Тулалыыр эйгэҕэ дьарык конспега

Тулалыыр эйгэҕэ дьарык конспега

Тиэмэтэ: "Муха-Цокотуха. Харчы хантан кэлэрий?»

Сааһа: улахан бөлөх (5-6 саастаахтарга)

Дьарык сыала:

Оҕолору харчы өйдөбүлүн К.Чуковскай «Муха-Цокотуха» остуоруйатын нөҥүө билиһиннэрэн, харчы үлэ түмүгэ диэн өйдөбүллэри үөскэтэн, өйүнэн — санаатынан туһаныахха наада.

Соруктар:

Үөрэх кыһалара:

• «Муха-Цокотуха»остуоруйа туһунан оҕолор билиилэрин бигэргэтии.

• Харчы оруолун боростуой холобурдарынан көрдөрyy: тоҕо нааданый, хантан кэлэрий.

• Атыылаһыы, табаар, харыстабыл «диэн өйдөбүллэри билиһиннэрии.

Сайыннарар:

• Толкуйдуур, түмүк оҥорор дьоҕуру сайыннар.

• Остуоруйаны уонна оонньуур быһыыны-майгыны дьүүллэһии нөҥүө тылы сайыннар.

Иитэр-үөрэтэр:

• Үлэҕэ ытыктабылы иитии.

• Харчыга харыстабыллаахтык сыһыаннаһыыны үөскэтии.

Тутуллар тэрил

• «Муха-Цокотуха»остуоруйа хартыыната.

* Оонньуур манньыаталар уонна кумаа5ы харчы.

• Табаардаах карточкалар (килиэп, яблоко, оонньуурдар, минньигэс).

• Корзинка – «маҕаһыын».

• Самовар хартыыната (остуоруйаҕа курдук).

1. Киирии чааһа. Остуоруйаны кэпсэтии (3-4 мүн)

Иитээччи: Муха-Цокотуха иллюстрациятын көрдөрөр.

- Оҕолор, бу героиня кимий? Кини ханнык остуоруйаттан сылдьарый?

Оҕолор: "Муха-Цокотуха!»

Иитээччи:

— Оттон киниэхэ туох буолбутун ким өйдүүрүй? Тугу булла?

Быһа тардыы ааҕыллар:

"Муха хонуу устун барда —

Уонна харчы булла...»

- Кини туох харчыны булла дии саныыгын?

Түмүк: бу харчы этэ.

2. Кэпсэтии: харчы Туохха нааданый?"(5 мүн)

Педагог:

-Цокотуха харчы булла. Тугу гынна?

Оҕолор: маҕаһыыҥҥа барбыт.

— Оттон кини онно тоҕо барда?

Оҕолор: самовары, чааскыны атыылаh, ыалдьыттары ыҥыран чээйдэтээри".

- Ол аата харчы наада…

Оҕолор: наадалаах маллары атыылаһаары.

Педагог акцент оҥорор:

- Ол гынан баран, Цохотуха харчытын буларга судургутук табылынна дии. Олоххо харчы көннөрү көстүбэт-үлэлээтэххэ-хамсаатахха эрэ кэлэр.

3. Тэҥнээһин: "Бырдах харчы булла — оттон дьон тугу гыналлар?"(3 мүн)

Иллюстрациялара: быраас, учуутал, суоппар.

- Дьон хайдах харчыланарый?

- Тоҕо диэтэххэ, үлэлииллэр: дьону эмтииллэр, транспорт ыыталлар, оҕолору үөрэтэллэр, дьиэлэри туталлар.

Оҕолор түмүк оҥороллор:

Харчы-үлэ иһин наҕараада.

4. «Маҕаһыыннаах» оонньуу (5-6 мүн)

Остуолга «маҕаһыын» корзината уонна табаардаах карточкалара бааллар.

Педагог:

-Эһиги Мохсоҕол-Цокотуха буоларгытын санаан көрүҥ. Харчыгыт баар (оҕолорго хас да манньыаты түҥэтэр).

-Наадалаах тугу эрэ атыылаһыаххытын сөп эрээри, барытын тута ороскуоттаамаҥ.

Оҕолор табаары талан быһаараллар:

* тоҕо чопчу ону атыылаһыахтарай;

* тоҕо наада;

• харчыны «кэлин»хаалларыахтарын сөп дуо.

Иитээччи сымнаҕастык ыйытар:

- Минньигэһи эрэ ороскуоттуур тоҕоостоох дуо?

- Туох суолталааҕый: килиэп дуу, минньигэс дуу?

5. «Сөпкө — сыыһа» диэн дьүүллэһии оонньуута (4 мүн)

Педагог быһыыны-майгыны ааҕар:

1. Харчы буллум-тута барытын субуруччу атыылаһабын.

2. Бастаан чахчы наада дии саныыбын.

3. Барытын кэмпиэккэ ороскуоттаата.

4. Дьиэ кэргэҥҥэ барытыгар туһалааҕы атыыласпытым.

Оҕолор харчыга сөптөөх сыһыан буоллаҕына ытыс таьаналлар.

6. Түмүк. Рефлексия (2-3 мүн)

Педагог ыйытыылары биэрэр:

• Цохотуха харчытын хайдах тутунна ?

• Харчыны толкуйа суох барыахха сөп дуо?

• Дьонно харчы хантан кэлэрий?

• Остуоруйа бүгүн биһигини туохха үөрэттэ?

Уопсай түмүк:

- Харчыны сөптөөхтүк ороскуоттуохха наада.

- Атыылаһыан иннинэ: «бу чахчы наада дуо?»

- Дьиҥнээх харчы үлэ, үлэ эрэ нөҥүө кэлэр.

Оҕолор «Муударай атыылаһааччы»диэн наклейканы ылаллар.

Иитээччи : Жиркова Л.П.