Типы родства у бурят

ЭСЭГЫН ТАЛА

Үндэр үбгэн — хулинсаг үбгэнэй эсэгэ.

Хулинсаг үбгэн — элинсэг үбгэнэй эсэгэ.

Элинсэг үбгэн — үбгэн эсэгын эсэгэ.

Үбгэн эсэгэ — эсэгын эсэгэ.

Эсэгэ — өөрын түрэһэн аба.

Би — өөрын бэе

Нуган хүбүүн – өөрын түрэһэн хүбүүн.

Аша — хүбүүнэй түрэһэн үхибүүд (Хүбүүнэй аба эжыдэ аша, мүн түрэһэн ахын гү, али эрэгтэй дүүгэй хүүгэд тэрэ хүнэй аха дүүнэртэ аша болоно).

Жэшэ — ашын үхибүүн.

Гуша — жэшын үхибүүн.

Жэхэ (дүшэ) — гушын үхибүүн.

Абга аха — эсэгын түрэһэн аха гү, али дүү хүбүүн.

Абга эгэшэ — эсэгын түрэһэн эгэшэ гү, али дүү басаган.

Үеэлэ — абгын, абга эгэшын үхибүүн.

Хаяала — абга ахын аша.

ЭХЫН ТАЛА

Үндэр эмгэн — хулинсаг эмгэнэй эхэ.

Хулинсаг эмгэн — элинсэг эмгэнэй эхэ.

Элинсэг эмгэн — эмгэн (нагаса) эхын эхэ.

Эмгэн (нагаса) эхэ — эхын эхэ.

Эхэ — түрэһэн эжы.

Би — өөрын бэе.

Нуган үхин — түрэһэн басаган.

Зээ — түрэһэн басаганай үхибүүд (Аба, эжыдэнь зээ гэгдэнэ. Мүн түрэһэн эгэшэ ба эмэгтэй дүүгэй хүүгэд нагаса аха, эгэшэнэртээ зээ болоно).

Бүлэ зээ — зээгэй үхибүүд.

Зээнсэр — зээгэй, бүлэ зээгэй үхибүүд.

Бүлэнсэр — зээнсэрэй үхибүүд.

Нагаса аха — эхын түрэһэн аха гү, али дүү хүбүүн.

Нагаса эгэшэ — эхын түрэһэн эгэшэ гү, али эмэгтэй дүү.

Нагаса эсэгэ — эхын эсэгэ.

УРАГ, ХАМААТАН САДАН

Аха — нэгэ эхэ, эсэгын үхибүүд аха хүбүүгээ иигэжэ нэрлэнэ; ахамадаа, саданарай аха хүниие хэлэнэ.

Эгэшэ — нэгэ эхэ, эсэгын үхибүүд эгэшэ басагаяа иигэжэ нэрлэнэ; саданарай эгэшэ хүн.

Дүү — нэгэ эхэ, эсэгын үхибүүд дүү хүбүүгээ, дүү басагаяа иигэжэ нэрлэнэ.

Бүлэ — түрэһэн эгэшэ дүүнэрэй үхибүүд хоорондоо бүлэнэр боложо, бэе бэеэ бүлэ аха, бүлэ эгэшэ, бүлэ дүү гэнэ.

Бүлэмсэг — бүлэнэрһөө гараһан үхибүүд хоорондоо бүлэмсэгүүд болодог.

Хойто эсэгэ — түрэһэн эсэгын удаа эхэтэй һууһан хүн.

Хойто эхэ — түрэһэн эхын удаа эсэгэтэй һууһан эхэнэр.

Бэргэн — ахынь һамган дүүнэртэнь иигэжэ нэрлэгдэнэ.

Хүрьгэн хүбүүн — нуган үхинэйнгөө нүхэрые эхэ эсэгэнь иигэжэ нэрлэнэ.

Бэри — нуган хүбүүнэйнгээ нүхэрые эсэгэ эхэнь иигэжэ нэрлэнэ.

Хуряахай (хуриахай) — эгэшынгээ нүхэрые дүүнэрынь иигэжэ нэрлэдэг.

Дүү хүрьгэн — үхин дүүгэй нүхэр.

Дүү бэри — дүү хүбүүнэй нүхэр.

Хүр дүү — һамганайнгаа дүүнэрые иигэжэ нэрлэхэ.

База — эгэшэ дүү хоёртой һууһан хоёр хүрьгэд бэе бэеэ иигэжэ нэрлэдэг.

Абиһан, ажан — аха дүү хоёртой һууһан бэринэр бэе бэеэ иигэжэ нэрлэхэ ёһотой.

Худа, худагы — хүбүүнэй, басаганай (хүрьгэнэй, бэриин) эхэ эсэгэнэр хоорондоо бэе бэеэ иигэжэ нэрлэлсэнэ.

Хадам эхэ, эсэгэ — үбгэн һамган хоёр бологшодто бэе бэеынь эхэ, эсэгэ.

Хадам аха, эгэшэ — нүхэрэйнь аха, эгэшэ.

Түрхэм — хадамда гараһан басаганай эсэгын талынхид.

Удам — нэгэ обогой (отогой) хүнүүд.

Эльгэн удам — нэгэ эхэ эсэгын түрэлэй хүнүүд. Ураг түрэлэй хубида нилээд холо хүнүүдые хамаатан садан гэдэг байна.

«Ураг түрэлөө мэдэхэгүй һаа, дүүтэеэ гэрлэжэ болохо, уладайнгаа түүхые мэдэхэгүй һаа, урбагша болохо», — гэжэ манай арад түмэн хэлсэдэг гээшэ. Энэ үгын үнэ сэнгые олондо ойлгуулха гээшэ зүйтэй.