Тик бурчтуу параллелепипед. Көлөм

Тик бурчтуу параллелепипеддин негизи, S = ab формуласы менен аныкталган тик бурчтук.

8 чокусу

D 1

С 1

А 1

6 граны

тик бурчтук

В 1

D

12 кыры

С

А

В

2

Тик бурчтуу параллепипеддин көлөмү

узундугунун, туурасынын жана бийиктигинин

көбөйтүндүсүнө барабар.

V=a ⸱ b ⸱ h

h

№ 1 411 . Математика 5 класс. Н.Я.Виленкин.

b

a

4

Турмушта

Көлөм бирдиктери

1м 3

1см 3

1дм 3

1мм 3

1000

1000

1000

4

Маселе: Өлчөмдөрү 20 см, 30 см жана 40 см болгон конистрге канча литр суу батат?

Берилди:

чыгаруу:

а= 2 0с м

V=a ∙ b∙ h

b =30см

V=2 0см ∙ 30см ∙ 40см=

h = 40 см

V- ?

Бир литр — бул бир дециметр куб: 1 л = 1 дм 3

Бир дециметрде он см болгондуктан, 1 дм 3 = (10см) 3 = 10см·10см·10см = 1000см 3 .

Ж:15 литр

15000ди 1000ге бөлүп, жообун алабыз:

6 м

Тик бурчтуу паралллепипед формасындагы бассейин куру үчүн узундугу 25 м, туурасы 6м, ал эми бийиктиги 3м болгон жерди казышты, канча куб метр жерди казып алышкан?

3м

25 м

Г.В. Дорофеев, Л.Г. Петерсон, 5 класс (часть 1). № 280(1)

7

Берилди:

D 1

С 1

а=АВ= 25 м

А 1

b =ВС=6м

В 1

h = CC1 =3м

3м

D

V- ?

С

6м

А

В

чыгаруу:

25м

V=a ∙ b∙ h

V=25 ∙ 6 ∙ 3 =

V=450 см 3

7

3м

6 м

Узундугу 6 м, туурасы 5 м жана бийиктиги 3 м болгон бөлмөдө канча көлөмдө аба бар?

Аба- ? м 3

5 м

№ 803 . Математика 5 класс. Н.Я.Виленкин.

7

Берилди:

D 1

С 1

а=АВ=6м

А 1

b =ВС=5м

В 1

h = CC1 =3м

3м

D

V- ?

С

5м

А

В

чыгаруу:

6м

V=a ∙ b∙ h

V= 6 ∙ 5 ∙ 3=

V= 9 0 см 3

7

3м

? м

V=60 м 3

4 м

7

Берилди:

D 1

С 1

V=60 м 3

А 1

b =ВС=4м

В 1

h = CC1 =3м

3м

D

a- ?

С

4м

А

В

чыгаруу:

? м

V=a ∙ b∙ h

a= V/bh

a=60 :(4∙3)= 60:12=5см

5 м

7

55см

45см

Узундугу 80 см, туурасы 45 см, а бийиктиги 55 см аквариумга суунун бийиктиги аквариумдун бийиктигине 10 см жетпөө үчүн, аквариумга канча суу кую керек?

10см

80см

14

Берилди:

D 1

С 1

чыгаруу:

а=АВ=80см

К

b =ВС=45м

V =a ∙ b∙ h

А 1

h = CC1 =55м

В 1

DK = 55-10=45c м

V акв = 80 ∙ 45 ∙ 55 = 19800 0 c м куб

V- ?

V с.ж = 80 ∙ 45 ∙ 10 = 36000 c м куб

D

С

V суу = V акв – V c .ж =19800 0 -36000=162000см куб

А

В

V= 162000 см 3

15

16

Берилди:

чыгаруу:

D 1

С 1

а=АВ=6м

V=a ∙ b ∙h

А 1

b =ВС=3м

V= 6 ∙ 3 ∙ 4 =72м куб

В 1

h = CC1 = 4 м

4 м

1 м 3 – 2кг

D

Жообу: 114 кг

С

V = ?

72 ⸱ 2=114

3м

А

В

6м

114 кг

16

а=9м

b= 8м

c= 7м

V- ?

45см

50см

32см

32см

а) Төмөнкү аквариумдарды жасоодо, кайсы бирине көбүрөөк айнек кеткен?

б) Аквариумдардын биринчисине толуш үчүн 10см , экинчисине 5см жетпегендей кылып суу куюшту.

Кайсы аквариумда суу көп?

Г.В. Дорофеев, Л.Г. Петерсон, 6 класс (часть 3). № 547

50см

45см

19

45 см

50 см

32см

32см

а) Төмөнкү аквариумдарды жасоодо, кайсы бирине көбүрөөк айнек кеткен?

б) Аквариумдардын биринчисине толуш үчүн 10см , экинчисине 5см жетпегендей кылып суу куюшту.

Кайсы аквариумда суу көп?

S 1 =2( 45* 32 + 45 * 50 + 50 * 32) = 10580

S 2 =2(50*32 + 50 * 45 + 45 * 32) = 10580

V 2 = 50*32*40=64000

V 1 = 45*32*40=57600

Г.В. Дорофеев, Л.Г. Петерсон, 6 класс (часть 3). № 563

50см

45см

19

Бышыктоо үчүн тапшырма

30 см

24 см

Узундугу 240 см, туурасы 24 см жана бийиктиги 30 см болгон дубалга канча пескоблок кетет.

240 см

№ 897. Математика 5 класс. Н.Я.Виленкин.

19

1.Берилди:

чыгаруу:

А=240см

V=a ∙ b ∙h

В=24см

V1=240 ∙ 24 ∙ 30 = 1 72 800 см куб

Н=30см

а=20см

V2= 20 ∙ 6 ∙ 8=960см куб

b =6см

h =8см

V = ?

180

172800: 960=

Г.В. Дорофеев, Л.Г. Петерсон, 5 класс (часть 1). № 272

19

Тапшырма

№ 286

Бышыктоо үчүн тапшырмалар

Тапшырма №1

Тапшырма №2

Тапшырма №3

Силерде параллелепипед формасындагы ак кант. Ичинде канча даана ак кант бар экендигин аныктагыла.

Силерде параллелепипед формасындагы бульон. Ичинде канча даана бар экендигин аныктагыла.