Улууга-урмат, кичүүгө-ызат.

Сабактын темасы:  Улууга-урмат, кичүүгө-ызаат

Сабактын максаты:
1. «Улук болсон, кичик бол»- деген накыл создун маанисин тушунүшот.
2. Адептүүлүккө, сылыктыкка тарбияланышат. Жоопкерчилик сезимин өстүрүшөт.
3. Улуу адамдардын кичүүлөрдүн алдында жоопкерчилиги чон экендигин түшүнүшөт.
Сабактын жабдылышы: макал-лакаптар жазылган плакат.

Сабактын журушу:

Уюштуруу:
Сабактын темасын, максатын түшүндүрүү. Адептүүлүк боюнча ырлар:
   1-окуучу: Улууларды урмат кылып журолу,
                      Кичуулорду сыйлаганды билели.
                      Тарбиялуу,адептуурок жетилип,
                       Кыргызстан – олкобузду суйолу. 2-окуучу: Карыялар таалим берип ундогон,
                       Жаман болбой, жакшы жолго кир деген .
                       Улуулардын бизге берген улгусу,
                       Осуп жатат, гулдоп жатат миндеген.

  3-окуучу: Аткаралы сылыктыктын талабын,
                       Милдетинди тартип менен карагын.
                       Кыргызымда кайрымдуулук канында,
                       Кимдин кандай тескеп коёт абалын. Хор:    Озгоргон коом , заман туру башкараак,
                Жол корсотсок, жаштарыбыз такшалат.
                Биримдикте бекем болуп туралы,
                Сылыктык бул эн биринчи уй-булодон башталат.
III. «Улук болсон, кичик бол» - деген кептин чечмелениши:
«Аракеттен адат жаралат, адаттан муноз жаралат, муноздон тагдыр жаралат» (В.Теккерей) дегендей эн алгач биз жакшы адаттарга уйронушубуз керек экен. Ким озунун омурун акыл-эстуу жашоого арнаса, ал учун турмушта жаман оор абал болбойт, ал абийирдин азабын тартпайт. Андай адамга бир эле туйшук бар, эл менен жакшы мамиле тузуу, тынчтыкта жанаша жашоо, тумушун акыл-эстуу уюштуруу. Эми балдар, «Улук болсон, кичик бол»- деген накыл создун маанисин тушунууго аракет кылалы. Кимде кандай ойлор бар? (балдардын жообун угуп, алардын оюн кубаттоо жана билгизбей толуктоо керек).
- Уйунордо ининерге (синдинерге) кандай мамиле жасайсынар? Ойлонуп коргуло. Алар бир нерсени сурап калса «Ушуну да билбейсинби, башы жок!»
деген учурларынар болду беле? Эми силерден улуулар силерге ушундай создорду айканда жагабы? Албетте жок. Ошон учун озунордон кичуулорго сураган нерсесини жатыгы менен тушундуруп, аларга сылык мамиле жасоонор керек. Адам канчалык улуу болсо, ошончолук кичипейил болуусу керек. Улуулар озунон кичуулордун, чон кызматта иштегендер кол алдында иштегендердин алдында жоопкерчилиги чон болот. Ошон учун инин экоон урушуп кетсен, апан сени айыптайт. Адамдын жашы чонойгон сайын акылы да осот. Демек ининдин акылы жетпеген нерсеге сенин акылын жетет, ошондуктан жанжалды сен токтотушун керек. Кичуулорго ызаат корсотуп, кичипейил жана камкор болуу керек.
IV. Жыйынтыктоо:
Адам канчалык улуу мартабага жетсе, ошончолук карапайым болуусу керек. Мен чонмун деп керсейген, кичуулорго жогортон караган адамдар андан ары чоноё албайт. Келгиле анда кичипейилдик, сылыктык жонундо накыл соз, макал-лакаптардан айтып королу:
Улууга урмат, кичууго ызаат.
Сыйласан сыйлуу болосун.
Сыйлашпаган тууганын, сыр айтпаган душмандай.
Сый сыйга жарашат, сый билбеген адашат.
Сый кором десен, сыйлай бил.
Сыйга сый, сыр аякка бал.
Сыйдын чеги болбойт.
Сыйлаганга аш таппасан, сыпаалыкка соз тап.
Сыйлап койсон карынды, карын сыйлайт баарынды.
Жетсе да башын булутка, жолдошунду унутпа.

Уйго тапшырма:

“Адептуулук”- деген созго кластер тузуп келуу