: Т?л с?з бен автор с?зі

К?ні: 06.04.2015                              П?ні: ?аза? тілі                                   Сыныбы: 8

Саба?ты? та?ырыбы:     Т?л с?з бен автор с?зі                    

Саба?ты? ма?саты:    білімділік –Т?л с?з  бен автор  с?зі туралы т?сінік беру;

                                           т?рбиелік – тілді ??рметтеуге,с?юге,белсенділік пен ?ызы?ушылы??а т?рбиелеу;              

                                           дамытушылы? – о?ушылар?а ?аза? тілін  о?ыту ар?ылы ой-?рісін, таным,?абілетін, т?л с?з туралы т?сініктерін дамыту.  

Саба?ты? т?рі:                                   аралас  саба?

Саба?ты? ?дісі:                                  с?ра?-жауап,   де?гейлеп о?ыту

Саба?ты? к?рнекілігі:                     плакат,кеспе ?а?аздар, ?осымша материалдар.

П?наралы? байланыс:                     ?дебиет, орыс тілі

Саба?ты? барысы:

                                               а)    ?йымдастыру кезе?і: 

                                 О?ушылармен амандасу,т?гелдеу,о?у ??ралдарын тексеру.Сыныпты? тазалы?ына к??іл б?лу. О?ушыларды? зейінін саба??а аудару.

                                                  ?) ?й тапсырмасын пысы?тау:

                                ?йге берілген тапсырманы с?раймын. О?ушылар?а ?ткен саба?ты ?алай ме?гергенін бай?ау ?шін бірнеше с?ра?тар ?оямын

                                     б)     Жа?а саба?ты т?сіндіру:

С?йлеуші ?з с?зіні? ішінде біреді? айт?ан с?зін ?згертпей,сол айтыл?ан к?йінде беруін т?л с?з дейміз.

   Мысалы: Май?ы би баласы – ?йсінге: «Хан а?ылды,?діл болса,?арашы батыл,ынтыма?ты болса,?ара жерден су а?ызып,кеме ж?ргізеді!, - деп батасын береді.Осы мысалда с?йлеуші Май?ы айт?ан с?зді т?л с?з етіп отыр.

   Т?л с?збен байланысты айтыл?ан с?йлеушіні? ?з с?зін автор с?зі дейміз.

   Жо?арыда?ы алын?ан мысалда?ы Май?ы би баласы – ?йсінге ... деп батасын береді деген  - автор с?зі:  м?нда с?йлеуші т?л с?зді кімге ?аратып айт?аны жайында т?сінік береді.

   Т?л с?збен автор с?зі де к?мекші етістігі ар?ылы байланысады,ол ?немі автор с?зіні? ??рамында болады ж?не деді,дейді,деп,деген,деген екен (болатын),дей жаздады,дегендей, т.б. т?л?ада т?рып ?олданылады.

  Мысалы: Май?ы а?са? - ?мір бойы арбамен ж?ретін ж?не арбасын жаяу адам?а жетектетіп ж?ретін кісі екен.

• О?ан мені апары?дар,мен к?рейін, - дейді Май?ы би.Бала Май?ыны кргеннен-а? орнынан атып т?рып:
• Ассалаума?алейкум,хан біткенні? ?ызы?ы,б??ара ж?ртты? ?азы?ы,азы?ы, - деп с?лем береді.

   Т?л с?зді? мазм?ны автор с?зіні? ы??айына ?арай біреуді? айт?ан с?зі ?ана еес,оны? ойла?ан ойы,айту?а о?тал?ан с?зі де болып келеді.мсалы: Ішінен: «?андай жа?сы ырым еді,ж?регімді ж?регі? ?ан жайлауды? ?алы? еліні? арасынан ?ара??ы кеште адаспай танып,ша?ырып ал?аны ?алай еді» - деп,Керімбала?а ал?ыс пейілін ба?ыштап келеді.Б?л мысалда Керімбаланы? айт?ан сзі емес,ойла?ан ойы т?л с?з ретінде берілген. «?ош?ардан туатын баланы? аты Ж?нібек болсын,ол д?ниені? т?рт б?рышын билейтін адам болады,ба?-д?режесі жеті ата?а жетеді», - деп аян береді.М?нда Ша?ша? батырды? т?сі т?л с?з ретінде берілген.

Жатты?умен ж?мыс:            158-жатты?у.   К?шіріп жазып т?л с?з бен автор с?зін ажыраты?дар

    Шы?армашылы?  ж?мыс:  Ма?ал-м?телдерді ?атыстыра отырып т?л с?з бен автор с?зіне ??гіме ??растыры?дар.

Білімді бекіту:  ?тілген та?ырып?а байланысты бірнеше с?ра?тар ?оямын. Т?сінбеген с?ра?тарына жауап беремін.

Ба?алау:  ?й тапсырмасын орындап келгеніне ж?не жа?а саба??а ынталы ?атысып отыр?андарын ба?алаймын.

?йге тапсырма:                С?йлемдерді талдап келу.