ҰОҚ " Алдар көсе мен бай "

Білім беру саласы:Әлеуметтік орта

Ұйымдастырылған оқу іс – әрекеті: Көркем әдебиет

Тақырыбы: «Алдаркөсе мен бай»

Мақсаты:

Көркем шығарманың мазмұнын зейін қойып тыңдауға үйрету. Халық ауыз әдебиетінің туындыларын түсіне білуге қызығушылығын арттыру.

Ертегі тыңдау қабілеттерін қалыптастыру, сөздік қорын , байланыстырып сөйлеу, есте сақтау, ойлау қабілеттерін дамыту.

Қайырымдылыққа, адамгершілік қасиеттерге тәрбиелеу.

Билингвистикалық компонент: тон-шуба, тымақ-шапка

Мотивациялық қозғаушы

Ой қозғау

«Ертегілер әлемі» өлеңін жіберіп балаларға тыңдату.

• Балалар, өлең не туралы?

• Ертегі туралы.

• Дұрыс айтасыңдар, ертегі туралы екен. Ал сендер қандай ертегілерді білесіңдер, есімізге түсіріп көрейікші?

Слайдтан ертегілер көрсету.

- Бұл ертегіде қандай кейіпкерлер бар?

- Қаптесер тышқан, бақылдауық бақа, секек қоян, түлкібике.

- Келесі ертегіміз бізді неге тәрбиелейді

- Достыққа тәрбиелейді:

- Ал, бұл ерегіде не туралы айтылған?

- Тырна мен түлкінің достығы туралы айтылған.

- Ал бұл ертегіден біз нені ұғындық, қандай қасиеттерді бойымызға

сіңірдік?

- бірге болуды.

Ішке жүгіріп жаршы бала кіреді:

- тыңдаңыздар, тыңдаңыздар, әлемде бір қызық болыпты. Біреу бір ақымақ байдың тоны мен астындағы атын алдап алып кетіпті.

- Балалар, сендер білесіңдер ме кім екенін, кім туралы айтып тұрғанын.

- Ал білмесеңдер мен сендерге бір жұмбақ жасырайын. Мүмкін содан кейін естеріңе түсер.

Әлсіздерді жақтайды,

Сараңдарды алдайды

Шайтанды да алдады

                    Білесіңдер ме?            (Алдарды)

 - Алдарды

 -Дұрыс айтасыңдар, бұл Алдар көсе.

Алдар көсе әлсіздерді жақтаушы, ел үстінен күн көруге машықтанған жемқор саудагерлер мен дүмше молдаларды, сараң байларды аямай алдап соғып, келеке етуші болған. 

- Балалар бүгінгі оқу іс-әрекетімізде «Алдаркөсе мен бай» ертегісін өтеміз. - Ал сендер ертегі көргілерің келе ме?

- Иә, көргіміз келеді.

- Ендеше, жаршы бала, сен де бізбен бірге отырып тамашала

Аудио-ведиозапись көріп тыңдау.

• Ал, балалар енді осы ертегіні тыңдайық.

(балалар етегіні көріп, тыңдайды.)

-Балалар, ертегі кім туралы? (Алдаркөсе)

- Алдаркөсе қандай адам? (балалардың жауабы: қу,мейірімді, ақкөңіл)

- Алдаркөсе келе жатып кімге кездеседі? (байға)

- Байды қандай адам деп ойлайсыңдар? (балалардың жауабы: сараң, жалқау, алыпсатар )

- Бай Алдарға не деді?

- Сен, немене тоңған жоқсың ба, үстіңдегі тоның шұрық – тесік?

-Алдар көсе не деп жауап берді?

- Тоңсаң, сен тоңған шығарсың? Менің тонымды киген кісі үнемі қыз-қыз қайнап жүреді дейді. Бір тесіктен кірген суық екінші тесіктен шығып кетеді. Ал жылу менің бойымда қалады.

- Байдыі үстіндегі киімі қандай?

- Байдың үстінде қалың тон, басында түлкі тымақ, астында жүйрік ат.

- Алдаркөсенің киімі қандай еді?

- Алдаркөсенің үстінде шұрық-тесік тон, басында жұқа телпек, астына мінгені арық ат.

-Алдаркөсенің арманы. Ол арманына жетті ме?

- Байдың қалың тоңын алдап өзіне алу. Оның арманы орындалды.

Белингвистикалық компонент:

Тон-шуба, тымақ- ,шұрық-тесік - дырявый

- Кәнеки балалар біраз отырып қалған болармыз, бойымызды сергітіп алайық.

Сергіту сәті:

Байды қалай алдаймын деп,

Қу Алдар жүр сығалап.

Сиқырына жете алмай,

Байекең жүр домалап.

- Балалар, қалай бір сергіп қалдық па. Енді орындарыңа отыра қойыңдар.

- Балалар бүгінгі тақырыбымызға байланысты (байлық, жомарттық, сараңдық) туралы мқал- мәтелдер айтайықшы, кәне кім біледі?

1. Бай аузында семіз сөз.

2. Қасекеніңді қабағыңнан танимын,

Сараң екеніңді табағыңнан танимын.

3. Қолы ашықтың, жолы ашық.

4. Бай – балпаң келер,

Жарлы – жалаң келер.

5. Сараңның қолы қалтырауық.

Ойын: «Кім тапқыр?»

Алдарындағы карточканы жаңылмай тауып көрсету.

-Балалар бүгінгі ертегі сендерге ұнады ма?

-егер ұнаса қорытындылап жіберейік.

Балаларға ертегі желісі бойынша мнемотехника әдісін пайдалана отырып сұрақтар қойылып жауаптар аланады.

- Балалар, қазіргі таңда бай да ,жарлы да жоқ. Адамдардың бәрі сауатты, білімді. Бәрі бір-бірімен дос-бауыр. Ендеше «Дос болайық бәріміз» өлең жолдарымен бүгінгі сабағымызды аяқтайық.

Дос болайық бәріміз,

Жарасып тұр сәніміз,

Тыныштықты сақтаймыз

Атсын күліп таңымыз