Toshloq tumani 40-umumiy o’rta ta’lim maktabi 11-sinf o’quvchisi KOMILOV HASANBOYNING Informatika Va AT fanidan tayorlagan MUSTAQIL ISHI MAVZU: SUN’IY YOLDOSH ALOQA TIZIMLARI

Toshloq tumani 40-umumiy o’rta ta’lim maktabi 11-sinf o’quvchisi

KOMILOV HASANBOYNING Informatika

Va AT fanidan tayorlagan

MUSTAQIL ISHI

MAVZU: SUN’IY YOLDOSH ALOQA TIZIMLARI

REJA:

1. SUN’IY YOLDOSH NIMA?

2. SUN’IY YOLDOSH PRINSIPI

3. SUN’IY YO’LDOSH ALOQA TIZIMLARI

1: Sun'iy yo'ldosh — biror osmon jismi atrofida orbita bo'ylab harakatlanadigan kosmik apparat. Dunyoda birinchi marta SSSRda Yer sun'iy yo'ldoshi (YESI) (1957), Quyosh (1959), Oy (1966), Venera (1975) sun'iy yo'ldoshlari, AQShda Mars sun'iy yo'ldoshlari (1971) uchirilgan.

Orbita boʻylab aylanish davri 1,5 soatdan bir necha sutkagacha. Ekvator tekisligi yaqinidagi orbitada turuvchi YESY ekvatorial; Yer qutblari yaqinidan oʻtuvchi orbitadagi YESY kutbiy; aylanma ekvatorial orbitaga chiqarilgan, Yer sirtidan 35800 km ga uzoqlashtirilgan va Yer aylanishi yoʻnalishi boʻyicha harakatlanib, Yer aylanish yoʻnalishiga mos keluvchi YESI (Yer sirtidagi biror nuqtasida qoʻzgʻalmasdek boʻlib tuyuladi) statsionar deb ataladi. YESY ning asosiy turi orbital kosmik kema hisoblanadi va orbital st-yadan taʼminlanadi.

2: Sunʼiy yoʻldosh — biror osmon jismi atrofida orbita boʻylab harakatlanadigan kosmik apparat. Dunyoda birinchi marta SSSRda Yer sunʼiy yoʻdsoshi (YESI) (1957), Quyosh (1959), Oy (1966), Venera (1975) sunʼiy yoʻldoshlari, AQShda Mars sunʼiy yoʻldoshlari (1971) uchirilgan. YESYning minimal uchish balandligi 140-150 km, maksimal uchish balandligi bir necha yuz ming km. Orbita boʻylab aylanish davri 1,5 soatdan bir necha sutkagacha. Ekvator tekisligi yaqinidagi orbitada turuvchi YESY ekvatorial; Yer qutblari yaqinidan oʻtuvchi orbitadagi YESY kutbiy; aylanma ekvatorial orbitaga chiqarilgan, Yer sirtidan 35800 km ga uzoqlashtirilgan va Yer aylanishi yoʻnalishi boʻyicha harakatlanib, Yer aylanish yoʻnalishiga mos keluvchi YESI (Yer sirtidagi biror nuqtasida qoʻzgʻalmasdek boʻlib tuyuladi) statsionar deb ataladi. YESY ning asosiy turi orbital kosmik kema hisoblanadi va orbital st-yadan taʼminlanadi.

3:

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1.  Labrador, Virgil (2015-02-19). "satellite communication". Britannica.com. Qaraldi: 2016-02-10.

2. ↑ „Military Satellite Communications Fundamentals | The Aerospace Corporation“. Aerospace (2010-yil 1-aprel). 2015-yil 5-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 10-fevral.

3. ↑ „Satellites - Communication Satellites“. Satellites.spacesim.org. 2018-yil 12-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 10-fevral.

4. ↑ Arthur C. Clarke. „Extraterrestrial Relays: Can Rocket Stations Give World-wide Radio Coverage?“. Arthur C. Clarke Institute for Space Education (1945-yil oktyabr). Qaraldi: 2021-yil 1-yanvar.

5. ↑ Mike Mills. „Orbit Wars“. The Washington Post (1997-yil 3-avgust). Qaraldi: 2021-yil 1-yanvar.

6. ↑ Asif Siddiqi. „The Man Behind the Curtain“. Air & Space Magazine (2007-yil noyabr). Qaraldi: 2021-yil 1-yanvar.

7. ↑ Anatoly Zak. „Design of the first artificial satellite of the Earth“. RussianSpaceWeb.com (2017). Qaraldi: 2021-yil 1-yanvar.

8. ↑ „Military Satellite Communications Fundamentals | The Aerospace Corporation“. Aerospace (2010-yil 1-aprel). 2015-yil 5-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 10-fevral.

9. ↑ van Keuren, David K. „Chapter 2: Moon in Their Eyes: Moon Communication Relay at the Naval Research Laboratory, 1951-1962“, . Beyond The Ionosphere: Fifty Years of Satellite Communication Butrica: . NASA History Office, 1997. 

10. ↑ Martin, Donald. Communications Satellites: Project SCORE, 5th, AIAA, March 16, 2007. ISBN 978-1884989193. 

11. ↑ „United States Aeronautics and Space Activities - first Annual Report to Congress“. Published as House Document Number 71, 86th Congress, first Session 13–14. The White House (1959-yil 2-fevral). Qaraldi: 2021-yil 2-yanvar.

12. ↑ „Courier 1B“. NASA (2020). Qaraldi: 2021-yil 3-yanvar.

13. ↑ „United States Aeronautics and Space Activities 1960“ 12–13, 26. The White House (1961-yil 18-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 3-yanvar.

14. ↑ „United States Aeronautics and Space Activities 1960“ 12–13, 26. The White House (1961-yil 18-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 3-yanvar.

15. ↑ „Echo 1“. NASA (2020). Qaraldi: 2021-yil 3-yanvar.