Տրանսգեն օրգանիզմներ

Տրանսգեն օրգանիզմներ

Ներածություն

Վերջին տարիներին մարդն ավելի մեծ ուշադրություն է դարձնում իր սննդի որակին և բաղադրությանը:

Միջազգային գիտական ընկերությունները հստակ պատկերացում ունեն այն մասին, որ երկրի բնակչության աճի տեմպերի հետ զուգահեռ, որն ըստ կանխատեսումների 2050 թվականին հասնելու է 9-11,5 մլրդ մարդու, հարկավոր է կրկնապատկել և եռապատկել գյուղատնտեսական արդյունաբերությունը, ինչը հնարավոր չէ առանց տրանսգեն բույսերի և կենդանիների օգտագործման, որոնք արագացնում են բույսերի սելեկցիայի գործընթացը, բարձրացնում՝ բերքատվությունը, իջեցնում են բնամթերքի արժեքը, և հնարավորություն են ստեղծում ստանալ բույսերի այնպիսի սորտեր, որոնք ավանդական եղանակով անհնար էր:

Տրանսգեն կարող են համարվել այն օրգանիզմները որոնցում հաջող գործում են այլ օրգանիզմներից ներմուծված, ներդրված գեները: Այլ կերպ դրանց անվանում են գենային ձևափոխություններով օրգանիզմներ(ԳՁՕ): Դա արվում է, որպեսզի ռե ó եպիենտ օրգանիզմը ձեռք բերի մարդու պահանջներին համարժեք հատկություններ: Օրինակ` բարձր կայունություն վիրուսների, հերբիցիտների և վնասատուների նկատմամբ: Այդ ճանապարհով ստացված բնամթերքները ձեռք են բերում նորացված համային հատկություններ, լավ պահպանվում են և ունեն գերազանց ապրանքային տեսք: Հաճախ այդ բույսերը ավելի մեծ բերքատվություն ունեն, քան նրանց բնական անալոգները:

•   Բուսական աշխարհում գենային ինժեներիայի գլուխգործոցներից են սոյան, եգիպտացորենը, կարտոֆիլը, բամբակը, շաքարի ճակնդեղը: Ընդ որում բույսերը անընկալունակ են կոլորադյան բզեզի, վիրուսների, վնասատու միջատների նկատմամբ: Այս բույսերի մոտ բարձր են նաև կոմերցիոն ցուցանիշներ. լոլիկի պահպանման ժամկետները, կարտոֆիլի օսլայի պարունակությունը, ամինաթթուներով, վիտամիններով հագեցվածությունը և այլն: Գենային 40 մլն հա:

• Պետք է ասել, որ ոչ մի նոր տեխնոլոգիա այսքան ուշադրության չի արժանացել աշխարհի գիտնականների կողմից, որքան տրանսգեն օրգանիզմների ստեղծումը: Պատճառն այն է, որ գիտնականների կարծիքները տրանսգեն սննդամթերքի օգտագործման և անվտանգության հարցում տարբեր են: Առայժմ չկա մի գիտականորեն ապացուցված փաստ տրանսգեն օրգանիզմների օգտագործման դեմ: Միաժամանակ գիտնականները կարծում են, որ որոշակի íï³Ý· կա բույսերի անկայուն տեսակներ ստանալու, որոնք կարող են փոխանցել ներմուծված հատկանիշները մոլախոտերին՝ ազդել կենսաբազմազանության վրա: Ամենակարևոր պոտենցիալ վտանգը մարդու համար կայանում է նրանում, որ ներդրված գենը կարող է ներթափանցել աղիքների միկրոֆլորա կամ մոդիֆիկացված սպիտակուցներից նորմալ ֆերմենտների ազդեցությամբ կարող են առաջանալ մինորային կոմպոնենտներ, որոնք բացասաբար են անրադառնում մարդու վրա :

Տրանսգեն բույսերի ստեղծումը իրականացնում են մի քանի ուղղություններով

• Ավելի բարձր բերքատվությամբ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ստացում:
• ¶ յուղատնտեսական մշակաբույսեր Ç ստացում, որոնք մի քանի բերք են տալիս մեկ վեգետացիայի ընթացքում: Օրինակ Ռուսաստանում կան ելակի սորտեր, որոնք տալիս են 2 բերք 1 ամառվա ընթացքում:
• ¶ յուղատնտեսական մշակաբույսեր Ç ստացում, որոնք թունավոր են վնասատու միջատների համար: Օրինակ կարտոֆիլի տերևները թունավոր են կոլորադյան բզեզի և նրա թրթուրների համար:
• Բնակլիմայական անբարենպաստ պայմանների նկատմամբ կայուն մշակաբույսերի ստացում: Օրինակ ստացվել են բույսեր կարիճի գենով, որոնք երաշտադիմացկուն են:
• Ստանալ բույսեր, որոնք կենդանական սպիտակուցներ են սինթեզում: Օրինակ Չինաստանում ստացել են ծխախոտի սորտ, որը սինթեզում է մարդու լակտոֆերին: