармасы?

А. Фирдоуси     В. Сайф Сараий         С. Әбу Насыр әл-Фараби

 

Тест сұрағының жауаптары :

№	жауабы	№	жауабы	№	Жауабы
1	А	8	С	15	А
2	С	9	В	16	В
3	А	10	А
4	С	11	С
5	В	12	А
6	С	13	С
7	А	14	С

9 сыныптарға арналған қазақ тілі бойынша тест сұрақтары

1. “Терең”сөзінің ауыспалы мағынасын табыңыз.

A) Терең білім.

B) Терең су.

C) Терең өзен.

D) Терең көл.

E) Терең құдық.

2. Езулік дауыстылар қатарын толықтырыңыз:А, ә, е, э, ы, і, ...

A) Ө.

B) Ү.

C) О.

D) У.

E) И.

3. Соңы үнді дауыссызға аяқталатын сөзді көрсетіңіз.

A) Міндет.

B) Қозы.

C) Ағаң.

D) Көрпеш.

E) Кенесары.

4. Сөздің ең алғашқы мағыналық бөлшегін қалай атайтынын көрсетіңіз.

A) Күрделі сөз.

B) Қосарлама сөз.

C) Біріккен сөз.

D) Туынды сөз.

E) Түбір сөз.

5. Күрделі зат есімді табыңыз.

A) Жұмысшы.

B) Оқулық.

C) Асхана.

D) Өнеркәсіп.

E) Басшы.

6. Сан есімге қандай тыныс белгісі керек, анықтаңыз.

Қапты 2 ден көтеріңдер.

A) Үтір.

B) Дефис.

C) Қос нүкте.

D) Нүкте.

E) Тире.

7. Заттың өзін де, белгісін де, санын да білдірмейтін, есім сөздер орнына жұмсалатын сөз табын көрсетіңіз.

A) Етістік.

B) Сын есім.

C) Зат есім.

D) Есімдік.

E) Сан есім.

8. Бұйрық райлы етістікті табыңыз.

A) Барған.

B) Барды.

C) Бар.

D) Бармақ.

E) Барар.

9. Сөйлемде неше еліктеу сөз барын белгілеңіз.

Қарға қарқ етті, ірімшік жерге салп етті.

A) 3.

B) 2.

C) 4.

D) 1.

E) 5.

10. Омоним бола алмайтын сөзді белгілеңіз.

A) Терезе.

B) Өлең.

C) Табыс.

D) Отау.

E) Орыс.

11. Сөз арасындағы кейінді ықпалды табыңыз.

A) Жүз сом.

B) Салт-сана.

C) Қара торы.

D) Қол орақ.

E) Тоғай іші.

12. Салыстырмалы шырайды табыңыз.

A) Сарғылт.

B) Аса көп.

C) Сап-сары.

D) Өте сары.

E) Сары.

13. Себеп-салдар үстеулі тіркесті көрсетіңіз.

A) Тез келді.

B) Амалсыздан көнді.

C) Дереу жетті.

D) Етпетінен жығылды.

E) Жорта сөйледі.

14. Септеулік шылауды көрсетіңіз.

A) Шынар-ай, ойымды дөп бастың, сәулем.

B) Егер жолым болып кетсе, бәріңе жақсылық болады.

C) Жұмыстан бұрын сенімен кездесу қиын боп кетті.

D) Я ұл, я қыз болсын, ұрпақ болса болғаны.

E) Көкірегі ашуға толып тұр, бірақ оны сыртқа шығармады.

15. Жанаса байланысқан пысықтауыштық қатынасты табыңыз.

A) Мәдимен кездесу.

B) Мейірімді бала.

C) Ақсақ құлан.

D) Үздік оқу.

E) Жолдассыз адам.

16. Тура толықтауыш қатысқан сөйлемді табыңыз.

A) Тек жүрсең, тоқ жүресің.

B) Өтірікші өзін алдайды.

C) Оқусыз білім жоқ.

D) Әдеттің жөні-әдет.

E) Қар жауды.

17. Аралас құрмалас сөйлемнің арасына үтір мен сызықшаның қойылу себебін анықтаңыз.

Егер мұғалім болғымыз келсе, жалдайтын ауыл да табылды, менің жалданғым да келді, - оған Баймағамбет болмады.

A) Бірыңғай мүшеге.

B) Қарама-қарсылық мәні болғандықтан.

C) Күрделі сөз тіркестерінің арасына.

D) Қалған сөйлемге басыңқы сыңар ұйытқы болғандықтан.

E) Себеп мәнді мағыналы болғандықтан.

18. «Біріншіден, екіншіден» деген қыстырма сөздердің мағынасын анықтаңыз.

A) Көңіл-күй.

B) Өкіну.

C) Ой тәртібі.

D) Сендіру.

E) Мақұлдау.

19. Сызықшаның қойылу себебін анықтаңыз.

Абай операсы - қазақ музыкасын биік белге шығарған ірі туынды.

A) Бастауыш - сан есім, баяндауыш - етістік.

B) Қосарлы айқындауыш.

C) Бастауыш - есім, баяндауыш - есім.

D) Бастауыш сын есім, баяндауыш зат есім.

E) Бастауыш та, баяндауыш та атау тұлғадағы зат есім.

20. Грамматикалық тұлғаларында өзгерісі бар диалект сөзді табыңыз.

A) Маңдай.

B) Аласа.

C) Көз.

D) Пысқан.

E) Қырағы.

21. Түбір тұлғасы өзгеріске ұшырап біріккен сөзді табыңыз.

A) Қырықаяқ.

B) Саңырауқұлақ.

C) Ақкенже.

D) Түрегел.

E) Ілімхан.

22. Еркін сөз тіркесін табыңыз.

A) Қоян жүрек.

B) Су жүрек.

C) Қалта сағат.

D) Жүгіріп бара жатыр.

E) Төбе шашы тік тұру.

23. Жақсыз сөйлемді табыңыз.

A) Ердостың атқа мінгісі келді.

B) Абай шығармаларынан үзінді келтірді.

C) Асанмен бес жыл бірге оқыдым.

D) Қызықты кітап.

E) Мөлдір бұлақ.

24. Төлеу сөзді көрсетіңіз.

A) – Айналайын, келінжан, өркенің өссін!

B) Той да өтті, Ыбыштың есін алған көкпар да өтті.

C) Артына қарап өкініш көрсе, алдына қарап үміт көреді.

D) Тәуелсіз елдің тірегі – білімді ұрпақ.

E) Сәбит Мұқанұлы бір кітапты бітіріп, екіншісін бастағанда, демалатынын айтты.

25. Соңғы жылдары шешендік сөздерді жинап, зерттеп, танытуға үлес қосқан ғалымды табыңыз.

A) Ә.Кекілбаев.

B) М.Жұмабаев.

C) А.Байтұрсынов.

D) Б.Адамбаев.

E) С.Сейфуллин.

1. A

2. E

3. C

4. E

5. D

6. B

7. D

8. C

9. B

10. E

11. C

12. A

13. B

14. C

15. D

16. D

17. E

18. C

19. E

20. D

21. D

22. C

23. C

24. E

25. D

9-сыныпқа қазақ тілінен тест сұрақтары (жауаптарымен)

Жарияланды 14-10-2012, 10:20 Категориясы: Қазақ тілі және әдебиеті 

Тест сұрақтары
9-нұсқа
1.Төл сөздің тыныс белгісін анықта
Кеше кешке жолдасы Қарқаралыда әлі екі-үш күн боламыз деген болатын.
А) тырнақша, үтір, сызықша
В) қос нүкте, сызықша, леп белгісі
С) қос нүкте, тырнақша, үтір, сызықша
Д) қос нүкте, тырнақша
Е) сызықша, қос нүкте, тырнақша

2.Төл сөзді сөйлем
А) Осы алаңнан қоныс тауып, біз ошақ қаздық.
В) «Амангелдіге» келісімен, бұл арман шыңына жетті.
С) «Табылған ақыл, Мұқа!» - деп, Жарқын айналасына қарады.
Д) Күрең ат – Бөжейдің қыс мінетін аты.
Е) Тәртіп бойынша, мен сіздерге есеп беруге міндеттімін.

3. Бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қойылатын жерді тап
А) Көңіл кірлесе, сол жаман.
В) Үңгір іші қараңғылана түсті.
С) Сондағы оқитыным Некрасовтың өлеңдері.
Д) Даланы өрлей жүрген ақын Абай әнге салды.
Е) Ұстазың үйде ұйықтап жатыр.

4. Сызықшаның қойылу себебін анықта.
Бұл – үлкен бақыт.
А) Жіктеу есімдік – зат есім.
В) Есімдік – сын есім.
С) Сілтеу есімдігі – зат есім.
Д) Есім – етістік.
Е) Зат есім – зат есім

5. Тыныс белгілері туралы ережелер жинағы қалай аталады?
А) Синтаксис
В) Лексикология
С) Полисемия
Д) Стилистика
Е) Пунктуация

6. Жалпылауыш сөзге байланысты қойылған тыныс белгісін тап
А) Жанат орын ұсынып еді, - отырған жоқ.
В) Балалар, аманбысың, шырақтарым.
С) Ата қоныс – ата мекен.
Д) Үш-ақ нәрсе адамның қасиеті: Ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек.
Е) Ол ол ма, одан да бетері бар.

7. Қос нүктенің қойылған орнын анықта
Қарт күрсінді: - Ұлым, желік қуыпсың!
А) Қарсылықты салаластың жай сөйлемдері арасына.
В) Мезгіл бағыныңқылы сөйлемнен кейін.
С) Төл сөзден кейін.
Д) Жалпылауыш сөзге қатысты.
Е) Автор сөзінен кейін.

8. Қос нүктенің қай сөзден кейін қойылатынын белгіле
Жалғыз кемдігім хат танымайтыным ғой.
А) жалғыз
В) кемдігім
С) хат
Д) танымайтыным
Е) ғой

9. Үтірдің қойылу себебі.
Оқып білім ал, бөбек!
А) бірыңғай мүше
В) одағай
С) қыстырма сөз
Д) оңашаланған айқындауыш
Е) қаратпа сөз

10. Үтірдің қойылу себебі
Менің ұғуымша, терең сын.
А) Шартты бағыныңқылы сабақтас
В) Толымсыз сөйлем
С) Оқшау сөздер
Д) Қыстырма сөз
Е) Құрмалас құрамындағы жай сөйлем

11. Бірыңғай мүшелердің тыныс белгілерінің дұрыс қойылғанын тап
А) Ол әндер ерлікті де елдікте де сұлулықты да сыйдырған.
В) Ол әндер: ерлікті де елдікте де сұлулықты да сыйдырған.
С) Ол әндер ерлікті де, елдікте де сұлулықты да сыйдырған.
Д) Ол әндер - ерлікті де, елдікте де, сұлулықты да - сыйдырған.
Е) Ол әндер ерлікті де, елдікте де, сұлулықты да сыйдырған.

12. Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді көрсет
А) Көп сөз – күміс – аз сөз, алтын.
В) Көп сөз – күміс; аз сөз – алтын.
С) Көп сөз – күміс, аз сөз – алтын.
Д) Көп сөз, күміс, аз сөз, алтын.
Е) Көп сөз күміс – аз сөз алтын.

13. Қойылмаған тыныс белгіні табыңыз.
Жақсы адам елдің арысы.
А) қос нүкте
В) сызықша
С) үтір
Д) нүкте
Е) сұрақ белгісі

14. Сабақтас құрмалас сөйлемді тап
А) Сауран шаңғыға әуесқойлардың бірі бола тұра, әлі күнге мұншалықты ұзын алқапта, әсіресе мынау еңістікте сырғанап көрген емес.
В) Міне біз де келдік. Кеш те басталды.
С) Мен үй жинап жатырмын, өзің келіп кет.
Д) Еңбек қылмай тапқан мал дәулет болмас: қардың суы секілді тез суалар.
Е) Бұл уақыттың ішінде ел де өзгеріп кетті, адамдар да өзгерді.

15. Құрмалас сөйлемді тап
А) Асқар белгілі мерзімде тұрды.
В) Байжан Самарқанға қарап еді, кескіні ыңғайсыздау екен.
С) Жабай жауап қайтара алмады.
Д) Ауылдарыңнан не хабар бар?
Е) Ертең күн жылы, бұлтсыз, жауынсыз болады.

16. Тура мағыналы сөз
А) қара жұмыс
В) қарақағаз
С) қара ниет
Д) қара көйлек
Е) қара сөз

17. Сөздің тура мағынасы
А) Ол менің үлкен балам.
В) Жасың үлкен, жолың үлкен.
С) Үлкенді сыйлай білейік.
Д) Үлкен кісінің сөзін қайда қоясың?
Е) Сірә, үлкен іс қылайын деп жатқан шығар.

18. Диалект сөз
А) Әрлі-берлі
В) кәсіпкер
С) сәукеле
Д) ұжым
Е) маңлай

19. Езулік дауыстылар
А) б,в
В) е, і
С) м, н
Д) ү,у
Е) о,ө

20. Тұйық буын
А) ата-баба
В) ас-су
С) ас үй
Д) ат-тон
Е) алша
21. Тасымалдауға болмайтын сөз
А) еңбек
В) 30 га
С) сулы
Д) километр
Е) жүзім

22. Ұяң дауыссызға аяқталған сөз
А) қыз
В) саң
С) Болат
Д) таң
Е) қыс

23. Орфографиялық заңдылыққа сай жазылған сөз
А) құлұншақ
В) тұлұм
С) көзүлдірүк
Д) бөгет
Е) өзөн

24. Түбір сөз қатаңға бітсе, қосымша қандай дыбыстан басталатынын анықта
А) жіңішке дауыстыдан
В) дауыстыдан
С) қатаңнан
Д) ұяңнан
Е) үндіден

25. Үндестік заңына бағынбайтын сөз
А) сызғыш
В) халық
С) Астана
Д) Қарағанды
Е) ауызекі

10-нұсқа
1. Емле бойынша дұрыс жазылған күрделі жалқы есім
А) «балдырған» журналы
В) балдырған журналы
С) Менің атым Қожа хикаяты
Д) «абай жолы» романы
Е) «Абай жолы» романы

2. Термин сөздер
А) Отарба, ұрын бару
В) диалект, садақ
С) эвфемизм, дисфемизм
Д) адырна, найза
Е) сауыт, айбалта

3. 60-70-тей адам жиналды деген сөйлемдегі сан есім түрін белгіле
А) реттік
В) жинақтық
С) болжалдық
Д) топтау
Е) есептік

4. Есімшенің септелген түрі
А) береке, немере
В) күліп, барғансың
С) сонау, аналардың
Д) оқуға, сенімен
Е) береріме

5. Негізгі үстеу
А) жылдам
В) күні бүгін
С) жоғары-төмен
Д) жаздыгүні
Е) балаша

6. Шылауды көрсет
А) жөнінде, беу
В) қатар, гөрі, беу
С) ғана, сайын, әрі
Д) сықылды, әлі
Е) шамалы, қысқасы

7. Еліктеу сөз
А) уақыт
В) ерлік
С) сауық
Д) жылп
Е) көрік

8. «Шапқан сайын үдей беру» күрделі сөзінің бағыныңқы сыңары
А) шапқан сайын
В) шапқан үдей
С) сайын үдей
Д) сайын беру
Е) үдей беру

9. Ашық дауыстылардан құралған сөз
А) Көкшетау
В) Ынтымақ
С) Егіз
Д) Сегіз
Е) Ырыс

10. Дара бастауышы бар сөйлем
А) Еңбегің еш кетпес деп ойлаймын.
В) Еңбек түбі – береке.
С) Шу өңірі өнімді мол береді.
Д) Сегіз қырлы, бір сырлы.
Е) Үш салт атты жүріп келеді.

11. Жай сөйлемнің қай түрі
Қаңтар, 1917 жыл.
А) атаулы
В) жалаң
С) жақсыз
Д) жақты
Е) жайылма

12.Салалас құрмалас сөйлем
А) Жер үрлеген сайын, сапырылысып түскен сары жапырақ жер бетін жасырып жатыр.
В) Ел сүйсе, ер де сүйеді.
С) Теректер мен қайыңдардың шық басқан су жапырақтары табан астында былпылдап жатыр, басқан аяқтың тықыры білінбейді.
Д) Еңбек қылсаң, қара жер де береді, сені құр тастамайды.
Е) Үсен манағы пышақтың сыртымен тасқа қатты ұрып еді, от шығып, мақта тұтанды.

13. Бұйрықты сөйлемді тап
А) Халықтан қайырымдылықты, қариядан байымдылықты үйрен
В) Сүйіп істеген іс шаршатпайды.
С) Мәуелі ағаш майысқақ.
Д) Құс балапаны үшін тұзаққа түседі.
Е) Өлеңі де жақсы екен.

14. Сөйлем мүшесі болып есептелмейтін оқшау сөз
А) етіс
В) сын есім
С) зат есім
Д) есімдік
Е) қаратпа

15. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлем
А) – Сыйласқанға ештеңе жетпейді екен! деді Бейсен.
В) – Сыйласқанға ештеңе жетпейді екен!, деді Бейсен.
С) – Сыйласқанға ештеңе жетпейді екен, деді Бейсен.
Д) – Сыйласқанға ештеңе жетпейді екен! - деді Бейсен.
Е) – Сыйласқанға ештеңе жетпейді екен!: - деді Бейсен.

16. Одағайды көрсет
А) Өзімдікі болса игі еді.
В) Охо, өлкемдегі өмір қандай!
С) Балам, ойымды таба алмадың.
Д) Мынау не деп тұр?
Е) Қой деймін, бала.

17.Сөйлемдерден омоним сөздерді тап
А) Аш жүру – денсаулыққа зиян. Қарның ашты ма?
В) Диктантты сауатты жаз. Жаз ерте шықты.
С) Жұмыс істейді. Мен жұмысымды бітірдім.
Д) Жазда Ыстықкөлге барамын. Маған жаз айы ұнайды.
Е) Қаладағы тіршілік қызық екен.

18. Антоним сөзі бар мақал-мәтел
А) Ақылың аз, ашуың көп болса – қор боласың.
В) Татулық – табылмас бақыт. С) Адал достық алтыннан да қымбат.
Д) Тіл тас жарады, тас жармаса, бас жарады. Е) Ашуың келсе, қолың тарт.

19. Қате жазылған сөз.
А) Айдана
В) Өнерпаз
С) Даурен
Д) Кітап
Е) Бөдене

20. Дауысты дыбыстардың жасалуы
А) Өкпедегі ауаның кедергіге ұшырап шығуына.
В) Езудің кейін қарай ашылуынан.
С) Тілдің ілгері қарай созылуынан.
Д) Жақтың тар ашылуынан.
Е) Өкпедегі ауаның кедергісіз шығуынан.
21. «Еңбекшілер» деген сөздің қай буынына екпін түсіп тұр
А) еңбек
В) ші
С) бек
Д) лер
Е) ең
22. Тасымалдауға болмайтын сөз
А) туған
В) етіс
С) жаздық
Д) қағаз
Е) тұйық
23. Бөлек жазылатын сөз
А) ешқайда
В) әлдекім
С) әруақытта
Д) әркім
Е) кейбір
24. Айтылуда өзгеріске түсетін сөз
А) ақ ешкі
В) терең ой
С) дыбыс
Д) бақ қону
Е) синоним

25. Сөз аралығындағы ілгерінді ықпал
А) Орынбай біліммен озады.
В) Тоқсан жасқа толды.
С) Білім басы – бейнет, соңы – зейнет.
Д) Ат екі күн иесін күтті.
Е) Жолдың екі жағы – биік.

11-нұсқа
1. Үндестік заңына бағынбайтын қосымша
А) өнер, жұмыс, есім
В) ықыласпен, әкетай, балгер
С) клубқа, заводта, қонаққа
Д) мектепте, отынды, қонақтар
Е) жазықсыз, қыздарға, жүгірші

2. Қосымшаның түбір сөзге дұрыс жалғанған түрі
А) грамы
В) граммі
С) грамі
Д) граммы
Е) грамми

3. Көмекші есім
А) ауыл
В) тау
С) өзен
Д) кітап
Е) маңы

4. Күрделі сын есім
А) қатты
В) сары
С) аппақ
Д) күрең
Е) түнгі
5. Жинақтық сан есім
А) бәрі біркелкі
В) бес-бестен
С) оқып отыр, жеп отыр
Д) алтау, біреу
Е) отыз екі, жүздеген

6. Өздік есімдікті тіркес
А) бірер елік
В) өз баласы
С) жүз шамалы
Д) қос қыран
Е) көркем дүние

7. Қимыл мағынасын білдіретін сөз
А) қызыл, ақ, көк
В) паһ-паһ, ойпырай
С) күлкі, мінез, ой
Д) біреу, екі, үш
Е) күлу, оқы, тоқу

8. Күрделі үстеу
А) төмен
В) бұрын
С) тез
Д) жорта
Е) ендігәрі

9. «Биік қорған» тіркесіндегі басыңқы сыңар
А) сын есім
В) зат есім
С) есімдік
Д) сан есім
Е) етістік

10.Сілтеу есімдігі
А) әне
В) және
С) енді
Д) әлді
Е) әрі
11. Бұйрықты сөйлем қандай мағынада қолданылады.
А) талап ету
В) сұрау
С) хабарлау
Д) жалыныш
Е) көңіл күй білдіру

12. Ыңғайлас салалас сөйлем
А) Бүгін мені күткендердің саны есепсіз.
В) Күн шықты.
С) Сиырының тұқымы да жақсы, бабы да жақсы екен.
Д) Тіл - ұлтымыздың қасиетті қазынасы.
Е) Дегенмен үйге ерте келгендіктен, бәріне үлгердім.

13. Қаратпа сөз
А) Алдарыңнан ақ жол болсын, ардагерлер.
В) Расында, ол келе алмады.
С) Екі бесіміз – он.
Д) Ертең де, бүгін де бара алмаспын.
Е) Отыз – алтыға қалдықсыз бөлінеді.

14. Үтірдің қойылу себебі
Уай, шіркін, ән деп осыны айт!
А) қаратпа
В) одағай
С) қыстырма
Д) бірыңғай мүше
Е) төл сөз

15. Жай сөйлем
А) Жерге көк шығысымен, төлдерді жайылымға жіберді.
В) Ауыл тауға көшкенде, ол қалаға кетіп еді.
С) Үйге үлкендер де, кішілер де көңілді кірді.
Д) Оны танығанмен, Сәуле сыр бермеді.
Е) Жаз шыққанда демалысқа шығайын деп едім, бірақ болмады.

16. Тыныс белгісі дұрыс қойылған көп құрамды төл сөз
А) – Мың-мың рахмет, атажан, - деді Гүлжан қуанып, Дос болса сіздей болсын, Мен жыламаймын, қуанам!
В) – Мың-мың рахмет, атажан!, деді Гүлжан қуанып - Дос болса сіздей болсын. Мен жыламаймын, қуанам!
С) – Мың-мың рахмет, атажан: деді Гүлжан қуанып, Дос болса сіздей болсын, Мен жыламаймын, қуанам!
Д) – Мың-мың рахмет, атажан! - деді Гүлжан қуанып: - Дос болса сіздей болсын. Мен жыламаймын, қуанам!
Е) – Мың-мың рахмет, атажан деді Гүлжан қуанып - Дос болса сіздей болсын. Мен жыламаймын, қуанам!
17. Орфография бойынша жазылған сөз
А) қойайын
В) қояйын
С) қойяйын
Д) қояйың
Е) қойайн
18.Тәуелді жалғаулы сөз
А) ауылдың адамы
В) қалаға бару
С ) бүлдірген теру
Д) адамды құрметтеу
Е) жауап беру
19.Кейінді ықпал
А) орын
В) сөзшең
С) орман
Д) өнерпаз
Е) күндік
20.Ілгерінді ықпал
А) мәдениет
В) жанбады
С) добым
Д) машина
Е) Қамысбай
21.Үндестік заңына бағынбай тұрған сөз
А) лауазым
В) бөлінгіш
С) Темірқазық
Д) Өлеңдер
Е) үнемшілдік
22. Тасымалдауға болатын сөз
А) тарс
В) төрт
С) басты
Д) бұлт
Е) қант
23.Тұйық буын мен бітеу буыннан жасалған сөз
А) аспап
В) сана
С) сатқын
Д) кербез
Е) кереге
24.Омоним бола алмайтын сөз
А) бастық
В) көр
С) сөз
Д) ат
Е) сол
25. Омоним болатын сөз қайсы?
А) ауыз
В) құлақ
С) от
Д) балшық
Е) сау

12-нұсқа
1.Антоним сөздер
А) ұятсыз-көргенсіз
В) шайқасу-шайнау
С) үміт ету-күдер үзу
Д) шалағай-жаңғалақ
Е) хат-хабар

2.Ауыспалы мағынада қолданылып тұрған сөз
Ниетің қисық болса, ағайынға өкпелеме.
А) ниетің
В) қисық
С) болса
Д) ағайынға
Е) өкпелеме
3.Диалект сөз
А) бөз, боз
В) көпшік, дарбаза
С) қара, ат
Д) оның, соған
Е) орман, тоғай
4.Архаизмге жататын сөз
А) ғарышкер
В) балмұздақ
С) қорамсақ
Д) әңгелек
Е) сүт

5.Көмекші есімді тіркес
А) орман іші
В) ауылдың малы
С) баланың бесігі
Д) Сәуленің қуыршағы
Е) Зәуренің болашағы

6.Сапалық сын есім
А) сүтті сиыр
В) малды ауыл
С) үлкен үй
Д) құмды жер
Е) қарлы қыс

7.Сын есімнің салыстырмалы шырай түрі
А) жеп-жеңіл
В) ауыр
С) ірірек
Д) қара
Е) ашық

8.Жіктеу есімдігі
А) Біз
В) кімдер
С) өзім
Д) бәрі
Е) бәріміз

9.Шығыс септігінде тұрған сілтеу есімдігі
А) маған
В) онымен
С) бұдан
Д) бізден
Е) сенен

10.Ырықсыз етіс жұрнағы жалғанып тұрған сөз
А) шапты
В) шабылды
С) шабысты
Д) шаппады
Е) бақты
11.Дара етістік
А) Марат жаңа келді.
В) Балалар ойнап жүр.
С) Төрт жердегі төрт – он төрт.
Д) Оның түсі сары.
Е) Оның киімі әдемі.

12.Мезгіл үстеумен тіркескен тіркес
А) ежелден таныс
В) тауып алды
С) отыз адам
Д) жаңа киім
Е) жақсы белгі

13.Анықтауыш қатыспаған тіркес
А) Терезенің көзі
В) Жақсыдан үйрен
С) Бидайдың сабағы
Д) шаңырақтың ағашы
Е) Мараттың ойыншығы

14.Демеулік шылаулы тіркес
А) Тек қана сен кел.
В) Өзгелерге де риза.
С) Балалармен бірге.
Д) Сенен бұрын.
Е) Оған дейін.

15.Қиысуды көрсет.
А) жолда жатты
В) әдейі бармау
С) сіздер жеткіншексіздер
Д) түнімен жүрді
Е) ермек үшін жазу

16.Біріккен сөз
А) жасампаз
В) өндіріс
С) жолсерік
Д) алынған
Е) тапсырды
17.Одағай сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгіні көрсет
А) Ойбай Жақа-ау ол – Жоламанның дүмпуі ғой.
В) Ойбай Жақа-ау! Ол, Жоламанның дүмпуі ғой.
С) Ойбай, Жақа-ау! Ол – Жоламанның дүмпуі ғой.
Д) Ой бай, Жақа-ау, Ол – Жоламанның дүмпуі ғой.
Е) Ойбай - Жақа-ау ол Жоламанның дүмпуі ғой.

18.Қаратпа сөз
А) Қой, не болса да кетейік.
В) Мейманым, жақсы жатып, жай тұрдың ба?
С) Таныды да таң болды.
Д) Дала тақыр, бірақ тығыз бетегемен жайнаған.
Е) Тәк-тәк, айтпа енді.

19.Төл сөзді сөйлем
А) Сен дегенде сөз бар ма?
В) Әй дер әже, қой дер қожа жоқ.
С) балалардың соңғы ермегі – «Ақсүйек», «Соқыр теке».
Д) «Осы күні сол ара жайнаған қызыл гүл», - дейді.
Е) Сауатты болу дегеніміз - дұрыс жазып, дұрыс сөйлеу.

20.Дұрыс жазылған сөз
А) Кең маңлай
В) Кеңмаңлай
С) Кеңмаңдай
Д) Кеңмаңылай
Е) Кең маңдай

21.Хабарлы сөйлем
А) Жауап берсең ше.
В) Сен қашан келесің.
С) Балалар далада ойнап жүр.
Д) Әттең, кешігіп қалдың-ау.
Е) Келгеніңе қанша болды.
22.Бастауыштан кейін қойылған сызықшаны тап
А) Қыздардың үлкені Зайра да, кішісі – Сара.
В) Қыздардың үлкені - Зайра да, кішісі – Сара.
С) Қыздардың - үлкені Зайра да, кішісі Сара.
Д) Қыздардың үлкені Зайра да - кішісі Сара.
Е) Қыздардың - үлкені Зайра, кішісі Сара.

23. Жұрнақ жалғанған сөз
А) сандықша
В) кітаптар
С) жерлерге
Д) дәстүрмен
Е) адамда

24. Көптік жалғауының дұрыс қолданылмауы
А) қыздар
В) студенттер
С) он оқушылар
Д) көліктер
Е) жауаптар

25. Архаизм сөз
А) саяжай
В) бағдаршам
С) сыңсу
Д) жусан
Е) қаламақы

Тест жұмысының жауаптары
9 - нұсқа
1-С
2-С
3-С
4-С
5-Е
6-Д
7-Е
8-В
9-Е
10-Д
11-Е
12-С
13-В
14-А
15-В
16-Д
17-Е
18-Е
19-В
20-С
21-В
22-А
23-Д
24-С
25-Е

10 - нұсқа
1-Е
2-С
3-С
4-Е
5-А
6-С
7-Д
8-А
9-А
10-А
11-А
12-С
13-А
14-Е
15-Д
16-В
17-В
18-А
19-С
20-Е
21-Д
22-В
23-С
24-А
25-Д

11 - нұсқа
1-В
2-А
3-Е
4-С
5-Д
6-В
7-Е
8-Е
9-В
10-А
11-А
12-С
13-А
14-В
15-С
16-Д
17-В
18-А
19-В
20-Е
21-С
22-С
23-А
24-С
25-Е

12 - нұсқа
1-С
2-В
3-В
4-С
5-А
6-С
7-С
8-А
9-С
10-В
11-А
12-А
13-В
14-А
15-С
16-С
17-С
18-В
19-Д
20-Е
21-С
22-В
23-А
24-С
25-С